Τα ευρήματα των «έξυπνων» ελέγχων για το 2025 είναι αποκαλυπτικά, καθώς 1.377 επιχειρήσεις εντοπίστηκαν να έχουν υποβάλει μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ, παρά το γεγονός ότι πραγματοποίησαν συναλλαγές. Οι περιπτώσεις αυτές ήρθαν στο φως μέσα από τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις της πλατφόρμας myDATA, η οποία επιτρέπει την παρακολούθηση των συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο και περιορίζει δραστικά τα περιθώρια απόκλισης.

Ανάλογη εικόνα προκύπτει και από τους ελέγχους για το 2024. Συγκεκριμένα, 824 επιχειρήσεις εντοπίστηκαν να έχουν υποβάλει μηδενικές περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ για το τρίτο τρίμηνο, αν και όφειλαν να εμφανίσουν φορολογητέες εκροές. Μετά τις παρεμβάσεις της Διεύθυνσης Φορολογικής Συμμόρφωσης, 103 επιχειρήσεις προχώρησαν σε διορθωτικές κινήσεις, καταθέτοντας συνολικά 534 τροποποιητικές δηλώσεις και δηλώνοντας πρόσθετες εκροές ύψους 9,8 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, για το τρίτο τρίμηνο του 2023, εντοπίστηκαν 553 επιχειρήσεις με αντίστοιχη συμπεριφορά. Από αυτές, 251 συμμορφώθηκαν, δηλώνοντας επιπλέον φορολογητέες εκροές που ανήλθαν σε 17,5 εκατ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας την αποτελεσματικότητα των ψηφιακών ελέγχων.

«Κλειδωμένες» δηλώσεις

Καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης διαδραματίζει πλέον το «κλείδωμα» των δηλώσεων ΦΠΑ. Τα έσοδα και τα έξοδα που δηλώνονται δεν μπορούν να αποκλίνουν από τα δεδομένα που έχουν διαβιβαστεί στην πλατφόρμα myDATA, γεγονός που περιορίζει τα παράθυρα φοροδιαφυγής.

Απάτες στο ΦΠΑ

Την ίδια ώρα, εντατικοποιούνται οι έρευνες για οργανωμένες απάτες στον ΦΠΑ. Το προηγούμενο έτος ολοκληρώθηκαν 159 σχετικές υποθέσεις, υπερβαίνοντας τον αρχικό στόχο, με το ποσοστό παραβατικότητας να εκτινάσσεται στο 81,1%. Από τις έρευνες προέκυψαν 129 περιπτώσεις «εξαφανισμένων εμπόρων» που εμπλέκονται σε ενδοκοινοτικές απάτες, οδηγώντας στην απενεργοποίηση των κοινοτικών ΑΦΜ τους. Τα διαφυγόντα έσοδα από τις συγκεκριμένες υποθέσεις υπολογίζονται σε 9,9 εκατ. ευρώ.

Στο μέτωπο των επιστροφών ΦΠΑ, ο σχεδιασμός για το 2026 προβλέπει περαιτέρω επιτάχυνση των διαδικασιών, με στόχο τουλάχιστον το 95% των αιτημάτων να διεκπεραιώνεται άμεσα και ψηφιακά. Ήδη το 2025, το 97,83% των αιτημάτων ολοκληρώθηκε εντός 90 ημερών, υπερβαίνοντας τον στόχο, ενώ συνολικά διεκπεραιώθηκαν 53.043 αιτήματα, εκ των οποίων τα 46.535 μέσω αυτοματοποιημένων διαδικασιών. Παράλληλα, 49.184 αιτήματα ολοκληρώθηκαν εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, καταγράφοντας περαιτέρω βελτίωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Πρόκειται για ένα σύστημα που επιτρέπει στις φορολογικές αρχές να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο τις εμπορικές συναλλαγές, μέσω της υποχρεωτικής διαβίβασης δεδομένων στην ηλεκτρονική πλατφόρμα myDATA, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της διαφάνειας και στον περιορισμό φαινομένων απόκρυψης τζίρου.

Με βάση το αρχικό χρονοδιάγραμμα, το ψηφιακό δελτίο αποστολής θα καθίστατο υποχρεωτικό για όλες τις επιχειρήσεις (μικρές και μεγάλες) τον Δεκέμβριο του 2025, προσφέροντας στη Φορολογική Αρχή ένα ακόμα πολύτιμο εργαλείο στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής, διευκολύνοντας τους ελέγχους στις εμπορικές συναλλαγές, σε πραγματικό μάλιστα χρόνο.

Το πρώτο βήμα έγινε τον περασμένο Ιούνιο με την υποχρεωτική επιβολή του ψηφιακού δελτίου αποστολής για επιχειρήσεις με τζίρο άνω των 200.000 ευρώ, εξαιρουμένων των οντοτήτων που το ύψος των ακαθαρίστων εσόδων τους υπερβαίνει τα 5.000.000 ευρώ, είναι θυγατρικές αλλοδαπής εταιρείας και κάνουν χρήση του εμπορικού – λογιστικού προγράμματος διαχείρισης (ERP) της μητρικής αλλοδαπής εταιρείας. Πρόκειται για 155.415 επιχειρήσεις από τους τομείς των καυσίμων, των οικοδομικών και ιατρικών υλικών, καθώς και αγροτικών και φαρμακευτικών προϊόντων.

Στο πλαίσιο της δεύτερης φάσης, εκτός από την ψηφιακή έκδοση των παραστατικών και τη διαβίβαση των δεδομένων στα myDATA θα υπάρχει δυνατότητα ψηφιακής παρακολούθησης φορτώσεων – μεταφορτώσεων, παραλαβή παραστατικών και αγαθών με τη σάρωση QR Code των παραστατικών διακίνησης, καθώς και ποσοτικός και ποιοτικός έλεγχος από τον λήπτη.

Αυτό σημαίνει ότι κάθε επιχείρηση που προβαίνει σε μεταφορά αγαθών θα πρέπει να εκδίδει και να καταχωρεί το δελτίο αποστολής σε ψηφιακή μορφή, μειώνοντας τη χρήση έντυπων εγγράφων και εξαλείφοντας τον κίνδυνο λαθών ή παραλείψεων.

Επίσης επέρχονται αλλαγές στη διαδικασία ελέγχου. Οι αρμόδιες αρχές θα έχουν πλέον στη διάθεσή τους όλα τα εργαλεία που απαιτούνται για την άμεση επαλήθευση της εγκυρότητας ενός δελτίου αποστολής, γεγονός που αυξάνει τη διαφάνεια και μειώνει τα περιθώρια παρατυπιών.

Παράλληλα, οι επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να αποθηκεύουν και να αναζητούν ψηφιακά τα δελτία τους, διευκολύνοντας τόσο τις εσωτερικές διαδικασίες όσο και τους μελλοντικούς φορολογικούς ελέγχους.

«Ψηφιακό διαβατήριο»

Ειδικότερα, με τη λειτουργία της δεύτερης φάσης του Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής, κάθε διακίνηση αγαθών συνοδεύεται πλέον από ένα μοναδικό QR Code (κωδικό ταχείας απόκρισης), το οποίο λειτουργεί ως το ψηφιακό «διαβατήριο» του φορτίου. Μέσω της πλατφόρμας myDATA, καταγράφεται αναλυτικά κάθε στάδιο της διακίνησης, από την αποθήκη του εκδότη έως την παράδοση στον τελικό παραλήπτη.

