Η πίεση στις οικογενειακές δαπάνες

Η δέσμευση ενός τραπεζικού λογαριασμού επηρεάζει άμεσα τη δυνατότητα πληρωμής ενοικίου, λογαριασμών και προμηθευτών. Για νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις, η διαφορά ανάμεσα στην ύπαρξη οφειλής και στην ενεργοποίηση αναγκαστικών μέτρων είναι καθοριστική. Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο περιλαμβάνει ρυθμίσεις για οφειλές και δυνατότητες άρσης κατάσχεσης υπό προϋποθέσεις. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε κατάσχεση αίρεται αυτομάτως με μια απλή αίτηση ή ότι αρκεί η ένταξη σε οποιονδήποτε διακανονισμό.

Τι προβλέπει το νομοθετικό πλαίσιο

Ο νόμος 5313/2026, που δημοσιεύθηκε στις 25 Ιουνίου 2026, περιλαμβάνει μεταξύ άλλων ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους και τη δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού. Οι επιμέρους διατάξεις πρέπει να διαβάζονται μαζί με τις εφαρμοστικές αποφάσεις και το ιστορικό κάθε οφειλής. Δεν είναι ασφαλές να παρουσιάζεται μια γενική διάταξη ως ανεπιφύλακτο δικαίωμα αποδέσμευσης χρημάτων. Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να εξετάσει ποια αρχή επέβαλε το μέτρο και εάν η οφειλή έχει ρυθμιστεί ή παραμένει ληξιπρόθεσμη.

Πρώτο βήμα ο έλεγχος της οφειλής

Πριν από οποιαδήποτε ενέργεια απαιτείται να εξακριβωθούν ο φορέας που επέβαλε την κατάσχεση, το ποσό της απαίτησης και η ακριβής κατάσταση της οφειλής. Δεν αρκεί η προφορική ενημέρωση από την τράπεζα, καθώς η τράπεζα εκτελεί το μέτρο αλλά δεν αποφασίζει πάντοτε για την άρση του. Ο οφειλέτης χρειάζεται να συγκεντρώσει τις σχετικές πράξεις, αποδείξεις καταβολών και τυχόν συμφωνία ρύθμισης. Χρήσιμο υπόβαθρο προσφέρει η προηγούμενη κάλυψη για τις δεσμεύσεις τραπεζικών λογαριασμών.

Η σημασία μιας ενεργής ρύθμισης

Η ύπαρξη ενεργής ρύθμισης μπορεί να επηρεάζει τη δυνατότητα λήψης ή αναστολής μέτρων, όμως η ακριβής συνέπεια εξαρτάται από τη ρύθμιση και το στάδιο της αναγκαστικής εκτέλεσης. Η απώλεια δόσεων μπορεί να επαναφέρει σοβαρούς κινδύνους για τον οφειλέτη. Γι' αυτό πρέπει να ελέγχεται η πραγματική εξόφληση κάθε δόσης, όχι μόνο η αρχική αποδοχή της αίτησης. Σχετικές πληροφορίες για τις αλλαγές στις οφειλές παρουσιάζονται και στο άρθρο για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές.

Ποιος αποφασίζει την αποδέσμευση

Η αποδέσμευση δεν είναι απλή τραπεζική εξυπηρέτηση. Χρειάζεται η προβλεπόμενη διοικητική ή άλλη νόμιμη ενέργεια από τον αρμόδιο φορέα, ανάλογα με την αιτία της κατάσχεσης. Εάν συνυπάρχουν περισσότερες δεσμεύσεις, η άρση μιας από αυτές δεν σημαίνει ότι ο λογαριασμός θα είναι ελεύθερος από όλες. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε κοινόχρηστους λογαριασμούς και επαγγελματικές εισπράξεις, όπου η ακριβής εικόνα των δικαιούχων και των κατασχέσεων έχει πρακτική σημασία.

Ο ακατάσχετος λογαριασμός

Η δήλωση ακατάσχετου λογαριασμού αποτελεί διαφορετικό ζήτημα από την άρση ήδη επιβληθείσας κατάσχεσης. Οι πολίτες πρέπει να ελέγχουν εάν έχουν δηλώσει σωστά τον λογαριασμό που χρησιμοποιούν και ποιες προστασίες προβλέπει το ισχύον πλαίσιο. Δεν πρέπει να θεωρούν ότι κάθε πίστωση προστατεύεται απεριόριστα ή ότι η δήλωση θεραπεύει αυτομάτως προηγούμενα μέτρα. Για την ευρύτερη αντιμετώπιση του προβλήματος υπάρχει αναλυτικό άρθρο για το πώς ξεμπλοκάρουν τραπεζικοί λογαριασμοί.

Επιχειρήσεις και ταμειακή ρευστότητα

Για μια μικρή επιχείρηση, η κατάσχεση λογαριασμού μπορεί να εμποδίσει την πληρωμή μισθοδοσίας, φόρων ή προμηθευτών και να επιβαρύνει τον κύκλο εργασιών. Η αντιμετώπιση απαιτεί συντονισμό λογιστή, τραπεζικής ενημέρωσης και αρμόδιας αρχής. Πριν από τη λήψη αποφάσεων πρέπει να αξιολογούνται οι πραγματικές εισπράξεις, οι υποχρεώσεις και η δυνατότητα βιώσιμης ρύθμισης. Συναφείς είναι οι παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος και τις κατασχέσεις.

Τι πρέπει να κάνουν οι οφειλέτες

Η ασφαλέστερη σειρά ενεργειών είναι η ταυτοποίηση της κατάσχεσης, η εξέταση του υπολοίπου, ο έλεγχος τυχόν ρύθμισης και η επικοινωνία με την αρμόδια υπηρεσία για τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Οι πολίτες δεν πρέπει να στηρίζονται σε ανεπιβεβαίωτες υποσχέσεις για άμεσο ξεμπλοκάρισμα ή να διακόπτουν πληρωμές χωρίς συμβουλή. Το κρίσιμο ζητούμενο είναι να διαπιστωθεί εάν συντρέχουν οι συγκεκριμένες νόμιμες προϋποθέσεις και να υπάρξει επίσημη πράξη, όπου απαιτείται. Πηγή του νομοθετικού πλαισίου είναι ο ν. 5313/2026 της ΑΑΔΕ. Για τον ενδιαφερόμενο, η έγκαιρη ενημέρωση και η τήρηση των επίσημων οδηγιών είναι καθοριστικές, επειδή μια λανθασμένη παραδοχή μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις ή πρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις.