Περίπου ένας στους τρεις Έλληνες (27%) δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στο κόστος της τωρινής του κατοικίας σύμφωνα με την πανευρωπαϊκή έρευνα European Housing Trend Report, που πραγματοποίησε το κτηματομεσιτικό δίκτυο REMAX Ευρώπης για το 2025.

Την ίδια ώρα, το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 17% για το σύνολο των Ευρωπαίων, ενώ ακόμα περισσότεροι Έλληνες (34%) αντιμετωπίζουν δυσκολίες για τους λογαριασμούς ενέργειας (στην Ευρώπη το ποσοστό είναι 16%).

Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, περίπου ένας στους δέκα (11%) ξοδεύει πάνω από το 50% του εισοδήματός του σε στέγαση και λογαριασμούς, κάτι που επηρεάζει αρνητικά τα επίπεδα στεγαστικής ικανοποίησης.

Αξίζει να σημειωθεί πως το 15% των ενηλίκων στην Ελλάδα δηλώνει ότι ζει με τους γονείς του (Ευρώπη: 12%) και το 59% αυτών δηλώνουν ότι δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά ενοίκιο ή αγορά σπιτιού. Επιπλέον, οι Έλληνες αγοράζουν το πρώτο τους σπίτι σε μεγαλύτερη ηλικία, με μέσο όρο τα 35 έτη, σε σύγκριση με τα 31 έτη στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Πόσο ικανοποιημένοι είναι οι Έλληνες

Περίπου επτά στους δέκα Έλληνες ιδιοκτήτες ακινήτων δηλώνουν ικανοποιημένοι με την τρέχουσα κατοικία τους.

Ταυτόχρονα, το ποσοστό ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα ξεπερνά το 60%, με έναν στους δέκα να έχει στεγαστικό δάνειο και περίπου τους μισούς να έχουν εξοφλήσει πλήρως το ακίνητο στο οποίο διαμένουν.

Αναλυτικότερα, η ικανοποίηση από την κατοικία στην Ελλάδα ανέρχεται στο 66%, έναντι 68% το 2024. Το αντίστοιχο ποσοστό του μέσου όρου του συνόλου των ιδιοκτητών στην Ευρώπη είναι 77%.

Πολύ κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο είναι και το ποσοστό ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα καθώς ανέρχεται στο 63% έναντι 69% της Ε.Ε, ενώ αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι το 53% των Ελλήνων ιδιοκτητών έχουν εξοφλήσει πλήρως το σπίτι τους (Ευρώπη 47%) και μόνο το 10% έχει στεγαστικό δάνειο, έναντι 15% στο σύνολο της Ε.Ε., επιβεβαιώνοντας ότι στην Ελλάδα οι αγοραστές βασίζονται, κυρίως, σε ίδια κεφάλαια.

Στήριξη από την οικογένεια

Η οικογενειακή στήριξη, στην Ελλάδα, είναι ιδιαίτερα εμφανής και όταν έρχεται η στιγμή για αγορά πρώτης κατοικίας.

Μεταξύ των ιδιοκτητών, το 31% των Ελλήνων έλαβαν κληρονομιά και το 38% χρηματικές δωρεές—ποσοστά υψηλότερα από τους αντίστοιχους ευρωπαϊκούς μέσους όρους (22% και 26% αντίστοιχα), ενώ το 25% των Ελλήνων (έναντι 41% στην Ευρώπη) δηλώνουν ότι δεν συνέβαλε η οικογένειά τους σε αγορά κατοικίας.

Τέλος, ένας στους πέντε Έλληνες (20%) αναμένει να μετακομίσει μέσα στο 2026 και το 36% δηλώνει ότι θα σκεφτόταν να μετακομίσει σε άλλη χώρα για καλύτερη ποιότητα ζωής.

1. Εξοικονομώ 2025 (Προϋπολογισμός: 434 εκατ. ευρώ)

Αυτό το πρόγραμμα απευθύνεται σε ιδιοκτήτες κύριων κατοικιών και περιλαμβάνει επιδοτήσεις από 50% έως και 100% για ενεργειακές παρεμβάσεις, όπως η αντικατάσταση κουφωμάτων, η αναβάθμιση της θερμομόνωσης, η εγκατάσταση συστημάτων θέρμανσης ή ψύξης, και η χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Σημαντικό είναι ότι για όσους επιλέξουν δάνειο για την κάλυψη της ιδίας συμμετοχής, το δάνειο θα είναι άτοκο και επιδοτούμενο κατά 100%.

Αυτό το πρόγραμμα παρέχει επιδότηση για την αγορά νέου ηλιακού θερμοσίφωνα ή αντλίας θερμότητας με ποσοστό επιδότησης από 50% έως 60%, ανάλογα με τα εισοδηματικά κριτήρια των αιτούντων. Επίσης, καλύπτεται το κόστος τοποθέτησης και άλλων σχετικών εργασιών για τον επιλέξιμο εξοπλισμό. Η προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων είναι μέχρι τις 31 Μαρτίου 2025.

3. Αναβαθμίζω το σπίτι μου (Προϋπολογισμός: 300 εκατ. ευρώ)

4. Διατηρώ Ιδιωτικού Τομέα (Προϋπολογισμός: 20 εκατ. ευρώ)

Τα τέσσερα αυτά προγράμματα προσφέρουν σημαντική στήριξη σε νοικοκυριά και ιδιοκτήτες ακινήτων για την ενεργειακή τους αναβάθμιση, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα και μειώνοντας το ενεργειακό κόστος.

Σε υψηλούς ρυθμούς κινείται και η επισκεψιμότητα στο site (cosmoteinsurance.gr), που αγγίζει τους 1.000.000 χρήστες ετησίως. Το 75% των χρηστών του πλοηγείται μέσω κινητού, από τους οποίους το 67% ολοκληρώνει την αγορά του συμβολαίου από την ίδια συσκευή. Οι πελάτες του COSMOTE Insurance είναι ικανοποιημένοι από την πλατφόρμα όπως καταδεικνύει το υψηλό NPS 78 (Net Promoter Score) και είναι πρόθυμοι να την προτείνουν και σε άλλους. Αντίστοιχα, πολύ υψηλό είναι και το ποσοστό ικανοποίησης από την εξυπηρέτηση, που αγγίζει το 92%. Σημειώνεται, επίσης, ότι το 82% των πελατών ανανεώνει σταθερά το συμβόλαιό του.

Συνεχής ανάπτυξη καταγράφεται και στις πωλήσεις ασφαλειών κατοικίας, οι οποίες διπλασιάστηκαν το 2024 σε σχέση με το 2023. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα προγράμματα που προσφέρουν εκπτώσεις στον ΕΝΦΙΑ και καλύψεις για φυσικές καταστροφές. Σημειώνεται ότι το COSMOTE Insurance παρέχει ασφαλιστικά πακέτα που καλύπτουν πλήρως τις ανάγκες δανειοληπτών, ιδιοκτητών και ενοικιαστών, τόσο σε κύριες, όσο και σε εξοχικές κατοικίες, με χαμηλό κόστος από 30€/χρόνο και ενιαία τιμή για όλη την Ελλάδα.

«Στο COSMOTE Insurance επενδύουμε συνεχώς στην βελτίωση της εμπειρίας του πελάτη. Θέλουμε, μέσω της τεχνολογίας, να μπορούν οι πελάτες μας να επιλέγουν έξυπνες προτάσεις ασφάλισης που κάνουν καλύτερη την καθημερινότητά τους. Θα συνεχίσουμε να εμπλουτίζουμε το COSMOTE Insurance με νέες δυνατότητες, νέα προϊόντα και συνεργασίες. Και όλα αυτά με την εγγύηση και την αξιοπιστία της COSMOTE», δήλωσε ο επικεφαλής του COSMOTE Insurance, κ. Διαμαντής Μπουζάνης.

Τι παρέχει το COSMOTE Insurance

Το COSMOTE Insurance παρέχει ολοκληρωμένες ασφαλιστικές λύσεις για το αυτοκίνητο, την μοτοσυκλέτα, το φορτηγό και το αγροτικό, την κατοικία, την πρωτοβάθμια υγεία και το σκάφος, σε συνεργασία με 18 κορυφαίες ασφαλιστικές εταιρείες. Η ταχύτητα, η διαφάνεια και η πληρότητα στις πληροφορίες, κάνουν το COSMOTE Insurance να ξεχωρίζει, αφού ο πελάτης μπορεί να συγκρίνει online brands, τιμές, καλύψεις, απαλλαγές και στο τέλος να επιλέξει το πρόγραμμα που ταιριάζει στις ασφαλιστικές του ανάγκες και στον προϋπολογισμό του. Με εγγύηση χαμηλότερης τιμής και καθοδήγηση 24/7 από πιστοποιημένους συμβούλους ασφαλίσεων, που είναι δίπλα στον πελάτη πριν, κατά τη διάρκεια, και μετά την αγορά του ασφαλιστηρίου.