Το νέο σύστημα απλοποιεί τους ελέγχους και φέρνει:

• Real-time Παρακολούθηση (Tracking) με άμεση ενημέρωση για την τοποθεσία και την κατάσταση των διακινούμενων αγαθών  (In Transit, Delivered, Completed, Rejected).
• Ελαχιστοποίηση λαθών και απωλειών μέσω της ψηφιακής καταγραφής κάθε μεταφόρτωσης.
• Απλοποίηση των διαδικασιών ελέγχου και παραλαβής αγαθών με ένα μόνο σκανάρισμα.
• Δυνατότητα ομαδοποίησης πολλαπλών δελτίων αποστολής σε ένα ενιαίο QR code, για πιο εύκολη και μαζική διαχείριση.
• Δυνατότητα έκδοσης του Δελτίου Αποστολής από τον Παραλήπτη των αποθεμάτων για συγκεκριμένες περιπτώσεις (π.χ. διακινήσεις αγροτικών προϊόντων), διευκολύνοντας σημαντικά τις συναλλαγές του πρωτογενούς τομέα.

Ποιους αφορά

Το μέτρο αφορά επιχειρήσεις που αποστέλλουν, παραλαμβάνουν, αποθηκεύουν, μεταφέρουν ή διακινούν αγαθά, πρώτες ύλες, έτοιμα προϊόντα ή λοιπά αποθέματα στο πλαίσιο της δραστηριότητάς τους. Ενδεικτικά αφορά:

• εμπορικές επιχειρήσεις χονδρικής,
• επιχειρήσεις λιανικής που διακινούν αποθέματα,
• e-shop με αποστολές προϊόντων,
• επιχειρήσεις με αποθήκη ή υποκαταστήματα,
• επιχειρήσεις με μεταφορές μεταξύ εγκαταστάσεων,
• βιοτεχνίες και παραγωγικές μονάδες,
• εργοστάσια κατεργασίας,
• εργοστάσια συσκευασίας τροφίμων,
• επιχειρήσεις logistics και κέντρα διαλογής,
• επιχειρήσεις που πραγματοποιούν μεταφορτώσεις,
• επιχειρήσεις που παραδίδουν προϊόντα σε πελάτες ή συνεργάτες,
• επιχειρήσεις που παραλαμβάνουν οργανωμένα αγαθά από προμηθευτές.

Εξαιρέσεις

Από τον κανόνα εξαιρούνται:

• Επιχειρήσεις που παρέχουν αποκλειστικά υπηρεσίες (π.χ. δικηγόροι, γιατροί, σύμβουλοι) και δεν διακινούν εμπορεύματα ή αποθέματα, δεν υποχρεούνται σε έκδοση δελτίου αποστολής.
• Ορισμένες πολύ μικρές επιχειρήσεις ενδέχεται να μην ενταχθούν άμεσα στη Β’ φάση, ανάλογα με τις αποφάσεις εφαρμογής και τα όρια που τίθενται από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων.
• Σε αρκετές περιπτώσεις, οι αγρότες που ανήκουν στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ εξαιρούνται ή έχουν μεταβατικές ρυθμίσεις.
• Δεν απαιτείται ψηφιακό δελτίο όταν δεν υπήρχε ήδη υποχρέωση έκδοσης (π.χ. ορισμένες λιανικές πωλήσεις με άμεση παράδοση στον πελάτη χωρίς μεταφορά).
• Σε αρχική φάση, η εφαρμογή μπορεί να αφορά κυρίως συγκεκριμένες κατηγορίες επιχειρήσεων (π.χ. χονδρική, αποθήκες, logistics), ενώ άλλες εντάσσονται σταδιακά.

Πρόστιμα

Όσοι διακινούν αγαθά χωρίς ψηφιακό δελτίο αποστολής αντιμετωπίζουν αυστηρά πρόστιμα. Αυτά είναι 5.000 ευρώ για υπόχρεους τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και 10.000 ευρώ για υπόχρεους τήρησης διπλογραφικού συστήματος.

Παράταση  

Δεν είναι λίγοι οι φορείς της αγοράς (λογιστές, Επιμελητήρια κ.αλ.) οι οποίοι ζητούν παράταση για την εφαρμογή της Β΄ φάσης του συστήματος myDATA και την επικαιροποίηση των ΚΑΔ, λόγω ουσιαστικών λειτουργικών και τεχνικών εκκρεμοτήτων.

Υποστηρίζουν ότι δεν έχουν ακόμη εκδοθεί πλήρεις και σαφείς οδηγίες για κρίσιμα ζητήματα, όπως η διαχείριση αποκλίσεων, η αντιμετώπιση τεχνικών προβλημάτων (π.χ. απώλεια σύνδεσης ή μη σάρωση QR code) και η ομοιόμορφη εφαρμογή των διαδικασιών από τις επιχειρήσεις.

Οι φορολογούμενοι μπορούν να ελέγξουν την προεκκαθαρισμένη δήλωση που υποβλήθηκε αυτόματα στην ψηφιακή πύλη myAADE (myaade.gov.gr), στη διαδρομή Εφαρμογές > Δημοφιλείς Εφαρμογές > Δήλωση ΦΕΦΠ (Ε1-Ε2-Ε3) > Είσοδος στην Εφαρμογή, επιλέγοντας ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΕΤΟΥΣ 2026, με χρήση των προσωπικών τους κωδικών TaxisNET. Επίσης, μέσα από το myAADEapp, στην ενότητα Εισόδημα του myWallet, μπορούν να κατεβάσουν τη Δήλωση και το Εκκαθαριστικό τους, επιλέγοντας το έτος 2026.

Στην περίπτωση που τα στοιχεία, βάσει των οποίων οριστικοποιήθηκαν οι προεκκαθαρισμένες δηλώσεις, είναι ανακριβή ή ελλιπή:

• Οι φορολογούμενοι πρέπει να υποβάλουν τροποποιητική δήλωση για να τροποποιήσουν ή/και να συμπληρώσουν τα ορθά στοιχεία.
• Η τροποποιητική δήλωση υποβάλλεται χωρίς κυρώσεις, καθώς επέχει θέση αρχικής δήλωσης, εφόσον υποβληθεί μέχρι και την Τετάρτη 15/7/2026.

Επιπλέον, επισημαίνεται ότι ο φόρος που έχει προσδιοριστεί μέσω της αυτόματης οριστικοποίησης δεν συμψηφίζεται αυτεπάγγελτα με τυχόν χρηματικές απαιτήσεις του φορολογούμενου έναντι του Δημοσίου, πριν από τη λήξη της γενικής προθεσμίας υποβολής δηλώσεων (15/7/2026).

Η υποβολή των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων φορολογικού έτους 2025 συνεχίζεται απρόσκοπτα και μέχρι σήμερα έχουν υποβληθεί συνολικά 2.283.103 δηλώσεις.

