Σύνταξη αυθημερόν θα μπορεί να απονέμει ο ΕΦΚΑ από τις αρχές του 2027 χωρίς να αναζητά χαμένα ένσημα σε φακέλους και κούτες. Όλος ο ασφαλιστικός βίος των εργαζομένων μετατρέπεται σε ψηφιακό αρχείο και το μόνο που θα απαιτείται θα είναι ο έλεγχος των ηλικιακών προϋποθέσεων των ασφαλισμένων που θα αιτούνται την έκδοση σύνταξης.
Η ψηφιοποίηση των ενσήμων καλύπτει το διάστημα από το 1980 και θα είναι έτοιμη για όλα τα ταμεία έως το τέλος Μαΐου του 2026, σύμφωνα με τον «Ελεύθερο Τύπο».
Έως το τέλος του 2026 το ψηφιακό μητρώο ενσήμων θα εμπλουτίζεται και θα αξιοποιείται συμπληρωματικά προς το υπάρχον σύστημα απονομής συντάξεων μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (ΟΠΣ) του ΕΦΚΑ.
Οι συντάξεις θα μπορούν να εκδίδονται αυθημερόν ή τουλάχιστον μέσα σε λίγες μέρες μετά την υποβολή αίτησης από τη στιγμή που το ψηφιακό μητρώο ενσήμων θα αντικαταστήσει το σημερινό πληροφοριακό σύστημα. Αυτό αναμένεται να γίνει στις αρχές του 2027.
Μέχρι τότε οι συντάξεις θα συνεχίσουν να απονέμονται με το ισχύον σύστημα (ΟΠΣ), αναφέρει ο «Ελεύθερος Τύπος».
Το έργο της ψηφιοποίησης χωρίζεται σε τρία στάδια:
1ο στάδιο: Σάρωση (σκανάρισμα) όλου του χαρτώου αρχείου με τις καρτέλες ενσήμων και τα ασφαλιστικά βιβλιάρια των τελευταίων 46 ετών (από το 1980 και μετά). Το έργο αυτό φωτογραφίζει τα εκατομμύρια σελίδων με τις καρτέλες των ενσήμων και τις ταξινομεί ανά χρονολογική περίοδο. Η σάρωση των ενσήμων ολοκληρώθηκε σε όλα τα ταμεία τον Δεκέμβριο του 2025.
2ο στάδιο: Εξαγωγή δεδομένων από το αρχείο που έχει γίνει η σάρωση. Η εξαγωγή δεδομένων σημαίνει ότι γίνεται η επεξεργασία των πληροφοριών που περιλαμβάνουν τα ένσημα που έχουν σαρωθεί και φωτογραφηθεί. Στην πράξη καταχωρούνται η ασφαλιστική ιστορία και οι αποδοχές των εργαζομένων που θα ληφθούν υπόψη για τον υπολογισμό της σύνταξής τους. Το 2ο στάδιο θα ολοκληρωθεί στο τέλος Μαρτίου 2026.
3ο στάδιο: Μετασχηματισμός του αρχείου και των πληροφοριών που έχουν συγκεντρωθεί οπότε ολοκληρώνεται το έργο της ψηφιοποίησης. Στο 3ο στάδιο το ψηφιακό μητρώο ενσήμων θα έχει σε ψηφιακή μορφή τον χρόνο ασφάλισης όλων των ασφαλισμένων και τις συντάξιμες αποδοχές τους. Η φάση αυτή είναι η πιο καθοριστική για να βγαίνουν οι συντάξεις σε πολύ σύντομο διάστημα, καθώς με το πάτημα ενός κουμπιού θα εμφανίζεται το πλήρες ασφαλιστικό προφίλ των ασφαλισμένων και θα υπολογίζεται επιτόπου το εκτιμώμενο ποσό σύνταξης με βάση τα έτη ασφάλισης και τον μέσο όρο των αποδοχών τους από το 2002 και μετά. Το 3ο στάδιο ολοκληρώνεται στο τέλος Μαΐου 2026.
Οι ασφαλισμένοι μπορούν να βλέπουν την ασφαλιστική τους διαδρομή που ήδη έχει αποτυπωθεί σε ψηφιακή μορφή μπαίνοντας με τους κωδικούς taxis και τον ΑΜΚΑ τους στην ειδική εφαρμογή my Efka. Εκεί απεικονίζεται το ασφαλιστικό τους βιογραφικό με τους εργοδότες που εργάστηκαν, τις ημέρες ασφάλισης και τις αποδοχές επί των οποίων είχαν ασφαλιστικές κρατήσεις.
Ωστόσο, το ασφαλιστικό βιογραφικό δεν αποτελεί βεβαίωση του χρόνου ασφάλισης αλλά καταγραφή της ασφαλιστικής τους διαδρομής. Ωστόσο διευκολύνει τους ασφαλισμένους στην αναζήτηση τυχόν χαμένων ενσήμων από περιόδους ασφάλισης που δεν έχουν αποτυπωθεί όπως και για διορθώσεις σε άλλα χρήσιμα στοιχεία για τη μελλοντική τους σύνταξη που είναι οι αποδοχές τους. Η βεβαίωση του χρόνου ασφάλισης θα συνεχίσει να εκδίδεται από τα καταστήματα του τόπου διαμονής των ασφαλισμένων.