Επιπλέον, μέσω του COSMOTE Insurance, με την απόκτηση κινητού τηλεφώνου, laptop ή τηλεόρασης από τα καταστήματα COSMOTE και ΓΕΡΜΑΝΟΣ, μπορεί ο πελάτης να βρει ασφάλεια και επέκταση εγγύησης για την συσκευή του. Η συγκεκριμένη κάλυψη αφορά σε όλα τα μοντέλα και περιλαμβάνει καλύψεις όπως θραύση οθόνης, ζημιές από νερό ή/και κακόβουλη βλάβη, καθώς και επέκταση εγγύησης κατασκευαστή κατά ένα επιπλέον έτος.

Η ανοδική πορεία του COSMOTE Insurance αποτυπώνεται και στις διακρίσεις που έχει αποσπάσει τα τελευταία χρόνια, όπως το "Insurtech of the Year 2024” που έλαβε για 2^η συνεχή χρονιά. Το COSMOTE Insurance αποτελεί μια σύγχρονη ψηφιακή λύση ασφάλισης με άριστη εμπειρία χρήσης, που βελτιώνει την καθημερινότητα των πελατών του μέσω της τεχνολογίας, της εξυπηρέτησης, αλλά και των καινοτόμων υπηρεσιών του.

Όπως αναφέρει ο Ελεύθερος Τύπος, λόγω της χωρίς κριτήρια πρόσβασης στο πρόγραμμα οι δικαιούχοι θα εγκριθούν κατά προτεραιότητα. Συνεπώς, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να είναι έτοιμοι να μπορέσουν να κάνουν πρώτοι – ή από τους πρώτους – αίτηση για να έχουν πιθανότητα να ενταχθούν στο πρόγραμμα.

Τι προβλέπει το πρόγραμμα

Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος θα είναι 400 εκατ. ευρώ, από τα οποία τα 300 εκατ. ευρώ θα καλυφθούν από το κομμάτι των δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και 100 εκατ. ευρώ θα είναι το ποσό με το οποίο θα συμμετέχουν οι εμπορικές τράπεζες.

Η ένταξη στο πρόγραμμα, όπως επισημαίνει στο δημοσίευμά του ο Ελεύθερος Τύπος, προϋποθέτει ότι ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να είναι ιδιοκτήτης, συνιδιοκτήτης ή να διατηρεί εμπράγματα δικαιώματα (π.χ. ψιλή κυριότητα, επικαρπία).

Με βάση το πρόγραμμα ο δικαιούχος μπορεί να αναβαθμίσει ένα ακίνητο που έχει στην κατοχή του, ανεξάρτητα αν είναι κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία. Επίσης, θα πρέπει να είναι ενήμερος σε τυχόν υποχρεώσεις απέναντι σε ιδιωτικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και το Δημόσιο.

Στο οικονομικό επιτελείο και στο Μέγαρο Μαξίμου, επεξεργάζονται ένα πακέτο παρεμβάσεων που έχει ως μοναδικό στόχο την αύξηση της προσφερόμενης προς ενοικίαση στέγης και, μέσω αυτής, την υποχώρηση των τιμών, ώστε να καταστεί η απόκτηση στέγης προσιτή για τα νοικοκυριά.

Ο πρώτος στόχος εκτιμάται ότι μπορεί να επιτευχθεί με τη θέσπιση κινήτρων και αντικινήτρων για τα κλειστά διαμερίσματα. Ήδη, μάλιστα, ξεκινά από την ΑΑΔΕ η καταγραφή τους, προκειμένου να υπάρξει σαφής εικόνα ως προς τον αριθμό τους, καθώς οι εκτιμήσεις διαφέρουν. Άλλοι κάνουν λόγο για 200.000 ακίνητα, ενώ άλλοι για 600.000.

Εκτιμάται επίσης ότι θα βελτιωθεί η προσφορά κατοικίας και από την υλοποίηση της απόφασης για αύξηση του ορίου για τη χορήγηση της Golden Visa από τις 250.000 ευρώ που είναι σήμερα, στις 800.000 ευρώ. Το μέτρο θα τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Σεπτεμβρίου.