Το πλαίσιο αυτό εντάσσεται στο αναθεωρημένο στρατηγικό σχέδιο 2025-2029 της ΑΑΔΕ για τη μετάβαση στη «Φορολογική Διοίκηση 3.0», δηλαδή σε ένα μοντέλο που στηρίζεται περισσότερο στα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, στις αυτοματοποιημένες διαδικασίες και στην προληπτική ανίχνευση κινδύνων.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής στην αγορά ακινήτων, με αιχμή την ενεργοποίηση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, από εφέτος το νέο εργαλείο θα καταγράφει το ιδιοκτησιακό καθεστώς και τη χρήση των ακινήτων, διευκολύνοντας τις διασταυρώσεις και τον εντοπισμό περιπτώσεων αδήλωτων μισθωμάτων, αλλά και την ταυτοποίηση δικαιούχων ενισχύσεων.

Το σχέδιο της Αρχής δείχνει ότι δεν εξαντλείται όμως μόνο στην είσπραξη των κρατικών εσόδων, αλλά και στην καλύτερη εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων, με ταυτόχρονη ενίσχυση των μηχανισμών εσωτερικού ελέγχου και διοικητικής διαφάνειας για αύξηση της αξιοπιστίας.

Αναβάθμιση ελέγχων με ΑΙ

Στο αμιγώς ελεγκτικό σκέλος, το σχέδιο της ΑΑΔΕ προβλέπει τουλάχιστον 53.900 ελέγχους από τις φορολογικές ελεγκτικές υπηρεσίες, 100.800 από τις τελωνειακές ελεγκτικές υπηρεσίες και, επιπλέον, 39.300 ελέγχους και έρευνες από την Γενική Διεύθυνση Δυνάμεων Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών (ΓΔ ΔΕΟΣ).

Παράλληλα, μέσα στο 2026 προγραμματίζεται η ολοκλήρωση του συστήματος προηγμένης επιχειρησιακής νοημοσύνης και ανάλυσης δεδομένων (BI/AI και DA), καθώς και του συστήματος παρακολούθησης της κίνησης επαγγελματικών οχημάτων και εμπορευματοκιβωτίων κατά την είσοδο και κυκλοφορία τους στη χώρα. Ο συνδυασμός αυτών των έργων δείχνει ότι η Αρχή επιδιώκει να δρα προληπτικά, μετατοπίζοντας το βάρος από τον εκ των υστέρων έλεγχο, στην έγκαιρη στόχευση των κινδύνων φοροδιαφυγής, λαθρεμπορίου και οικονομικού εγκλήματος.

Φορολογική συνέπεια έως 98% το 2026

Ο πρώτος μεγάλος άξονας του σχεδίου αφορά στην «εύκολη συμμόρφωση», δηλαδή στην προσπάθεια να αυξηθεί η οικειοθελής ανταπόκριση των φορολογουμένων πριν χρειαστούν κατασταλτικά μέτρα.

Για το 2026 τίθεται στόχος:

- να υποβληθούν δηλώσεις ΦΠΑ από τουλάχιστον το 98% των ενεργών υπόχρεων,

- να συμμορφωθεί τουλάχιστον το 60% όσων εμφανίζουν για πρώτη φορά ληξιπρόθεσμες οφειλές και

- να εισπραχθεί τουλάχιστον το 45% αυτών των οφειλών.

Στο ίδιο πλαίσιο, η ΑΑΔΕ στοχεύει σε ποσοστό εμπρόθεσμων πληρωμών τουλάχιστον 85% για ΦΠΑ, φόρο εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων και ΕΝΦΙΑ, ενώ προβλέπει και 55.000 τηλεφωνικές επικοινωνίες με φορολογουμένους, καθώς και 74.000 εργασίες για τη διασφάλιση της είσπραξης ΕΦΚ στα καύσιμα και στην αλκοόλη.

Ξεχωριστή θέση στο σχέδιο καταλαμβάνει και η νέα αρμοδιότητα στον τομέα των αγροτικών ενισχύσεων, μετά την απορρόφηση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η ΑΑΔΕ προβλέπει ότι έως το τέλος Ιουνίου 2026 θα έχουν ολοκληρωθεί οι πληρωμές για αιτήσεις αγροτικών ενισχύσεων του 2025 αλλά και εκκρεμότητες προηγούμενων ετών, ενώ έως τις 15 Νοεμβρίου 2026 θα έχει ολοκληρωθεί η προκαταβολή της Βασικής Ενίσχυσης για το σύνολο των αιτήσεων του ίδιου έτους.

Παράλληλα, σχεδιάζονται ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, τεχνικοί και επιτόπιοι έλεγχοι ζωικού κεφαλαίου, έλεγχοι στο 100% του δείγματος για επιχειρήσεις μεταποίησης γάλακτος και διενέργεια όλων των προβλεπόμενων ελέγχων του δείγματος 2025. Η στόχευση εδώ είναι διπλή: αφενός η επιτάχυνση των πληρωμών προς τους πραγματικούς δικαιούχους, αφετέρου η αποκατάσταση αξιοπιστίας σε έναν τομέα με αυξημένες απαιτήσεις διασταύρωσης και εποπτείας.

Εξυπηρέτηση στον πολίτη

Ο δεύτερος άξονας, σύμφωνα με αναθεωρημένο Στρατηγικό Σχέδιο 2025-2029 της ΑΑΔΕ, εστιάζει στην εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων, με στόχο να συνδυαστεί η αυστηρότερη εποπτεία με ταχύτερες και πιο αυτοματοποιημένες υπηρεσίες.

Στο πεδίο αυτό προβλέπονται επιστροφές φόρων ύψους 8,038 δισ. ευρώ, εξυπηρέτηση μέσω βιντεοκλήσης τουλάχιστον του 70% των αιτημάτων που διεκπεραιώνονται για χορήγηση ΑΦΜ και κλειδαρίθμου, λειτουργία του πανκαναλικού συστήματος εξυπηρέτησης φορολογουμένων my1521, καθώς και ανάπτυξη chatbot ή avatar για άμεσες απαντήσεις.

Παράλληλα, προγραμματίζονται πληροφοριακό σύστημα διαχείρισης περιεχομένου και ιστότοπος νομοθετικής πληροφόρησης, αναβαθμισμένο σύστημα μητρώου με end-to-end διαδικασίες, εκκαθάριση τελωνειακών διασαφήσεων μέσα σε μία ώρα για ποσοστό άνω του 90% στις εισαγωγές και άνω του 95% στις εξαγωγές, εξέταση τουλάχιστον του 92% των ενδικοφανών προσφυγών πριν από την καταληκτική ημερομηνία και έκδοση 5.720 ρητών αποφάσεων από τη ΔΕΔ.

Επίσης, προβλέπονται 400 στοχευμένες επιθεωρήσεις σε χώρους χημικών ουσιών και προϊόντων, 250 επιθεωρήσεις καυσίμων πλοίων και ταχεία εξέταση δειγμάτων σε κρίσιμες κατηγορίες προϊόντων.

Ψηφιακές επιστροφές ΦΠΑ και άλλων φόρων

Ο τρίτος άξονας αποτυπώνει το τεχνολογικό σκέλος του σχεδίου με νέα έργα που πρόκειται να ολοκληρωθούν μέσα στο έτος.

Ειδικότερα, προβλέπεται η ολοκλήρωση 16 έργων πληροφορικής που χρηματοδοτούνται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ, άμεσες ψηφιακές επιστροφές για τουλάχιστον το 92% των επιστροφών φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων ή κατόπιν κεντρικών συμψηφισμών και για τουλάχιστον το 95% των επιστροφών ΦΠΑ.