Έρχεται το τέλος των προσωρινών συντάξεων
Με την ψηφιοποίηση των ενσήμων οι χρόνοι απονομής των συντάξεων έχουν ήδη βελτιωθεί σε αρκετά ταμεία, όπως του Δημοσίου, στο οποίο σχεδόν οι 8 στις 10 αποφάσεις με χρόνο ασφάλισης εντός του Δημοσίου πλην διαδοχικής ασφάλισης εκδίδονται με την αυτοματοποιημένη διαδικασία σε λιγότερο από 2 μήνες. Στις συντάξεις θανάτου η μεταβίβαση γίνεται ήδη αυθημερόν με την υποβολή της αίτησης.
Η μείωση του χρόνου απονομής σύνταξης στο Δημόσιο φέρνει και τον τερματισμό των προσωρινών συντάξεων που ήδη εξετάζεται από τον ΕΦΚΑ. Η κατάργηση της προσωρινής σύνταξης για το Δημόσιο σημαίνει ότι οι ασφαλισμένοι θα παίρνουν απευθείας την οριστική κύρια σύνταξη εφόσον έχουν όλα τα χρόνια στο Δημόσιο χωρίς διαδοχική η παράλληλη ασφάλιση.
Σήμερα, οι υπάλληλοι που συνταξιοδοτούνται λόγω γήρατος από το Δημόσιο λαμβάνουν ως προσωρινή σύνταξη το 50% των αποδοχών που τους αναλογούν με βάση το μισθολόγιο του 2011. Το ποσό αυτό υπολείπεται σημαντικά έναντι της σύνταξης και βάσει νόμου καταβάλλεται για ένα τρίμηνο εντός του οποίου οι ασφαλισμένοι θα πρέπει να πάρουν την οριστική τους σύνταξη.
Επειδή οι χρόνοι απονομής στις συντάξεις του Δημοσίου έχουν πέσει κάτω και από τους δυο μήνες, ο ΕΦΚΑ σκοπεύει να καταργήσει την προσωρινή ώστε οι νέοι συνταξιούχοι του Δημοσίου να παίρνουν την οριστική σύνταξη μέσα στον επόμενο μήνα από την υποβολή της αίτησης.
Υπάρχουν όμως και οι καθυστερήσεις που εντοπίζονται σε περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης, παράλληλης ασφάλισης, αλλά και σε ασφαλισμένους με ελλιπή δικαιολογητικά ή με χρέη στα ταμεία. Σε αυτές τις κατηγορίες ο χρόνος αναμονής μπορεί να φτάσει και στον ένα χρόνο.
Πώς γίνεται η απονομή σήμερα
Με τα νέα μέτρα που έχουν τεθεί σε εφαρμογή από το 2022 για την επιτάχυνση των απονομών και τη μείωση των εκκρεμών συνταξιοδοτικών αιτημάτων, ο ΕΦΚΑ εκδίδει τις κύριες συντάξεις με τη διαδικασία fast track που βάσει νόμου προβλέπει τα εξής στάδια:
Τίθεται ρητή προθεσμία τριών μηνών -με σημείο εκκίνησης την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης- εντός της οποίας πρέπει να εκδοθεί η σύνταξη.
Στον χρόνο αυτό, η υπηρεσία του ΕΦΚΑ πρέπει να ελέγξει το ασφαλιστικό ιστορικό του αιτούντος και να αποφασίσει αν δικαιούται σύνταξη και το ύψος της. Εάν δεν καταφέρει να ολοκληρώσει τη διαδικασία μέσα σε τρεις μήνες, τότε βγάζει τη σύνταξη με βάση το ασφαλιστικό ιστορικό όπως είναι καταγεγραμμένο στο ηλεκτρονικό σύστημα «ΑΤΛΑΣ» του ΕΦΚΑ.
Μετά την πάροδο του τριμήνου εκδίδεται η σύνταξη με τα υπάρχοντα στοιχεία (ΑΤΛΑΣ ή και δηλώσεις ασφαλισμένων), αλλά τα στοιχεία που έχουν υποβληθεί για την απονομή σύνταξης ελέγχονται εκ των υστέρων. Εφόσον προκύψουν διαφορές ποσών γίνονται οι απαραίτητες διορθώσεις στη σύνταξη είτε προς τα πάνω είτε προς τα κάτω. Στις περιπτώσεις δε, που οι δηλώσεις των ασφαλισμένων αποδειχθούν ψευδείς και για παράδειγμα οι χρόνοι που επικαλέστηκαν για να πάρουν σύνταξη είναι ανύπαρκτοι, οι συντάξεις αναστέλλονται και δίδεται η δυνατότητα θεμελίωσης με εξαγορά πλασματικού χρόνου, διαφορετικά η σύνταξη σταματά να καταβάλλεται, σύμφωνα με τον «Ελεύθερο Τύπο».
Στα περισσότερα αιτήματα πάντως και προκειμένου να αποφεύγεται η υποβολή δηλώσεων από τους ασφαλισμένους που μπορεί να μην είναι ακριβείς, ο ΕΦΚΑ εκδίδει τις συντάξεις αυτόματα βάσει των ασφαλιστικών δεδομένων που προέρχονται από το σύστημα ΑΤΛΑΣ και τις ΑΠΔ και στη συνέχεια κάνει επανέλεγχο προβαίνοντας σε διορθώσεις ποσών.