Σύμφωνα με την έρευνα του COSMOTE Insurance, η πλειοψηφία των πελατών (52%) επιλέγει ασφάλεια «Κτιρίου και Περιεχομένου», ασφάλεια «Κτιρίου» επιλέγει μικρότερο ποσοστό (37%), ενώ η απλή ασφάλεια «Περιεχομένου» (που απευθύνεται κυρίως σε ενοικιαστές κατοικιών) επιλέγεται από το 11% των πελατών του COSMOTE Insurance.

Πρωταθλήτρια στις προαιρετικές καλύψεις για την κατοικία είναι αυτή του Σεισμού, με το 77% των πελατών να την επιλέγουν, θέτοντάς την ως προτεραιότητα σε μια σεισμογενή χώρα όπως η Ελλάδα. Η Κλοπή Περιεχομένου, ιδιαίτερα χρήσιμη και για τα εξοχικά, έρχεται δεύτερη με 41%, ενώ το 25% των χρηστών επιλέγει σαν προαιρετική κάλυψη την Νομική προστασία και την κάλυψη από κατολίσθηση του εδάφους (σημειώνεται ότι η κάλυψη για πυρκαγιά είναι υποχρεωτική και περιλαμβάνεται στο 100% των ασφαλιστηρίων συμβολαίων).

Αυξημένη ζήτηση για ολοκληρωμένη ασφάλιση παρατηρείται στους κατοίκους των νησιών, καθώς είναι περισσότερο ευάλωτοι σε έντονα καιρικά φαινόμενα και φυσικές καταστροφές. Συγκεκριμένα, οι κάτοικοι των νησιών στο Ιόνιο, το Β. Αιγαίο, τα Δωδεκάνησα και την Κρήτη επενδύουν σε πιο πλήρη πακέτα ασφάλισης κατοικίας σε σχέση με τις υπόλοιπες περιοχές της χώρας.

Σημαντικά φαίνεται να επηρεάζει τον κλάδο των ασφαλειών και η επικαιρότητα. Μετά από ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως οι πυρκαγιές τον Ιούλιο και οι πλημμύρες τον Σεπτέμβριο του 2023, σημειώθηκαν περισσότερες πωλήσεις ασφαλιστικών πακέτων. Συγκεκριμένα, η κίνηση και το ενδιαφέρον για ασφάλιση αυξήθηκε κατά 50% στο COSMOTE Insurance. Η τάση αυτή υποδηλώνει την αυξημένη ευαισθητοποίηση και ανάγκη των πολιτών για προστασία της περιουσίας τους σε δύσκολες περιόδους.

Ασφάλεια κατοικίας από 30€/χρόνο

Στο COSMOTE Insurance τα ασφαλιστικά πακέτα κατοικίας είναι σχεδιασμένα να καλύπτουν πλήρως τις ανάγκες δανειοληπτών, ιδιοκτητών και ενοικιαστών, τόσο σε κύριες, όσο και σε εξοχικές κατοικίες, με χαμηλό κόστος από 30€/χρόνο, ενιαία τιμή για όλη την Ελλάδα και 100% online διαδικασία (www.cosmoteinsurance.gr) για ευκολία και αμεσότητα. Για παράδειγμα, ένα σπίτι 60 τ.μ., με ένα πλήρες πακέτο κτιρίου και περιεχομένου, με κάλυψη από φυσικές καταστροφές^[1] και με δυνατότητα έως 10% έκπτωσης στον ΕΝΦΙΑ, μπορεί να ασφαλιστεί με μόλις 96€/χρόνο.

Το COSMOTE Insurance, εκτός από ασφάλιση κατοικίας, παρέχει ολοκληρωμένες ασφαλιστικές λύσεις και για αυτοκίνητο, μοτοσυκλέτα, φορτηγό και αγροτικό, πρωτοβάθμια υγεία και σκάφος, σε συνεργασία με 18 κορυφαίες ασφαλιστικές εταιρείες. Οι καταναλωτές μπορούν να συγκρίνουν online και να επιλέξουν το πρόγραμμα ασφάλισης που τους ταιριάζει, με εγγύηση χαμηλότερης τιμής και με υποστήριξη όλο το 24ωρο από πιστοποιημένους συμβούλους ασφαλίσεων.