Προβλέπονται, επίσης, τουλάχιστον 34 εκπαιδευτικά προγράμματα και εκπαίδευση για τουλάχιστον το 20% του ανθρώπινου δυναμικού της ΑΑΔΕ. Η επιλογή αυτή δείχνει ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν περιορίζεται στις υποδομές, αλλά συνδέεται άμεσα και με την αναβάθμιση δεξιοτήτων του προσωπικού.

Αυτοέλεγχος και διαφάνεια

Ο τέταρτος άξονας συνδέεται με την ακεραιότητα και την εσωτερική λογοδοσία, σε μια προσπάθεια να ενισχυθεί η αξιοπιστία της φορολογικής διοίκησης και στο εσωτερικό της.

Για το 2026 προγραμματίζονται τουλάχιστον 67 έλεγχοι για τον εντοπισμό ποινικών αδικημάτων και πειθαρχικών παραπτωμάτων υπαλλήλων της ΑΑΔΕ, 65 έλεγχοι περιουσιακής κατάστασης και 32 εσωτερικοί και συμβουλευτικοί έλεγχοι.

Παράλληλα, προβλέπονται εισαγωγή ESG κριτηρίων, έλεγχος, εκκαθάριση και ενταλματοποίηση δαπανών εντός 20 ημερών, καθώς και ανάπτυξη Μητρώου Κινδύνων, ΟΠΣ Διαχείρισης Κινδύνων και ΟΠΣ Διαχείρισης Στόχων και Δεικτών Απόδοσης.

Στη νέα λίστα περιλαμβάνονται ακίνητα κάθε κατηγορίας και αξίας, αποτυπώνοντας μια σαφή στροφή της φορολογικής διοίκησης σε πιο μαζικά και στοχευμένα μέτρα είσπραξης. Από μικρά διαμερίσματα και αποθηκευτικούς χώρους μέχρι κατοικίες, οικόπεδα με οικοδομές και επαγγελματικά ακίνητα, το ηλεκτρονικό σφυρί καλύπτει πλέον όλο το φάσμα της ακίνητης περιουσίας.

Ενδεικτικά, στη λίστα των ακινήτων που έχουν ήδη αναρτηθεί στην πλατφόρμα περιλαμβάνεται διαμέρισμα 123,95 τ.μ. στον Άγιο Βασίλειο με τιμή πρώτης προσφοράς 148.000 ευρώ και ημερομηνία πλειστηριασμού στις 10 Ιουνίου, μικρό διαμέρισμα 26,05 τ.μ. στη Θεσσαλονίκη (Τυρολόης και Βιάνδρου) με τιμή εκκίνησης μόλις 16.000 ευρώ στις 3 Ιουνίου, καθώς και κατοικία 79,28 τ.μ. στον Δήμο Ωρωπού με 73.000 ευρώ την ίδια ημερομηνία. Στην ίδια περιοχή, στο Χαλκούτσι, βγαίνει κατοικία 49,5 τ.μ. με υπόγειο 26,3 τ.μ. σε οικόπεδο 250 τ.μ. με τιμή πρώτης προσφοράς 91.000 ευρώ (3 Ιουνίου).

Στην Αττική ξεχωρίζουν 1/2 εξ αδιαιρέτου διαμέρισμα 116,2 τ.μ. στο Χαλάνδρι με 144.000 ευρώ (3 Ιουνίου), κατάστημα στο Γαλάτσι με τιμή εκκίνησης 228.000 ευρώ (3 Ιουνίου), διαμέρισμα 114 τ.μ. στην Αγία Παρασκευή με 247.000 ευρώ (3 Ιουνίου), αλλά και μεγαλύτερα ακίνητα όπως οικόπεδο με οικοδομή στη Νέα Ιωνία που φτάνει τα 2.583.750 ευρώ (22 Απριλίου). Στην Πεύκη βγαίνει διαμέρισμα 91,5 τ.μ. με 218.000 ευρώ (29 Απριλίου), ενώ στην ίδια ημερομηνία περιλαμβάνονται και αποθήκες με τιμές από 2.000 ευρώ.

Στην περιφέρεια, εμφανίζονται γεωτεμάχια στην Πρέβεζα με τιμές 5.000 και 10.000 ευρώ (20 Μαΐου), αγροτεμάχια στη Λάρισα από 7.000 έως 17.000 ευρώ (27 Μαΐου), καθώς και οικόπεδο με παλαιά κατοικία 184,5 τ.μ. στη Θεσσαλία με τιμή εκκίνησης 97.000 ευρώ (27 Μαΐου). Στην Κρήτη, ακίνητο 3.931 τ.μ. με οικοδομή στα Χανιά βγαίνει με 744.000 ευρώ (20 Μαΐου), ενώ στην Αργολίδα μονοκατοικία 118 τ.μ. στην Ερμιόνη με 140.000 ευρώ (20 Μαΐου).

Από τη λίστα δεν λείπουν ούτε τα «μικρά» ακίνητα, καθώς περιλαμβάνονται ακόμη και αποθήκες 4,7 τ.μ. με τιμή εκκίνησης 1.000 ευρώ, αποδεικνύοντας ότι το ηλεκτρονικό σφυρί δεν κάνει διακρίσεις. Οι ημερομηνίες εκτείνονται από τα τέλη Απριλίου έως και τα μέσα Ιουνίου, με τους πλειστηριασμούς να πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά και να καλύπτουν όλο το φάσμα της ακίνητης περιουσίας.

Η φορολογική διοίκηση κινείται πλέον πιο στοχευμένα, αξιοποιώντας διασταυρώσεις στοιχείων και ψηφιακά εργαλεία που της επιτρέπουν να εντοπίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια τα περιουσιακά στοιχεία των οφειλετών, από ακίνητα έως καταθέσεις, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Αυτό εξηγεί και την εντατικοποίηση των πλειστηριασμών το τελευταίο διάστημα.

Το φόντο είναι αποκαλυπτικό, καθώς τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο παραμένουν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, με εκατομμύρια φορολογούμενους είτε ήδη υπό αναγκαστικά μέτρα είτε στον προθάλαμο κατασχέσεων. Η αύξηση των απλήρωτων φόρων οδηγεί την ΑΑΔΕ σε πιο εντατική ενεργοποίηση των εργαλείων είσπραξης.

Η διαδικασία ξεκινά με την κατάσχεση του ακινήτου και την κοινοποίηση ειδοποίησης στον οφειλέτη πριν από οποιαδήποτε πράξη εκτέλεσης. Με την επίδοση της έκθεσης κατάσχεσης, ο ιδιοκτήτης χάνει το δικαίωμα διάθεσης του ακινήτου. Αν δεν υπάρξει ρύθμιση της οφειλής ή δικαστική αναστολή, η φορολογική διοίκηση προχωρά στον ορισμό ημερομηνίας πλειστηριασμού και το ακίνητο ανεβαίνει στην ηλεκτρονική πλατφόρμα.

Αν ο πλειστηριασμός δεν πραγματοποιηθεί στην προγραμματισμένη ημερομηνία, εκδίδεται νέο πρόγραμμα μέσα σε ένα έτος, ενώ η διαδικασία «παγώνει» ουσιαστικά μόνο σε δύο περιπτώσεις: αν ο οφειλέτης ενταχθεί σε ρύθμιση ή αν εξασφαλίσει δικαστική προστασία.

