Η συζήτηση για το μέλλον των πληρωμών στην Ευρώπη περνά σε μια πιο ώριμη φάση, καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δείχνει να στηρίζει την προοπτική δημιουργίας ψηφιακού ευρώ με ευρύτερη λειτουργικότητα από ό,τι είχε αρχικά προταθεί. Το σχέδιο προβλέπει τη δυνατότητα χρήσης του νέου νομίσματος τόσο σε ηλεκτρονικό περιβάλλον όσο και χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο, επιχειρώντας να συνδυάσει την τεχνολογική καινοτομία με την εμπειρία των μετρητών.
Η απόφαση αυτή διαφοροποιείται από προηγούμενες εισηγήσεις που έδιναν προτεραιότητα αποκλειστικά στην offline λειτουργία. Με την υποστήριξη και των δύο μορφών, ενισχύεται η πιθανότητα να προχωρήσει το εγχείρημα, καθώς διαμορφώνεται ένα πιο ολοκληρωμένο πλαίσιο για την ανάπτυξη του ψηφιακού νομίσματος της ευρωζώνης.
Η στρατηγική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επιδιώκει την εισαγωγή ψηφιακού ευρώ ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής ενίσχυσης της οικονομικής αυτονομίας της Ευρώπης στον τομέα των πληρωμών. Η εξάρτηση από διεθνή δίκτυα συναλλαγών, όπως η Visa και η Mastercard, θεωρείται από ευρωπαϊκούς θεσμούς ένας παράγοντας που περιορίζει τη νομισματική και τεχνολογική ανεξαρτησία της Ένωσης.
Παρά τη θετική πολιτική κατεύθυνση, η τελική υλοποίηση του σχεδίου παραμένει συνδεδεμένη με την ολοκλήρωση του απαραίτητου ρυθμιστικού πλαισίου. Τα κράτη-μέλη έχουν ήδη εκφράσει τη στήριξή τους σε γενικές γραμμές, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συνεχίζει να διαμορφώνει τη δική του τελική θέση.
Διαφωνίες για τον τρόπο εφαρμογής
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται η ισορροπία μεταξύ της ψηφιακής και της μη ηλεκτρονικής λειτουργίας του νέου νομίσματος. Ο εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Φερνάντο Ναβάρτε, είχε προτείνει αρχικά ένα μοντέλο που θα έδινε έμφαση στην offline έκδοση, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο online λειτουργίας μόνο εφόσον ο ιδιωτικός τομέας δεν μπορούσε να προσφέρει αντίστοιχες λύσεις.
Από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ο Πιέρο Τσιπολόνε έχει υποστηρίξει ότι οι δύο μορφές του ψηφιακού ευρώ μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά. Σύμφωνα με αυτή τη λογική, η συνύπαρξη online και offline συναλλαγών θα επιτρέψει στο ψηφιακό νόμισμα να προσεγγίσει τη λειτουργία των μετρητών, διατηρώντας παράλληλα τα πλεονεκτήματα των ηλεκτρονικών πληρωμών.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης
Εφόσον επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμών και των εθνικών κυβερνήσεων μέσα στο επόμενο έτος, το έργο θα μπορούσε να περάσει σε πιλοτική φάση γύρω στο 2027. Η πλήρης κυκλοφορία του ψηφιακού ευρώ τοποθετείται χρονικά προς το τέλος της δεκαετίας, πιθανότατα το 2029, εφόσον ολοκληρωθούν οι τεχνικές και θεσμικές προετοιμασίες.
Το ψηφιακό ευρώ αποτελεί ένα από τα πιο φιλόδοξα νομισματικά εγχειρήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς συνδέεται όχι μόνο με την εξέλιξη των πληρωμών αλλά και με τον ανταγωνισμό σε παγκόσμιο επίπεδο στον τομέα της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας. Η τελική μορφή του έργου θα καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο οι Ευρωπαίοι πολίτες και επιχειρήσεις θα πραγματοποιούν συναλλαγές τις επόμενες δεκαετίες, σε μια οικονομία που γίνεται ολοένα και πιο ψηφιακή.