Η χρονιά που πέρασε χαράσσεται ήδη ως σημείο καμπής για το ελληνικό συνταξιοδοτικό σύστημα. Χιλιάδες εργαζόμενοι επέλεξαν να κλείσουν νωρίτερα τον επαγγελματικό τους κύκλο, δημιουργώντας ένα κύμα εξόδου χωρίς προηγούμενο, που αποτυπώνεται καθαρά στα επίσημα στοιχεία.
Το 2025 καταγράφεται η μεγαλύτερη μαζική αύξηση νέων αιτήσεων συνταξιοδότησης που έχει γνωρίσει ποτέ η χώρα. Ενώ το 2024 είχαν υποβληθεί 197.228 αιτήσεις, μέσα σε έναν χρόνο ο αριθμός αυτός εκτινάχθηκε στις 225.803, αγγίζοντας ιστορικό υψηλό και επιβεβαιώνοντας ότι η «έξοδος προς τη σύνταξη» έχει μετατραπεί σε συλλογική στρατηγική.
Κεντρικός καταλύτης αυτής της τάσης είναι ο φόβος αλλαγών στα όρια ηλικίας από την 1η Ιανουαρίου 2027. Πολλοί ασφαλισμένοι επιλέγουν να κινηθούν προληπτικά, κατοχυρώνοντας δικαιώματα με το ισχύον καθεστώς, προκειμένου να μην βρεθούν αντιμέτωποι με αυστηρότερες προϋποθέσεις στο μέλλον. Η αβεβαιότητα λειτουργεί ως επιταχυντής αποφάσεων που, υπό άλλες συνθήκες, θα είχαν αναβληθεί.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το γεγονός ότι περίπου 7 στις 10 αιτήσεις προέρχονται από γυναίκες. Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει τόσο την αυξημένη ανασφάλεια όσο και την ανάγκη για έγκαιρη αποχώρηση από την εργασία, σε ένα περιβάλλον όπου οι ισορροπίες ανάμεσα σε επαγγελματική ζωή, οικογενειακές υποχρεώσεις και μελλοντικά εισοδήματα παραμένουν εύθραυστες.
Την ίδια στιγμή, αλλάζει και η εικόνα της ίδιας της συνταξιοδότησης. Η απασχόληση συνταξιούχων έχει λάβει μαζικές διαστάσεις: από περίπου 25.000 άτομα πέρυσι, ο αριθμός τους εκτινάχθηκε στις 300.000. Το μήνυμα είναι σαφές. Η σύνταξη παύει να σημαίνει οριστική αποχώρηση από την αγορά εργασίας και μετατρέπεται ολοένα περισσότερο σε συμπληρωματικό εισόδημα, απαραίτητο για τη διατήρηση αξιοπρεπούς βιοτικού επιπέδου.
Στο φόντο αυτών των εξελίξεων, επανέρχεται με ένταση το ζήτημα των χαμηλών συντάξεων, ιδιαίτερα στον αγροτικό πληθυσμό. Ο εργατολόγος Αλέξης Μητρόπουλος έχει επισημάνει ότι οι αγροτικές συντάξεις στην Ελλάδα είναι οι χαμηλότερες σε ολόκληρη την Ευρωζώνη, γεγονός που συνιστά σοβαρό κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα.
Τα διαθέσιμα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: η μέση σύνταξη γήρατος διαμορφώνεται στα 513 ευρώ, η μέση σύνταξη χηρείας στα 417 ευρώ, ενώ για τα ορφανά τέκνα περιορίζεται μόλις στα 185 ευρώ. Τα ποσά αυτά φωτίζουν τις ανισότητες και τις πιέσεις που δέχεται το σύστημα, τη στιγμή που οι αιτήσεις αυξάνονται με ρυθμούς που θυμίζουν κρίση εμπιστοσύνης για το μέλλον.