Τον χειμώνα, οι θερμοκρασίες πέφτουν σημαντικά και ένα ερώτημα που απασχολεί πολλούς επιστρέφει διαρκώς: πρέπει να αφήνουμε τη θέρμανση ανοιχτή τη νύχτα ή όχι; Καθώς οι άνθρωποι περνούν περισσότερο χρόνο στο σπίτι και εξαρτώνται σε μεγαλύτερο βαθμό από τα συστήματα θέρμανσης, αρκετοί αναζητούν τον πιο αποτελεσματικό τρόπο για να παραμείνουν ζεστοί, υγιείς και άνετοι — ιδίως κατά τη διάρκεια της νύχτας, όταν η θερμοκρασία πέφτει αισθητά.
Πόσο σωστό είναι, λοιπόν, να παραμένει η θέρμανση ανοιχτή τη νύχτα όταν ο υδράργυρος κατρακυλά;
Η ιδανική θερμοκρασία
Πρώτο ζητούμενο είναι η γνώση της θερμοκρασίας που προτείνουν οι ειδικοί για τους εσωτερικούς χώρους τον χειμώνα. Το Energy Saving Trust συστήνει ο θερμοστάτης να ρυθμίζεται στη χαμηλότερη άνετη θερμοκρασία — συνήθως ανάμεσα στους 18°C και 21°C, με τους 18°C να θεωρούνται το ελάχιστο ασφαλές όριο.
Άτομα που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες ενδέχεται να χρειάζονται λίγο υψηλότερη θερμοκρασία, ενώ υγιή άτομα μπορεί να αισθάνονται άνετα και σε ελαφρώς χαμηλότερες τιμές.
Το ίδιο ισχύει και για τις βραδινές ώρες.
«Οι περισσότεροι άνθρωποι νιώθουν πιο άνετα όταν τη νύχτα η θερμοκρασία είναι ελαφρώς χαμηλότερη — συνήθως γύρω στους 18°C. Ωστόσο, στην καρδιά του χειμώνα δεν θέλουμε να παγώσουν οι σωληνώσεις. Γι’ αυτό, είναι προτιμότερο η θερμοκρασία να μειώνεται τη νύχτα και όχι να κλείνει εντελώς η θέρμανση», εξηγεί ο Μπράιαν Χορν από το Energy Saving Trust.
Για τα μωρά, το The Lullaby Trust προτείνει θερμοκρασία δωματίου 16–20°C, σε συνδυασμό με ελαφριά σκεπάσματα ή έναν σωστά εφαρμοσμένο υπνόσακο. Πολλές συσκευές παρακολούθησης μωρών διαθέτουν ενσωματωμένο θερμόμετρο, διευκολύνοντας τον έλεγχο της θερμοκρασίας.
Πώς επηρεάζει η θερμοκρασία της νύχτας την υγεία
Η θερμοκρασία του σώματος μεταβάλλεται φυσιολογικά μέσα στο 24ωρο και συνδέεται άμεσα με το πόσο εύκολα αποκοιμιόμαστε και με την ποιότητα του ύπνου.
Καθώς πλησιάζει το βράδυ, η θερμοκρασία του πυρήνα του σώματος μειώνεται — ένα σήμα που βοηθά τον οργανισμό να χαλαρώσει. Κατά τη διάρκεια της νύχτας συνεχίζει να πέφτει μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες και στη συνέχεια ανεβαίνει ξανά. Όταν αυτός ο κύκλος διαταράσσεται, ο ύπνος επηρεάζεται αρνητικά.
Σύμφωνα με το The Sleep Charity, οι περισσότεροι ενήλικες κοιμούνται καλύτερα όταν η θερμοκρασία του υπνοδωματίου βρίσκεται μεταξύ 16°C και 20°C, με τους 18°C να θεωρούνται ιδανικό σημείο.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι:
-
Η υπερβολική ζέστη μειώνει τον βαθύ ύπνο, καθώς εμποδίζει τα αναζωογονητικά στάδια.
-
Το υπερβολικό κρύο μπορεί να προκαλέσει αφυπνίσεις, δυσκαμψία και δυσφορία — ιδιαίτερα σε παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με αναπνευστικά προβλήματα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το «αναπνεύσιμο» κρεβάτι. Βαμβακερά ή λινά σεντόνια βοηθούν στη ρύθμιση της θερμοκρασίας και αποτρέπουν την υπερθέρμανση.
Είναι ασφαλές να κοιμόμαστε με ηλεκτρική κουβέρτα ανοιχτή όλη τη νύχτα;
Οι ειδικοί συνιστούν η ηλεκτρική κουβέρτα να χρησιμοποιείται κυρίως για προθέρμανση του κρεβατιού και όχι καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας, εκτός αν διαθέτει χρονοδιακόπτη και αυτόματη απενεργοποίηση.
Αντίστοιχα, η χρήση θερμοφόρας απαιτεί προσοχή: δεν πρέπει να πιέζεται ή να παραμένει στο κρεβάτι κατά τον ύπνο, καθώς υπάρχει κίνδυνος εγκαυμάτων ή διαρροής.
Πώς να διατηρείτε σωστή θερμοκρασία στον ύπνο
Μερικές απλές πρακτικές μπορούν να βελτιώσουν αισθητά τη θερμική άνεση τη νύχτα:
-
Ζεστά σκεπάσματα, όχι υπερθέρμανση του δωματίου. Ένα πάπλωμα υψηλού tog (10,5+) διατηρεί τη ζεστασιά χωρίς να διαταράσσει τον ύπνο.
-
Ένα ζεστό μπάνιο πριν τον ύπνο βοηθά στη χαλάρωση και στην έλευση του ύπνου.
-
Πρωινό φυσικό φως, που ρυθμίζει τη μελατονίνη και τον θερμορυθμιστικό κύκλο.
-
Αποφύγετε την υπερθέρμανση. Θερμοκρασίες άνω των 24°C συνδέονται με ανησυχία και διακοπές ύπνου.
-
Διατηρήστε ζεστά τα πόδια. Ζεστές κάλτσες ή θερμοφόρα στα άκρα μπορούν να επιταχύνουν τον ύπνο.
Για τους περισσότερους ανθρώπους, ένα δροσερό αλλά άνετο περιβάλλον, με μειωμένη αλλά όχι κλειστή θέρμανση τη νύχτα, αποτελεί την καλύτερη επιλογή για ποιοτικό, ασφαλή και ξεκούραστο ύπνο.