Η διαδικασία ενεργοποιείται κατόπιν αίτησης του οφειλέτη, με βασική προϋπόθεση να πληρούνται, κατά τον χρόνο της μεταβίβασης, οι όροι για τη χορήγηση φορολογικής ενημερότητας ή σχετικής βεβαίωσης οφειλής. Πρόκειται για κρίσιμο στοιχείο, καθώς χωρίς αυτό δεν μπορεί να προχωρήσει καμία πράξη μεταβίβασης.

Κομβικό ρόλο στο νέο καθεστώς παίζει το τίμημα της συναλλαγής, το οποίο δεν επιτρέπεται να είναι χαμηλότερο από την αξία που είχε προσδιοριστεί κατά την επιβολή της κατάσχεσης. Σε περιπτώσεις όπου η εμπορική αξία είναι χαμηλότερη από την αντικειμενική, λαμβάνεται υπόψη η τελευταία, ώστε να αποφεύγονται συναλλαγές σε τιμές που θα μπορούσαν να πλήξουν τα συμφέροντα του Δημοσίου.

Για κατασχέσεις που έχουν επιβληθεί πριν από περισσότερο από πέντε χρόνια, προβλέπεται η υποχρέωση προσκόμισης νέας εκτίμησης από πιστοποιημένο εκτιμητή, προκειμένου να αποτυπωθεί η τρέχουσα αξία του ακινήτου. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να διασφαλιστεί η αντικειμενικότητα και η επικαιρότητα των στοιχείων που χρησιμοποιούνται στη συναλλαγή.

Σημαντική παράμετρος της ρύθμισης είναι η παρακράτηση μέρους του τιμήματος της πώλησης, το οποίο αποδίδεται απευθείας στο Δημόσιο μέσω του συμβολαιογράφου. Το ποσοστό καθορίζεται με βάση τη φορολογική συμπεριφορά του οφειλέτη και τη δυνατότητα είσπραξης του υπολοίπου της οφειλής, με ελάχιστο όριο το 25%.

Σε περίπτωση που το ποσό που προκύπτει από την παρακράτηση υπερβαίνει το συμφωνηθέν τίμημα, τότε αποδίδεται στο Δημόσιο το σύνολο του ποσού της συναλλαγής, προκειμένου να αρθεί η κατάσχεση για το συγκεκριμένο ακίνητο. Παράλληλα, για να προχωρήσει η διαδικασία αποδέσμευσης, δεν θα πρέπει να υπάρχουν άλλα βάρη ή απαιτήσεις τρίτων επί του ακινήτου.

Εξαιρέσεις προβλέπονται όταν οι οφειλές έχουν ήδη καλυφθεί πλήρως μέσω εγγυήσεων ή εμπράγματων ασφαλειών, οπότε δεν απαιτείται η εφαρμογή των κριτηρίων για τον υπολογισμό της παρακράτησης.

Λύση σε ένα χρόνιο πρόβλημα που αφορά τα κληρονομιαία ακίνητα

Το νέο πλαίσιο δίνει επίσης λύση σε ένα χρόνιο πρόβλημα που αφορά τα κληρονομιαία ακίνητα. Πλέον, παρέχεται η δυνατότητα εξόφλησης του φόρου κληρονομίας κατά τη στιγμή της μεταβίβασης, μέσω παρακράτησης από το τίμημα της πώλησης. Μέχρι σήμερα, η αδυναμία καταβολής του φόρου αποτελούσε βασικό εμπόδιο για την αξιοποίηση της περιουσίας, οδηγώντας πολλές περιπτώσεις σε αδιέξοδο.

Η ρύθμιση αυτή εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην ενεργοποίηση σημαντικού αριθμού ακινήτων που παρέμεναν ανεκμετάλλευτα, ενισχύοντας τη ρευστότητα των ιδιοκτητών και διευκολύνοντας τη λειτουργία της αγοράς.

Παράλληλα, εισάγονται και αλλαγές που μειώνουν το κόστος των συναλλαγών. Συγκεκριμένα, καταργείται η υποχρέωση σύνταξης τοπογραφικού διαγράμματος για ακίνητα εντός σχεδίου σε περιοχές με κυρωμένη πράξη εφαρμογής και λειτουργούν Κτηματολόγιο. Στις περιπτώσεις αυτές, τα απαραίτητα στοιχεία προκύπτουν από τα υφιστάμενα κτηματολογικά δεδομένα και την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου, περιορίζοντας την ανάγκη πρόσθετων διαδικασιών.

Η απλοποίηση αυτή αναμένεται να μειώσει τόσο το κόστος όσο και τον χρόνο ολοκλήρωσης των μεταβιβάσεων, καθιστώντας τις συναλλαγές πιο γρήγορες και διαφανείς.

Συνολικά, το νέο πλαίσιο της ΑΑΔΕ επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο λειτουργικό περιβάλλον για τη διαχείριση οφειλών, λαμβάνοντας υπόψη τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες των φορολογουμένων. Παράλληλα, ενισχύει την εισπραξιμότητα των δημόσιων εσόδων, αξιοποιώντας τις ίδιες τις αγοραπωλησίες ως εργαλείο αποπληρωμής χρεών.

Με την ενεργοποίησή του, εκτιμάται ότι θα δοθεί ώθηση στην αγορά ακινήτων, καθώς θα απελευθερωθούν συναλλαγές που έως τώρα δεν μπορούσαν να ολοκληρωθούν, ενώ ταυτόχρονα θα προσφερθεί μια πιο ρεαλιστική λύση σε όσους βρίσκονται αντιμέτωποι με φορολογικές υποχρεώσεις.

Τα καινούργια δεδομένα είναι ότι διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής: για τρίτεκνες/πολύτεκνες η απαλλαγή ισχύει και για σπίτια άνω των 120 τ.μ., προσαυξανόμενο κατά 20 τ.μ. για κάθε τέκνο άνω των δύο. Σε περίπτωση αποχώρησης του μισθωτή εντός τριετίας, η απαλλαγή υφίσταται για το υπολειπόμενο διάστημα αν εκμισθωθεί εκ νέου. Για μίσθωση σε ιατρικό/νοσηλευτικό προσωπικό, εκπαιδευτικούς και ένστολο προσωπικό, η φοροαπαλλαγή ισχύει και για μίσθωση τουλάχιστον 6 μηνών.

Για να εξασφαλιστεί η φοροαπαλλαγή θα πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένοι κανόνες. Βασική προϋπόθεση είναι η εμπρόθεσμη δήλωση, έως τις 5 Δεκεμβρίου 2024, στην ειδική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, των κατοικιών που παρέμεναν κλειστές ή των ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης που πρόκειται να μετατραπούν σε μακροχρόνιες, ώστε να «κλειδώσει» η απαλλαγή για τα ενοίκια που εισπράχθηκαν το 2025.

Όσοι δήλωσαν τα ακίνητα εκπρόθεσμα, ακόμα και αν πληρούν τις υπόλοιπες προϋποθέσεις, δεν δικαιούνται το μπόνους της απαλλαγής. Ως προς τις κατοικίες που είχαν διατεθεί σε βραχυχρόνια μίσθωση, η υπαγωγή στη ρύθμιση προϋποθέτει ότι το ακίνητο είχε διατεθεί νόμιμα και αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση κατά το φορολογικό έτος 2024, εφόσον η νέα μακροχρόνια μίσθωση καταρτίστηκε εντός του 2025.

