Η ιδέα ότι η Ευρώπη «συνταξιοδοτείται νωρίς» επαναλαμβάνεται συχνά στον δημόσιο διάλογο, όμως τα συγκριτικά δεδομένα δείχνουν μια πιο σύνθετη εικόνα. Σε παγκόσμια κλίμακα, οι ευρωπαϊκές χώρες δεν συγκαταλέγονται εκείνες με τα χαμηλότερα όρια εξόδου από την αγορά εργασίας — αντιθέτως, βρίσκονται μάλλον στη μέση της κλίμακας.
Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, εννέα από τις δέκα χώρες με τη χαμηλότερη ηλικία συνταξιοδότησης παγκοσμίως βρίσκονται εκτός Ευρώπης. Στη λίστα περιλαμβάνονται η Σαουδική Αραβία, όπου η έξοδος από την εργασία γίνεται κατά μέσο όρο στα 47 έτη, και η Τουρκία στα 52, αλλά και μεγάλες οικονομίες όπως η Ινδία, η Κίνα και η Ρωσία.
Τα στοιχεία αυτά ανατρέπουν την αντίληψη ότι τα ευρωπαϊκά συστήματα συντάξεων είναι ιδιαίτερα «χαλαρά» σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο.
Η εικόνα μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο μέσος όρος ηλικίας συνταξιοδότησης διαμορφώνεται περίπου στα 61 έτη, σύμφωνα με τη Eurostat. Ωστόσο, πίσω από τον μέσο όρο κρύβονται μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών.
Στη Σλοβενία, για παράδειγμα, η μέση ηλικία εξόδου από την εργασία πέφτει κοντά στα 58 έτη, ενώ στη Δανία πλησιάζει τα 66, αντανακλώντας διαφορετικές δημογραφικές πιέσεις, ασφαλιστικές δομές και πολιτικές επιλογές.
Σε ευρύτερο διεθνές πλαίσιο, τα δεδομένα του ΟΟΣΑ για το 2024 δείχνουν ότι ο μέσος όρος ηλικίας συνταξιοδότησης στις ανεπτυγμένες οικονομίες φτάνει περίπου τα 65 έτη για τους άνδρες και τα 64 για τις γυναίκες. Αυτό τοποθετεί την Ευρωπαϊκή Ένωση ελαφρώς χαμηλότερα, αλλά όχι σε επίπεδα που να τη διαφοροποιούν δραστικά από τον διεθνή κανόνα.
Η σύγκριση των στοιχείων δείχνει ότι το ζήτημα της ηλικίας συνταξιοδότησης δεν μπορεί να εξετάζεται απομονωμένα. Οι ευρωπαϊκές χώρες κινούνται σε ένα εύρος που αντανακλά τη γήρανση του πληθυσμού, τις αντοχές των ασφαλιστικών συστημάτων και τις κοινωνικές ισορροπίες — όχι μια γενικευμένη τάση πρόωρης αποχώρησης από την εργασία.