Αυξητικές τάσεις, ακόμη και διψήφιο ποσοστό, παρουσιάζουν τα μισθώματα και στις υπόλοιπες πόλεις, όπως η Πάτρα, η Κέρκυρα και τα Χανιά. Αντίθετα, σε χαμηλότερα επίπεδα είναι οι τιμές στη Λάρισα, με το κόστος μίσθωσης φοιτητικής κατοικίας έως 25 τ.μ. να κυμαίνεται από 170 έως 300 ευρώ.

Από 450 έως 650 τα ενοίκια στο Ρέθυμνο της Κρήτης - Δυσεύρετες οι κατοικίες 

Απλησίαστα είναι και τα ενοίκια στο Ρέθυμνο της Κρήτης, όπως υπογραμμίζουν  μεσίτες. Σύμφωνα με τον Γιάννη Κριαρά, η μείωση στη διαθεσιμότητα προκύπτει και από το γεγονός ότι ξένοι μισθώνουν κατοικίες για όλο το χρόνο. 

Τα μέχρι τώρα στοιχεία ως προς τις μισθώσεις φοιτητικής στέγης για την εφετινή χρονιά είναι αποκαλυπτικά, αφού οι αυξητικές τάσεις αγγίζουν ακόμη και το 26%, σε σχέση με το 2021, όπως επίσης παρουσιάζεται μικρή διαθεσιμότητα ακινήτων προς μίσθωση.

Οι γονείς θα πρέπει να γνωρίζουν ότι είναι δύσκολη η εύρεση μικρής γκαρσονιέρας μη ανακαινισμένης σε περιοχές όπως Ζωγράφου, Εξάρχεια, Παγκράτι, Κουκάκι, Καλλιθέα και Νέο Κόσμο.
Τι πρέπει να προσέξετε κατά την αναζήτηση φοιτητικής κατοικίας
-Να απορρίπτετε πιθανή πρόταση για αύξηση του µισθώµατος.
-Να µη δέχεστε  δύο εγγυήσεις.
-Να ψάχνετε ακίνητα  µε αυτόνοµη θέρµανση.
-Μην ψάχνετε για σπίτι έξω από την πύλη του πανεπιστηµίου.
-Να αποφεύγετε να µισθώνετε υπόγεια, σοφίτες ή πολύ παλιές κατοικίες.
-Να οργανώνετε την αναζήτησή σας και µη σπεύδετε να καταλήξετε στο πρώτο σπίτι που θα εντοπίσετε.
-Να µην ανταποκρίνεστε σε αγγελίες µε χαµηλές τιµές ενοικίων, τις οποίες για να τις δει κάποιος απαιτείται προκαταβολή.
-Να µην προκαταβάλλετε χρήµατα σε διάφορες δήθεν εταιρείες συµβούλων ακινήτων ή παροχής υπηρεσιών.
-Εάν απευθυνθείτε σε µεσιτικό γραφείο, θα πρέπει να ελέγξετε ότι είναι νόµιµο.
-Πριν προχωρήσετε στην υπογραφή συµβολαίου να ενηµερωθείτε για τα κοινόχρηστα, τους λογαριασµούς του σπιτιού και όλα τα πιθανά έξοδα πέραν του ενοικίου.
-Να ελέγχετε την τοποθεσία του σπιτιού, τη γειτονιά και τι µας παρέχει αυτή (super market, τράπεζες, αστική συγκοινωνία κ.λπ.).
-Να ελέγχετε καλά το σπίτι για να διαπιστώσετε τυχόν βλάβες και να τις επισηµάνετε στον ιδιοκτήτη, ώστε να προχωρήσει στις απαραίτητες επισκευές πριν αρχίσετε να κατοικείτε στο σπίτι.
-Το ενοίκιο καταβάλλεται την ηµεροµηνία που έχει συµφωνηθεί.
-Η καταβολή της εγγύησης δεν αποτελεί υποχρέωση του ενοικιαστή που πηγάζει από τον νόµο, αλλά έχει επικρατήσει ως µισθωτική συνήθεια.

Σε ανακοίνωσή του αναφέρει πώς «σύμφωνα με την πρόσφατη ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ για τον πληθωρισμό, το κόστος για τη στέγαση έχει γίνει ακριβότερο κατά 32,5% μέσα σε έναν χρόνο, οι αυξήσεις στις τιμές ενοικίασης φοιτητικών κατοικιών φτάνουν μέχρι και 22%, ενώ το διαθέσιμο απόθεμα φοιτητικών κατοικιών μειώθηκε σημαντικά, κατά 25% σε σχέση με πέρυσι, ιδιαίτερα σε δημοφιλείς τουριστικά πόλεις. Αυτοί που αναμφίβολα πλήττονται με ιδιαίτερη σφοδρότητα είναι τα μικρομεσαία κοινωνικά στρώματα και η νέα γενιά».