Επιπλέον, θα πρέπει να έχουν δηλωθεί κανονικά στη φορολογική διοίκηση όλες οι σχετικές βραχυχρόνιες μισθώσεις και να μην έχει υποβληθεί άλλη δήλωση μίσθωσης (μακροχρόνιας) πριν την έναρξη της νέας σύμβασης. Αυτό σημαίνει ότι η μετάβαση από τη βραχυχρόνια στη μακροχρόνια μίσθωση πρέπει να είναι καθαρή και πλήρως αποτυπωμένη στα φορολογικά στοιχεία.

Η λεπτομέρεια στο έντυπο Ε2

Για τα σπίτια που ήταν κλειστά, προϋπόθεση είναι να είχαν δηλωθεί ως κενά στο έντυπο Ε2 ή να μην είχαν δηλωθεί ως μισθωμένα, ιδιοχρησιμοποιούμενα ή δωρεάν παραχωρούμενα στα φορολογικά έτη 2022 και 2023 και 2024. Από τη στιγμή που έχει συναφθεί σύμβαση μακροχρόνιας μίσθωσης, διάρκειας τουλάχιστον τριών ετών, και το ακίνητο πληροί τα λοιπά κριτήρια, ήτοι κύριοι χώροι έως 120 τ.μ., εμπρόθεσμες δηλώσεις στο Ε2 και στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος, ο εκμισθωτής δικαιούται πλήρη απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για τα μισθώματα που θα εισπράξει κατά τους πρώτους 36 μήνες. Αν ο ενοικιαστής αποχωρήσει από τη κατοικία, η απαλλαγή θα συνεχιστεί μέχρι τη συμπλήρωση τριετίας αν εντός τριμήνου ο ιδιοκτήτης συνάψει μία και μόνον νέα τριετή σύμβαση κύριας κατοικίας. Αν λυθεί και η μίσθωση αυτή, χάνεται και η περαιτέρω φοροαπαλλαγή.

Η απαλλαγή ισχύει και εφόσον το ακίνητο, για το οποίο πληρούνται οι προϋποθέσεις μισθώνεται τουλάχιστον για έξι συνεχόμενους μήνες σε ιατρικό ή νοσηλευτικό προσωπικό, εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων της δημόσιας εκπαίδευσης, καθώς και σε ένστολο προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας και εφόσον δεν διατεθεί εντός των τριών ετών για βραχυχρόνια μίσθωση.

Αν εντός της τριετίας η κατοικία μείνει χωρίς ενοικιαστή, η απαλλαγή παύει να ισχύει από το φορολογικό έτος κατά το οποίο το ακίνητο έμεινε κενό. Επίσης χάνεται οριστικά αν το ακίνητο μείνει κενό και από δεύτερο ενοικιαστή για το υπόλοιπο διάστημα. Επίσης, εάν το ακίνητο επανέλθει σε καθεστώς βραχυχρόνιας μίσθωσης πριν τη συμπλήρωση του 36μήνου, η απαλλαγή παύει αναδρομικά από το πρώτο έτος, με συνέπεια να ανακύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου για τα εισοδήματα από τα ενοίκια που δεν φορολογήθηκαν.

Αναφερόμενος στο μήνυμα του πρωθυπουργού Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Παύλος Μαρινάκης ξεκαθάρισε ότι η αντιμετώπιση του ρουσφετιού δεν μπορεί να γίνει με μια ανακοίνωση ή εξαγγελίες, αλλά απαιτεί συγκεκριμένες πολιτικές παρεμβάσεις.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «μακάρι να μπορούσε να χτυπηθεί κάτι που συμβαίνει εδώ και δεκαετίες με ένα διάγγελμα», σπεύδοντας ωστόσο να διαχωρίσει το παράνομο ρουσφέτι από τη θεμιτή παρέμβαση ενός βουλευτή για τη μεταφορά ενός δίκαιου αιτήματος πολίτη.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι το πρόβλημα εντοπίζεται στα αιτήματα «κατά παρέκκλιση ή εκτός νομικού πλαισίου», διευκρινίζοντας ότι αυτά είναι που πρέπει να εξαλειφθούν μέσω θεσμικών αλλαγών.

Ψηφιακό κράτος και μεταρρυθμίσεις ως «αντίδοτο»

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος απαρίθμησε τις βασικές παρεμβάσεις που –όπως είπε– περιορίζουν δραστικά τα περιθώρια αυθαίρετων παρεμβάσεων:

• Η ανάπτυξη του ψηφιακού κράτους, που «εκμηδενίζει τις δυνατότητες ανθρώπινης παρέμβασης»
• Η ενίσχυση του ΕΣΥ, όπως με τον διπλασιασμό των ΜΕΘ
• Η ψηφιοποίηση διαδικασιών, όπως οι κλήσεις
• Η μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ

Ειδικά για την τελευταία μεταρρύθμιση, σημείωσε ότι πλέον «δεν μπορεί κανείς να πάρει τηλέφωνο και να ζητήσει να πληρώσει λιγότερο φόρο ή να καθυστερήσει υποχρεώσεις», τονίζοντας πως το ίδιο θα ισχύει και για τις αγροτικές επιδοτήσεις, όπου «δεν μπορεί κάποιος να ζητήσει να πάρει περισσότερα χρήματα από αυτά που δικαιούται».

Ο Παύλος Μαρινάκης αναγνώρισε ότι υπάρχει έντονη δυσαρέσκεια τόσο από την πλευρά των πολιτικών που βλέπουν τα ονόματά τους να εμπλέκονται σε υποθέσεις, όσο και από την κοινωνία.

Όπως είπε, πολλοί βουλευτές «έχουν κρεμαστεί στα μανταλάκια», ενώ σε αρκετές περιπτώσεις τα πραγματικά δεδομένα διαφέρουν από την αρχική εικόνα. Παράλληλα όμως υπογράμμισε ότι υπάρχει και ένα ευρύτερο κοινωνικό αίσθημα αγανάκτησης, με πολίτες να αναρωτιούνται «πόσο πια θα πρέπει να έχουν μέσον για να πετύχουν κάτι».

«Υπάρχουν δύο αλήθειες που πρέπει να δούμε ταυτόχρονα», ανέφερε, εξηγώντας ότι αφενός δεν πρέπει να στοχοποιούνται συλλήβδην πολιτικοί και αφετέρου η κοινωνία ζητά «ουσιαστικές αλλαγές και όχι ευχάριστα λόγια».

Πίεση για επιτάχυνση της Δικαιοσύνης

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος στη λειτουργία της Δικαιοσύνης, επισημαίνοντας την ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών, ειδικά σε υποθέσεις που αφορούν δημόσια πρόσωπα.

Όπως σημείωσε, λόγω της πενταετούς παραγραφής για πλημμελήματα, θα πρέπει μέχρι τα τέλη του καλοκαιριού να έχει ξεκαθαρίσει αν θα ασκηθούν διώξεις για πράξεις του 2021. «Η Δικαιοσύνη πρέπει να κινηθεί όχι βιαστικά αλλά αποτελεσματικά, ώστε ο κόσμος να πάρει απαντήσεις», ανέφερε.

