Η προώθηση της ψηφιακής κάρτας εργασίας στο Δημόσιο εξελίσσεται βάσει του σχεδιασμού του υπουργείου Εσωτερικών, ωστόσο η υλοποίησή της αποδεικνύεται σύνθετη υπόθεση. Το βασικό εμπόδιο δεν είναι τεχνικό, αλλά θεσμικό: η στάση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, η οποία καλείται να εγκρίνει ένα σύστημα με αυξημένες απαιτήσεις ως προς την επεξεργασία προσωπικών στοιχείων.
Το υπουργείο δεν φαίνεται να αρκείται σε μια απλή ψηφιακή κάρτα εισόδου και εξόδου, όπως εφαρμόζεται ήδη σε τμήματα του ιδιωτικού τομέα. Αντιθέτως, εξετάζει ένα ενισχυμένο μοντέλο ταυτοποίησης, που θα βασίζεται σε βιομετρικά δεδομένα. Αυτό σημαίνει ότι η προσέλευση στην εργασία δεν θα πιστοποιείται μόνο με ένα «χτύπημα» κάρτας, αλλά με τη χρήση δακτυλικών αποτυπωμάτων ή ακόμη και με αναγνώριση προσώπου, ώστε να διασφαλίζεται η αυτοπρόσωπη παρουσία του υπαλλήλου.
Φαινόμενα εικονικής παρουσίας
Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Εσωτερικών, που επικαλούνται ΤΑ ΝΕΑ, η επιλογή αυτή συνδέεται με τα προβλήματα που παρατηρούνται σήμερα. Μια απλή κάρτα, υποστηρίζουν, δεν θα έλυνε το ζήτημα της εικονικής παρουσίας. Έχουν καταγραφεί περιπτώσεις υπαλλήλων που δηλώνουν παρουσία το πρωί και στη συνέχεια αποχωρούν, επιστρέφοντας μόνο για να καταγράψουν την αποχώρησή τους στο τέλος του ωραρίου. Σε άλλες περιπτώσεις, η παρουσία εμφανίζεται «διά αντιπροσώπου», με αποτέλεσμα να αλλοιώνεται η πραγματική εικόνα λειτουργίας των υπηρεσιών.
Ακριβώς σε αυτό το σημείο ανακύπτουν οι δυσκολίες. Η προτεινόμενη βιομετρική λύση συναντά αντιρρήσεις από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, καθώς η ισχύουσα νομοθεσία απαγορεύει, κατά κανόνα, την επεξεργασία βιομετρικών στοιχείων. Εξαίρεση προβλέπεται μόνο εφόσον υπάρχει ειδική νομοθετική ρύθμιση και τεκμηριώνεται ότι το δημόσιο συμφέρον δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί με ηπιότερα μέσα.
Οι διαβουλεύσεις μεταξύ υπουργείου και Ανεξάρτητης Αρχής βρίσκονται σε εξέλιξη και η έγκριση της τελευταίας αποτελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή του μέτρου. Θεωρείται δεδομένο ότι θα απαιτηθεί εκτίμηση αντικτύπου ως προς την προστασία των προσωπικών δεδομένων, δηλαδή ειδική έκθεση που αξιολογεί αν η σχεδιαζόμενη επεξεργασία ενδέχεται να θέσει σε υψηλό κίνδυνο τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των εργαζομένων.
Παράλληλα, ένα κρίσιμο ζήτημα αφορά τη ρητή και καθολική συγκατάθεση των δημοσίων υπαλλήλων για την επεξεργασία των βιομετρικών τους δεδομένων. Δεν είναι βέβαιο ότι αυτή η συναίνεση θα εξασφαλιστεί χωρίς αντιδράσεις. Επιπλέον, τίθενται ερωτήματα σχετικά με την αποθήκευση των δεδομένων και την ευθύνη επεξεργασίας τους. Σε περίπτωση που προβλέπεται πρόσβαση ιδιώτη παρόχου στο σύστημα, εγείρονται πρόσθετα ζητήματα ασφάλειας και ελέγχου.
Στο υπουργείο Εσωτερικών υποστηρίζουν ότι εξετάζονται όλα τα σενάρια. Εάν τελικά δοθεί το «πράσινο φως» για τη χρήση βιομετρικών στοιχείων, δεν αποκλείεται η εφαρμογή να ξεκινήσει πιλοτικά και σταδιακά, αρχικά σε υπηρεσίες που χαρακτηρίζονται κρίσιμες ή ιδιαίτερα ευαίσθητες.
Ήδη, στον ιδιωτικό τομέα, η ψηφιακή κάρτα εργασίας εφαρμόζεται σε κλάδους όπως η βιομηχανία, ο τουρισμός, το λιανεμπόριο και οι τράπεζες, με περισσότερους από 1,5 εκατομμύριο εργαζομένους να τη χρησιμοποιούν καθημερινά. Το ερώτημα πλέον είναι αν και υπό ποιους όρους θα μεταφερθεί το ίδιο – ή ένα πιο αυστηρό – μοντέλο και στον δημόσιο τομέα.