Ο πρόεδρος του κόμματος, Νίκος Ανδρουλάκης παρουσίασε δέσμη άμεσων και μακροπρόθεσμων μέτρων αξιοποιώντας την εμπειρία άλλων ευρωπαϊκών χωρών όπως η Πορτογαλία. Συγκεκριμένα πρότεινε μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης να κατασκευαστούν χιλιάδες κατοικίες που θα διατίθενται με χαμηλό ενοίκιο σε νέους και οικογένειες καθώς με τον τρόπο αυτό θα δημιουργηθεί σταδιακά ένα δημόσιο αποθεματικό κοινωνικών κατοικιών.

Παρέχονται κίνητρα, όπως είναι φορολογικές ελαφρύνσεις αλλά και χρηματοδότηση του κόστους ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης, ιδιοκτήτες κενών κατοικιών θα ενθαρρυνθούν και θα δεσμευτούν να τις διαθέτουν στη συνέχεια για μακροχρόνια ενοικίαση σε προσιτές τιμές.

Για το οξύ πρόβλημα της φοιτητικής στέγης, προτείνεται να κατασκευαστούν νέες φοιτητικές εστίες.

Στην δέσμη άμεσων μέτρων περιλαμβάνονται:

 -Η διεύρυνση της επιδότησης ενοικίου με κοινωνικά κριτήρια

   -Το πρόσθετο επίδομα σε κάθε φοιτητή που σπουδάζει σε πόλη κύριου τουριστικού προορισμού

   -Η επαναφορά της έκπτωσης φόρου ενοικίου για τα παιδιά που σπουδάζουν μακριά από το σπίτι τους

Το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής για την Κοινωνική Κατοικία έχει αναρτηθεί στην ψηφιακή πλατφόρμα του κόμματος https://digitalsociety.gr/koinoniki-katoikia. Εκεί μπορούν να κατατεθούν προτάσεις για τη λύση τοπικών προβλημάτων αλλά και νέες ιδέες για το ζήτημα.

Απάντηση στο ερώτημα αυτό έρχεται να δώσει έκθεση του ΟΟΣΑ σύμφωνα με την οποία ένα μέσο νοικοκυριό για να αγοράσει μια μέση κατοικία 100 τετραγωνικών μέτρων στην Ελλάδα θα πρέπει να εργάζεται 13 χρόνια.

Δηλαδή, για να καταφέρει να αποκτήσει το συγκεκριμένο ακίνητο θα πρέπει να διαθέσει το σύνολο των εισοδημάτων που απέκτησε δουλεύοντας 13 χρόνια. Την ίδια ώρα ένα μέσο νοικοκυριό στις Ηνωμένες Πολιτείες για να αγοράσει μια κατοικία 100 τμ. θα πρέπει να εργάζεται 4 χρόνια και 1 μήνα για να μπορέσει να αγοράσει το ίδιο ακίνητο.

Αποκαλυπτική έκθεση ΟΟΣΑ

Έκθεση του ΟΟΣΑ (Housing taxation in OECD countries) αποκαλύπτει το υψηλό κόστος απόκτησης στέγης   στη χώρα μας και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νέοι να αποκτήσουν το δικό τους «κεραμίδι». Σύμφωνα με την έκθεση, η  Ελλάδα να καταλαμβάνει την 6η υψηλότερη θέση μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ μετά τη Νέα Ζηλανδία, την Κορέα, την Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο και την Αυστραλία.

Ειδικότερα, η αγορά μιας κατοικίας 100 τετραγωνικών μέτρων το 2020 αντιστοιχούσε στα εισοδήματα  13 ετών ενός μέσου ελληνικού νοικοκυριού όταν το 2000 το νοικοκυριό θα έπρεπε να διαθέσει εισοδήματα 11,7 ετών για να αποκτήσει την ίδια κατοικία. Στην  κορυφή της λίστας βρίσκεται η Νέα Ζηλανδία όπου το μέσο νοικοκυριό θα πρέπει να διαθέσει εισοδήματα 18,7 ετών για την αγορά μιας κατοικίας 100 τμ. και ακολουθούν η Κορέα με εισοδήματα 16,6 ετών, η Ιρλανδία με 16,1, το Λουξεμβούργο με 15,8 και η Αυστραλία με 14,4. Η ευκολότερη συγκριτικά αγορά κατοικίας καταγράφεται στις ΗΠΑ όπου χρειάζονται τα εισοδήματα 4,1 ετών και ακολουθούν η Λιθουανία με 6,5, η Φινλανδία με 6,7, η Ιαπωνία με 7,5, η Νορβηγία με 7,8 και η Ιταλία με  εισοδήματα 8,7 ετών.