Παράλληλα ξεκαθάρισε ότι η συμμετοχή στα ψηφοδέλτια αποτελεί προνόμιο του πρωθυπουργού, ενώ υπογράμμισε ότι η παραπομπή σε δίκη «δεν σημαίνει καταδίκη», επιμένοντας στην ανάγκη σεβασμού του τεκμηρίου αθωότητας.

«Η κυβέρνηση δεν παρεμβαίνει, αλλά εκφράζει προβληματισμούς»

Απαντώντας σε ερώτηση για πιθανές πρωτοβουλίες προς τη Δικαιοσύνη ή την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ο Παύλος Μαρινάκης ήταν σαφής: «Η εκτελεστική εξουσία δεν μπορεί να παρεμβαίνει».

Ωστόσο, όπως είπε, μπορεί να διατυπώνει εύλογα αιτήματα, όπως:

• Να μην καθυστερούν υποθέσεις με έντονο δημόσιο ενδιαφέρον
• Να υπάρχει πλήρης εικόνα και όχι αποσπασματική ενημέρωση
• Να αποφεύγονται διαρροές στοιχείων πριν φτάσουν επισήμως στη Βουλή

Ειδικά για τις διαρροές, σημείωσε ότι δεν θεωρεί δεδομένο πως προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, αλλά ενδεχομένως από πρόσωπα που εμπλέκονται στις έρευνες, τονίζοντας ότι το φαινόμενο αυτό δημιουργεί στρεβλή εικόνα στην κοινή γνώμη.

Υπογράμμισε ότι πρόκειται για «δίκαιους προβληματισμούς τόσο των βουλευτών όσο και της κοινωνίας», επαναλαμβάνοντας την ανάγκη θεσμικής σοβαρότητας και ουσιαστικών μεταρρυθμίσεων.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της αρχής, οι φορολογικοί έλεγχοι εστιάστηκαν σε κλάδους όπου καταγράφονταν αυξημένες ενδείξεις φοροδιαφυγής, καθώς και σε περιοχές με έντονη εμπορική δραστηριότητα και δημοφιλείς εκδηλώσεις. Οι έλεγχοι σχεδιάστηκαν με αξιοποίηση σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων και δεδομένων, όπως η εφαρμογή Καταγγελίες Πολιτών, το Appodixi, τα στοιχεία των βάσεων δεδομένων της ΑΑΔΕ, το myDATA και το Ψηφιακό Πελατολόγιο, μέσα από ανάλυση κινδύνου και στοχευμένες διασταυρώσεις.

ΑΑΔΕ: Τι αποκάλυψαν φορολογικοί έλεγχοι κατά το α’ τρίμηνο 2026

Από τους ελέγχους διαπιστώθηκαν παραβάσεις που σχετίζονται κυρίως με:

• μη έκδοση αποδείξεων,
• μη διαβίβαση στοιχείων στην ΑΑΔΕ,
• μη διασύνδεση POS με τις φορολογικές ταμειακές μηχανές.

Συνολικά, περίπου 2.500 επιχειρήσεις εντοπίστηκαν να μην έχουν εκπληρώσει τις φορολογικές τους υποχρεώσεις, με τον έλεγχο να συνεχίζεται σε βάθος χρόνου για τη συνολική τους φορολογική εικόνα.

Καταγράφηκαν 50.000 παραβάσεις, ενώ η αποκρυβείσα αξία συναλλαγών ξεπέρασε τα 5,6 εκατ. ευρώ. Το ποσοστό παραβατικότητας διαμορφώθηκε στο 33%.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές. Από τους σχετικούς ελέγχους προέκυψαν 55 περιπτώσεις επιχειρήσεων στις οποίες επιβλήθηκαν πρόστιμα συνολικού ύψους 680.000 ευρώ, αναδεικνύοντας τη σημασία των άμεσων και στοχευμένων παρεμβάσεων.

Στον σχεδιασμό των ελέγχων αξιοποιήθηκαν επίσης στοιχεία προηγούμενης φορολογικής συμπεριφοράς, ώστε να αποτυπωθεί η συνέπεια των επιχειρήσεων. Σε περιπτώσεις σοβαρών ή επαναλαμβανόμενων παραβάσεων επιβλήθηκαν χρηματικές κυρώσεις, καθώς και μέτρα αναστολής λειτουργίας, όπως προβλέπεται από τη νομοθεσία.

Συγκεκριμένα, επιβλήθηκαν χρηματικές κυρώσεις σε 11 επιχειρήσεις, ενώ 93 επιχειρήσεις ανέστειλαν τη λειτουργία τους για δύο ή περισσότερες ημέρες, λόγω υποτροπής ή εκτεταμένης μη έκδοσης φορολογικών στοιχείων.

Οι έλεγχοι συνεχίζονται με εντατικούς ρυθμούς, με τη χρήση σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων και διασταυρώσεων σε πραγματικό χρόνο, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς.

Στόχος του νέου μοντέλου είναι να υψωθεί τείχος προστασίας απέναντι στις εταιρείες «μαϊμού», που ζημιώνουν εκατομμύρια ευρώ το Δημόσιο, αφού οι έρευνες των ελεγκτικών υπηρεσιών πολύ δύσκολα μέχρι πρότινος μπορούσαν να ξεδιπλώσουν τον πολυδαίδαλο και πολύπλοκο σχεδιασμό διαφορετικών εταιρειών, με διαφορετικούς ΑΦΜ και δεκάδες «αχυρανθρώπους».

Στο πλαίσιο αυτό, το νέο εξελιγμένο μοντέλο ανίχνευσης επιχειρηματικών συσχετίσεων, με το οποίο «οπλίζει» η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, θα εντοπίζει πλέον τέτοια επαναλαμβανόμενα μοτίβα με πολλαπλά ΑΦΜ και διαδοχικά χρέη διαφορετικών επιχειρήσεων, αλλάζοντας ριζικά τη μορφή και λογική των ελέγχων, που μέχρι πριν από λίγο καιρό έβλεπαν μόνο μια επιχείρηση.

Ειδικότερα, ο νέος δείκτης ομοιότητας Jaccard κάνει ουσιαστικά αυτό που δεν μπορούσε να κάνει ο ανθρώπινος έλεγχος, δηλαδή να μετρά πόσο «μοιάζουν» δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις ως προς τα πρόσωπα, τις διευθύνσεις και τα μοτίβα συμπεριφοράς τους, αποκαλύπτοντας με τον τρόπο αυτόν στους ελεγκτές όλα τα παράνομα κυκλώματα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μια ακόμη παράμετρος που αλλάζει είναι η χρήση των «ΑΦΜ μιας χρήσης», που εκδίδονταν από τους επιτήδειους, είτε σε αλλοδαπά πρόσωπα ή ακόμη και ανύπαρκτα με πλαστές ταυτότητες -και φυσικά με το αζημίωτο-, προκειμένου να δημιουργήσουν εταιρείες «μαϊμού», που στη συνέχεια φορτώνονταν χρέη και μετά έβαζαν «λουκέτο».

Ο νέος αλγόριθμος, όμως, μπορεί να αποκαλύπτει όλη την πορεία και κάθε παραβάτη, αφού δύναται να εντοπίζει όλα τα ψηφιακά αποτυπώματα σε κάθε «γέννηση» και «θάνατο» εταιρείας του κυκλώματος.

