Η χθεσινή ημέρα ήταν εφιαλτική στην περιοχή του Κόλπου, καθώς οι μάχες επί του πεδίου συνοδεύτηκαν από χτυπήματα-σοκ σε κρίσιμες υποδομές, που οδηγούν σε τεράστιες ανατροπές ολόκληρο τον πλανήτη, μέσα σε συνθήκες... κόλασης!
Το χτύπημα των Ισραηλινών στο μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο, στο South Pars/North Dome αποτελεί μια πρωτοφανή κλιμάκωση που μετατρέπει τη σύγκρουση σε ολοκληρωτικό ενεργειακό πόλεμο με άμεσες επιπτώσεις στην παγκόσμια ασφάλεια. Πρόκειται για κοινό κοίτασμα Ιράν-Κατάρ, το οποίο καλύπτει το 70-75% της παραγωγής φυσικού αερίου της Τεχεράνης και το 20% της παγκόσμιας παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου. Οι Ισραηλινοί έπληξαν τις εγκαταστάσεις προς την πλευρά του Ιράν και αναμφίβολα, η καταστροφή μιας τέτοιας υποδομής απειλεί με παράλυση το εσωτερικό δίκτυο του Ιράν, επηρεάζει και τις εξαγωγές προς την Τουρκία και το Ιράκ και βάζει "φωτιά" στην Ευρώπη.
Το Ιράν από την πλευρά του έπληξε τη μεγαλύτερη μονάδα υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο, στο Κατάρ, κάνοντας τα πράγματα ακόμη πιο δύσκολα. Επιπλέον, εξέδωσε εντολές εκκένωσης για πέντε ενεργειακές εγκαταστάσεις στον Κόλπο και προειδοποίησε με νέα χτυπήματα σε υποδομές πετρελαίου και αερίου στη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ. Οι Ισραηλινοί οργάνωσαν το χτύπημα στο κοίτασμα του Ιράν σε συντονισμό με τους Αμερικανούς, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο άμεσης σύγκρουσης των μεγάλων δυνάμεων στην περιοχή. Το Κατάρ καταδίκασε την επίθεση ως ανεύθυνη, προειδοποιώντας για καταστροφικές συνέπειες στο περιβάλλον και την ασφάλεια των πληθυσμών της περιοχής.
Αυτό το χτύπημα δεν είναι απλώς μια στρατιωτική επιτυχία, αλλά μια κίνηση που "στραγγαλίζει" την οικονομία του Ιράν και ταυτόχρονα προκαλεί ένα παγκόσμιο πληθωριστικό σοκ, αναγκάζοντας την Ευρώπη και την Ελλάδα να αναζητήσουν επειγόντως εναλλακτικές πηγές τροφοδοσίας σε ένα περιβάλλον ακραίας αβεβαιότητας. Επί της ουσίας, οι Ισραηλινοί στην προσπάθεια τους να απονευρώσουν περαιτέρω το Ιράν, έβαλαν "φωτιά" στην οικονομία της Ευρώπης, η οποία, πρέπει να δει πώς θα καλύψει τις ανάγκες της σε φυσικό αέριο τους επόμενους μήνες.
Τα χθεσινά γεγονότα επανέφεραν τον ενεργειακό εφιάλτη στις αγορές και μάλιστα, το πετρέλαιο τύπου Brent, ενώ υποχωρούσε προς τα 99 δολάρια, βρέθηκε μέσα σε λίγα λεπτά στα 110 δολάρια το βαρέλι! Επίσης, οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη σημείωσαν νέα άνοδο κατά 10% λόγω του φόβου για παρατεταμένη έλλειψη. Το χειρότερο απ΄ όλα είναι ότι οποιαδήποτε ζημιά στο Κατάρ, θέτει σε άμεσο κίνδυνο την ενεργειακή τροφοδοσία ολόκληρης της Ασίας και της Ευρώπης.
Ντόμινο καταστροφής απειλεί τον πλανήτη
Το σενάριο καταστροφής των ενεργειακών υποδομών στον Περσικό Κόλπο δεν αποτελεί πλέον άσκηση επί χάρτου, αλλά έναν άμεσο εφιάλτη με παγκόσμιες προεκτάσεις.
Η καταστροφή κρίσιμων υποδομών στο Ιράν και στις γειτονικές χώρες του Κόλπου (Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Κατάρ) θα ισοδυναμούσε με άμεση απώλεια περίπου του 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Επιπλέον, το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ θα απέκλειε την έξοδο σε πάνω από 14 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, καθώς οι εναλλακτικοί αγωγοί μπορούν να απορροφήσουν μόνο ένα μικρό μέρος αυτής της ποσότητας.
Το κόστος μεταφοράς και παραγωγής εκτοξεύεται, οδηγώντας σε στασιμοπληθωρισμό, με ό,τι συνεπάγεται κάτι τέτοιο για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα μέσω της αύξησης στις τιμές τροφίμων και βασικών αγαθών. Ακόμη ίσως να μην έχουμε δει τίποτα και όλα θα εξαρτηθούν από την ταχύτητα με την οποία θα χτυπήσουν οι Αμερικανοί και οι Ισραηλινοί το Ιράν. Όσο μεγαλύτερο το πλήγμα στην Τεχεράνη, τόσο θα αυξάνονται οι πιθανότητες για να περιοριστεί η ζημιά και στη συνέχεια να μαζέψουμε όλοι τα... κομμάτια μας!