Αν και καταγράφεται υψηλό ποσοστό ιδιοκατοίκησης (72%) η αύξηση στις τιμές των κατοικιών και των ενοικίων τα τελευταία χρόνια κάνει όλο και λιγότερο προσιτή την απόκτηση κατοικίας, ιδιαίτερα για τους νεότερους.

Τι ισχύει για την Ελλάδα

Στην Ελλάδα, όπως αποκαλύπτει η έκθεση του ΟΟΣΑ:

–      Αν και καταγράφεται υψηλό ποσοστό ιδιοκατοίκησης (72%) η αύξηση στις τιμές των κατοικιών και των ενοικίων τα τελευταία χρόνια κάνει όλο και λιγότερο προσιτή την απόκτηση κατοικίας, ιδιαίτερα για τους νεότερους. Το μεγαλύτερο πρόβλημα απόκτησης κατοικίας εντοπίζεται στους νέους έως 34 ετών καθώς το ποσοστό αυτής της ηλικιακής ομάδας που έχουν δικό τους σπίτι, χωρίς να έχουν κληρονομήσει ή έχει περάσει στα χέρια τους ακίνητο με γονική παροχή, είναι μόλις 13%, που είναι το χαμηλότερο μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ.

–       Στην 20ετία 2000-2020 οι πραγματικές τιμές των ακινήτων αυξήθηκαν λιγότερο από τις υπόλοιπες χώρες του ΟΟΣΑ, με εξαίρεση την Ιαπωνία, ωστόσο η αγορά κατοικιών έχει γίνει πολύ δύσκολη για τους Έλληνες οι οποίοι ειδικά στην δεκαετία των μνημονίων είδαν τα εισοδήματά τους να μειώνονται και τους φόρους να αυξάνονται.

–       Οι πραγματικές τιμές των ακινήτων, μετά την αφαίρεση του πληθωρισμού, αυξήθηκαν περίπου 10% από το τέταρτο τρίμηνο του 2019 έως το τρίτο τρίμηνο του 2021 έναντι 13% κατά μέσο όρο στις χώρες του ΟΟΣΑ.

–       Η Ελλάδα βρίσκεται στην 13η θέση μεταξύ των 38 χωρών του ΟΟΣΑ  στους φόρους που επιβάλλει στην ακίνητη περιουσία. Το 7% των φορολογικών εσόδων προέρχεται από φόρους στα ακίνητα με βάση τα στοιχεία του 2020, ενώ υπολογίζεται ότι το ποσοστό αυτό έχει μειωθεί  μετά τις νέες μειώσεις στον ΕΝΦΙΑ. Σημειώνεται ότι ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι στο 6%.

–       Η απόκτηση κατοικίας παραμένει μια σταθερή και σίγουρη επένδυση για τους Ελληνες. Το 92% της περιουσίας που μεταβιβάζουν οι Έλληνες αφορά ακίνητα και αποτελεί το υψηλότερο ποσοστό από τις χώρες του ΟΟΣΑ, με το χαμηλότερο να καταγράφεται στην Ολλανδία  με 19%.

Συγκεκριμένα, το πρόγραμμα παρέχει κρατική επιδότηση της δόσης του στεγαστικού δανείου των ευάλωτων οφειλετών με το ποσό των 70 έως 210 ευρώ μηνιαίως, ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού. Η διάρκεια του προγράμματος θα είναι 15 μήνες και θα κατατεθεί στη Βουλή προς ψήφιση στο προσεχές διάστημα. Το βασικό όφελος για τους ευάλωτους οφειλέτες είναι η αποφυγή μέτρων των πιστωτών (π.χ. κατασχέσεις, πλειστηριασμοί και εξώσεις).

Επιλέξιμοι είναι οφειλέτες που πληρούν τα εισοδηματικά, περιουσιακά και λοιπά κριτήρια που θεσπίστηκαν και ισχύουν στο προνοιακό πρόγραμμα "Επίδομα Στέγασης" (ΚΥΑ 71670, ΦΕΚ 4500/Β/29-09-2021), σύμφωνα με τα οποία:

α) το συνολικό εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 7.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, προσαυξανόμενο κατά 3.500 ευρώ για κάθε μέλος του νοικοκυριού και έως του ποσού των 21.000 ευρώ ετησίως, ανεξαρτήτως της σύνθεσης του νοικοκυριού.

β) η συνολική φορολογητέα αξία της ακίνητης περιουσίας δεν πρέπει να υπερβαίνει το ποσό των 120.000 για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, προσαυξανόμενη κατά 15.000 ευρώ για κάθε πρόσθετο μέλος και έως του ποσού των 180.000 ευρώ.

Επιπλέον, εφαρμόζεται το περιουσιακό όριο αναφορικά με καταθέσεις, ομόλογα, μετοχές κ.λπ. το οποίο ισχύει για το "Επίδομα Στέγασης".

Τα εν λόγω κριτήρια ελέγχονται και διασταυρώνονται κατά την έκδοση βεβαίωσης ευάλωτου, η οποία είναι απαραίτητη για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα και εκδίδεται από ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους.

Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί μέσω ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας, που αναπτύσσεται από την Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Με αυτόν τον τρόπο, αποφεύγεται η προσφυγή των οφειλετών στα δικαστήρια, όπως γινόταν στο παρελθόν, με συνακόλουθες πολυετείς καθυστερήσεις και μονιμότερες επιπτώσεις στην κουλτούρα πληρωμών.

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα θα είναι φιλική στους χρήστες, καταργώντας την ανάγκη για χειροκίνητη συγκέντρωση δικαιολογητικών κατά την υποβολή της αίτησης και μειώνοντας σημαντικά τη γραφειοκρατία. Επιπρόσθετα, μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας θα διενεργούνται αυτοματοποιημένοι έλεγχοι και διασταυρώσεις, με σκοπό την πρόληψη και αποκλεισμό των στρατηγικών κακοπληρωτών.

Με τη λήξη του προγράμματος αυτού, οι ευάλωτοι οφειλέτες οι οποίοι θα αδυνατούν να εξυπηρετήσουν μια μακροχρόνια και βιώσιμη ρύθμιση, θα πρέπει να απευθυνθούν στον ειδικό Φορέα του Νόμου 4738/2020 για τη ρύθμιση οφειλών και την παροχή 2ης ευκαιρίας. Ο εν λόγω Φορέας θα αποκτά την πρώτη κατοικία των συγκεκριμένων ευάλωτων οφειλετών και ακολούθως θα τους την επαναμισθώνει για 12 έτη. Το Κράτος θα παρέχει μηνιαίο επίδομα στέγασης, με σκοπό τη στήριξή τους στην υποχρέωση πληρωμής μισθώματος. Στο τέλος της 12ετίας, οι οφειλέτες θα έχουν το αποκλειστικό πρώτο προνόμιο για την επαναγορά της κατοικίας, εφόσον έχουν ανακάμψει οικονομικά. Το Υπουργείο Οικονομικών προχωρεί με γρήγορα βήματα στη δημιουργία του ιδιωτικού Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων και για τον σκοπό αυτό θα προβεί στη διενέργεια δημόσιου διεθνούς διαγωνισμού για την προσέλκυση υποψήφιων επενδυτών.

Με την υλοποίηση στοχευμένων προγραμμάτων και δράσεων, η Κυβέρνηση δημιουργεί ένα ολοκληρωμένο και πολυεπίπεδο πλέγμα μέτρων στήριξης ευάλωτων νοικοκυριών που πλήττονται από τις οικονομικές επιπτώσεις τόσο της πολυετούς οικονομικής κρίσης όσο και της πρόσφατης υγειονομικής κρίσης, προκειμένου να ξεπεράσουν τις παρούσες οικονομικές δυσκολίες το συντομότερο δυνατόν. Επίσης, το Υπουργείο Οικονομικών, με τα νομοθετικά και ψηφιακά εργαλεία που έχει εισαγάγει κατά τα τελευταία έτη, αντιμετωπίζει ορθολογικά και μεθοδικά το ευαίσθητο πρόβλημα της υπερχρέωσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.