Συγκεκριμένα, ο νέος δείκτης Jaccard μπορεί ανά πάσα στιγμή να καταγράφει μαζικά ποιο πρόσωπο εμφανίζεται και σε ποια εταιρεία, πόσες φορές επαναλαμβάνεται το ίδιο πρόσωπο σε διαφορετικά σχήματα, ποια ΑΦΜ διαδέχονται άλλα, ποιες επιχειρήσεις εμφανίζουν κοινές ή γειτνιάζουσες διευθύνσεις, ποιες εταιρείες έχουν κοινά φυσικά πρόσωπα σε ρόλους διαχείρισης ή εκπροσώπησης.

Η νέα στρατηγική

Θα πρέπει ωστόσο να αναφερθεί ότι, για να αποκαλυφθεί η «απάτη» στο σύνολό της και όχι αποσπασματικά, η νέα στρατηγική προβλέπει ότι ο επιτόπιος έλεγχος θα ενεργοποιείται, μόνον αφότου τα δεδομένα έχουν ήδη αποκαλύψει την πλήρη δομή του κυκλώματος, καθώς μόνο όταν οι σχέσεις αποτυπώνονται συνολικά το οργανωμένο δίκτυο γίνεται εμφανές.

Το χτύπημα, έτσι, θα είναι σαρωτικό, αφού οι ελεγκτές θα κάνουν έφοδο ταυτόχρονα σε όλα τα σημεία του κυκλώματος και όχι μόνο σε ένα, έχοντας ήδη σχηματισμένη εικόνα, όχι για να ψάξουν, αλλά για να επιβεβαιώσουν.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το κύκλωμα όπου στοχεύει η ΑΑΔΕ λειτουργεί (Modus Operandi) ως εξής:

*** αχυράνθρωποι, δηλαδή άτομα χωρίς περιουσιακά στοιχεία εμφανίζονται ως διαχειριστές

*** δημιουργούνται εικονικές εταιρείες, δηλαδή εταιρείες «μιας χρήσης»

*** χρέωση και αλλαγή ΑΦΜ, που σημαίνει ότι η εταιρεία συσσωρεύει μεγάλα χρέη σε ΦΠΑ και ΕΦΚΑ

*** εξαφάνιση, δηλαδή ή εταιρεία βάζει «λουκέτο» και εμφανίζεται νέα με τον ίδιο «εγκέφαλο», αλλά νέο ΑΦΜ και νέο «αχυράνθρωπο».

Σε αυτά τα μοντέλα, τα αντίμετρα της ΑΑΔΕ, μεταξύ άλλων, είναι το «κλείδωμα» των ΑΦΜ με την άμεση διακοπή της δυνατότητας έκδοσης τιμολογίων σε εταιρείες που χαρακτηρίζονται ως «φαντάσματα», συνδυασμός με ειδικούς ελέγχους στο ΓΕΜΗ όπου μέσω ειδικών διαδικασιών θα εντοπίζονται αλλοδαποί υπήκοοι που χρησιμοποιούνται για την ίδρυση των εταιρειών «μαϊμού», καθώς φυσικά και αυστηροποίηση όλων των κριτηρίων και ελέγχων κατά την έναρξη εργασιών σε επιχειρήσεις που παρουσιάζουν υψηλό ρίσκο.

«Πάγωμα» ΑΦΜ

Εξάλλου, με το νέο μοντέλο ανίχνευσης, η ΑΑΔΕ κάνει ένα σημαντικό βήμα στο να μπορεί να απενεργοποιεί άμεσα τα «ΑΦΜ μιας χρήσης», σεβόμενη και την τελευταία απόφαση (869/2025) του Συμβουλίου της Επικρατείας, που έκρινε ότι η πρακτική της απενεργοποίησης ΑΦΜ, χωρίς να υπάρχουν αδιάσειστες αποδείξεις και απλά για ενδείξεις και έλεγχο εν εξελίξει, παραβιάζει το Σύνταγμα.

Επισημαίνεται ότι το ΣτΕ έκρινε ότι η αναστολή χρήσης ή η απενεργοποίηση ενός ΑΦΜ αποτελεί «βαθιά επέμβαση στην οικονομική ζωή του φορολογούμενου, φυσικού ή νομικού προσώπου, η οποία κατ’ ουσία ισοδυναμεί με απαγόρευση άσκησης της οικονομικής δραστηριότητας».

Αξιοσημείωτο είναι ότι, κατά τη διάρκεια του 2025, με βάση τα τελευταία επίσημα στοιχεία, στο πλαίσιο καταπολέμησης της φοροδιαφυγής και στο «κυνήγι» του μαύρου χρήματος, υπήρξαν τα κατωτέρω αποτελέσματα:

*** «πάγωσαν» 28 ΑΦΜ, στο πρώτο τετράμηνο του προηγούμενου έτους, φυσικών προσώπων και εταιρειών που εντοπίστηκαν να λειτουργούν ως «εξαφανισμένοι έμποροι»

*** εντοπίστηκαν 9.309 «κόκκινα» ΑΦΜ, στο πλαίσιο των ελέγχων για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, ενώ τον Δεκέμβριο του 2025 περισσότερα από 2.000 ΑΦΜ αγροτών είχαν κριθεί ύποπτα και μπήκαν στο «μικροσκόπιο» για παράνομες επιδοτήσεις.

Όσον αφορά το τρέχον έτος, οι ελεγκτικές αρχές «στόχευσαν» ΑΦΜ με 380 επιχειρήσεις για «φέσια» 43 εκατ. ευρώ, δράση που αφορούσε την περίοδο 2025 – 2026.

Οι συνέπειες

Σε κάθε περίπτωση η απενεργοποίηση ΑΦΜ πραγματοποιείται, όταν διαπιστώνεται ότι έχουν δηλωθεί ψευδή ή ανακριβή στοιχεία ή χρησιμοποιήθηκε πλαστό ταυτοποιητικό έγγραφο για την απόκτησή του, αλλά φυσικά και όταν προκύψει ότι το ίδιο άτομο έχει δύο ΑΦΜ, οπότε και καλείται να απενεργοποιήσει ένα από τα δύο.

Όταν ένας ΑΦΜ απενεργοποιείται, ο κάτοχος χάνει τη δυνατότητα για οποιαδήποτε νόμιμη οικονομική δραστηριότητα:

*** αδυναμία συναλλαγών, δηλαδή δεν μπορεί να εκδώσει ή να λάβει τιμολόγια, ούτε να υποβάλει φορολογικές δηλώσεις (ΦΠΑ, Εισοδήματος).

*** δέσμευση λογαριασμών, που συνοδεύεται από «πάγωμα» τραπεζικών λογαριασμών και περιουσιακών στοιχείων για τη διασφάλιση των οφειλών

*** αποκλεισμός από πιστοποιητικά, γεγονός που σημαίνει ότι δεν μπορεί να εκδοθεί φορολογική ενημερότητα, απαραίτητη για μεταβιβάσεις ακινήτων ή συμμετοχή σε διαγωνισμούς

*** ψηφιακό «μπλοκάρισμα», δηλαδή διακόπτεται η πρόσβαση στις ψηφιακές υπηρεσίες του myAADE.