Πώς θα καλυφθεί το κενό;
Κάθε μέρα χάνονται πολύτιμοι ενεργειακοί πόροι από τον πόλεμο στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου και όλοι ανησυχούν για τον τρόπο με τον οποίο θα καλυφθεί αυτό το κενό, καθώς οι τιμές ξεφεύγουν και η παγκόσμια οικονομία κινείται επί ξυρού ακμής.
Οι ΗΠΑ και τα μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας μπορούν να απελευθερώσουν και άλλα αποθέματα έκτακτης ανάγκης, τα οποία ωστόσο, αρκούν για μερικούς μήνες. Εναλλακτικά, υπάρχει η λύση της Βενεζουέλας και της Αφρικής (Νιγηρία), ενώ πολύτιμη θα ήταν η χρήση αγωγών μέσω της Κεντρικής Ασίας. Για την άμεση παραγωγή ηλεκτρισμού, πολλές χώρες θα αναγκάζονταν να επιστρέψουν στη χρήση άνθρακα, θέτοντας σε κίνδυνο τους κλιματικούς στόχους, αλλά τέτοια ώρα, τέτοια λόγια!
Στην περίπτωση του φυσικού αερίου, η Ευρώπη και η Ασία θα μπορούσαν να αναλωθούν σε ένα "πόλεμο" προσφορών για να αποκτήσουν πολύτιμες ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου από άλλες πηγές. Αυτό σημαίνει ότι όσο θα "χάνονται" ποσότητες αερίου στην περιοχή του Κόλπου, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το κόστος για την προμήθεια του από εναλλακτικές πηγές. Κάθε μέρα βρισκόμαστε αντιμέτωποι με περισσότερες και πιο οδυνηρές εκπλήξεις. Στην κυριολεξία, δεν ξέρουμε τι μας ξημερώνει την επόμενη μέρα...
Γιατί η Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τον γεωπολιτικό ρόλο της σε συνθήκες... αποκάλυψης!
Το σκηνικό κόλασης που απειλεί την παγκόσμια οικονομία πιέζει την Ευρώπη για την εξεύρεση άμεσων λύσεων πριν είναι πολύ αργά.
Σε έναν εξαιρετικά "άγριο κόσμο", η Ελλάδα βρίσκεται σε μια πολύ... περίεργη θέση, έχοντας απέναντι της κινδύνους αλλά και ευκαιρίες. Αν και η χώρα διαθέτει επαρκή εφοδιασμό χάρη στις υποδομές της, είναι εξαιρετικά εκτεθειμένη στο υψηλό κόστος ενέργειας, το οποίο θα επηρέαζε άμεσα τη βιομηχανία, τον τουρισμό και το κόστος ζωής. Παρά ταύτα, οι επενδύσεις σε υποδομές όπως ο Τερματικός Σταθμός LNG Αλεξανδρούπολης και ο αγωγός TAP καθιστούν την Ελλάδα ενεργειακό κόμβο για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Μια ακόμη μεγαλύτερη κλιμάκωση της κρίσης στον Κόλπο, ενισχύει τη χώρα μας ως πύλη εισόδου για εναλλακτικές πηγές ενέργειας (π.χ. από ΗΠΑ ή Αφρική) προς την ηπειρωτική Ευρώπη. Η κρίση λειτουργεί ως καταλύτης για ταχύτερη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, με την Ελλάδα να ποντάρει στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (φωτοβολαϊκά και αιολικά πάρκα), οι οποίες καλύπτουν ήδη σημαντικό μέρος της εγχώριας κατανάλωσης.
Όμως, όσα συμβαίνουν στο διεθνές περιβάλλον αυξάνουν τους κινδύνους στασιμοπληθωρισμού και στη χώρα μας, ενώ η κατανάλωση και οι εξαγωγές θα υποστούν πλήγμα. Για τον λόγο αυτό, είναι αναγκαίος ένας συντονισμένος ευρωπαϊκός μηχανισμός στήριξης. Οι καταστροφές των υποδομών στον Κόλπο, προκαλούν τεράστια ζημία στην παγκόσμια οικονομία και φυσικά, από τον κανόνα αυτό δεν μπορεί να εξαιρεθεί η Ελλάδα. Ωστόσο, στην περίπτωση μας υπάρχει μια πολύ μεγάλη ευκαιρία, η οποία συνίσταται στην ενίσχυση του ρόλου της χώρα μας ως νησίδα σταθερότητας και διαμετακομιστικού κέντρου σε μια αποσταθεροποιημένη περιοχή. Προς το παρόν όμως, καλούμαστε να διαχειριστούμε ένα μεγάλο οικονομικό κόστος, χωρίς να γνωρίζουμε πού βρίσκεται το "ταβάνι" των απωλειών...