Η ελληνική αγορά συντάξεων παρουσιάζει μια έντονη ανισότητα που πλέον γίνεται ολοένα πιο εμφανής, με το Δημόσιο να προσφέρει σχεδόν διπλάσιες συντάξεις σε σχέση με τον ιδιωτικό τομέα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Εργασίας. Παρά την αύξηση των συντάξεων στον ιδιωτικό τομέα, η διαφορά παραμένει σημαντική, φτάνοντας τα 630,17 ευρώ υπέρ του Δημοσίου, που ισοδυναμεί με μια κατώτατη σύνταξη.
Η διαφορά αυτή οφείλεται κυρίως στη διαφορετική φύση των εργασιακών σχέσεων. Στον ιδιωτικό τομέα, οι εργαζόμενοι καταβάλλουν συχνά χαμηλότερες εισφορές, ενώ η αβεβαιότητα στον τομέα των ελεύθερων επαγγελματιών και των αγροτών έχει συμβάλει στην κατάρρευση των μισθών και συνεπώς στη μείωση των μελλοντικών συντάξεων.
Σύγκριση Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα
Η μέση σύνταξη στον ιδιωτικό τομέα για το 2026 ανέρχεται σε 915,45 ευρώ μεικτά, ενώ το Δημόσιο παραχωρεί μέση σύνταξη 1.545,63 ευρώ μεικτά, γεγονός που καθιστά σαφές το χάσμα στις συντάξεις. Σύμφωνα με ειδικούς σε θέματα κοινωνικής ασφάλισης, η ανισότητα αυτή εξηγείται από το γεγονός ότι στον ιδιωτικό τομέα οι συνταξιούχοι συχνά δεν πληρούν τα 40 χρόνια ασφάλισης που απαιτούνται για να επωφεληθούν από υψηλότερη σύνταξη.
Η βασική αιτία για τις χαμηλότερες συντάξεις στον ιδιωτικό τομέα είναι η επιλογή χαμηλών εισφορών από τους ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, καθώς η φτωχοποίηση τους έχει οδηγήσει στην επιλογή της πρώτης ασφαλιστικής κατηγορίας, που συνεπάγεται χαμηλές συντάξεις. Η κυβέρνηση είχε ήδη καταργήσει τα επιδόματα και πάγωσε τους μισθούς για την περίοδο 2012-2023, γεγονός που επιβάρυνε τη συνολική οικονομική κατάσταση των ιδιωτικών συνταξιούχων.
Η στροφή προς τις χαμηλότερες ασφαλιστικές κατηγορίες ξεκίνησε με τον νόμο Κατρούγκαλου το 2016 και συνεχίστηκε το 2020. Ουσιαστικά, οι περισσότεροι ασφαλισμένοι στον ιδιωτικό τομέα εντάχθηκαν στην πρώτη κατηγορία ασφαλιστικών εισφορών, μειώνοντας τα έξοδά τους, αλλά με ανυπολόγιστες συνέπειες στις συντάξεις τους. Ακόμα και αν ένας ασφαλισμένος επιθυμεί να πληρώσει υψηλότερη εισφορά λίγο πριν τη συνταξιοδότησή του, η επιπλέον καταβολή δεν αναπληρώνει σημαντικά τη διαφορά που έχει δημιουργηθεί τα προηγούμενα χρόνια.