Έντονη αντιπαράθεση σημειώθηκε στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανάμεσα στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελλάδας Σταύρος Παπασταύρου και την υπουργό Ενέργειας της Σουηδίας Έμπα Μπους σχετικά με το μέλλον των ευρωπαϊκών ηλεκτρικών δικτύων και τον βαθμό κεντρικού σχεδιασμού που θα πρέπει να έχουν οι ενεργειακές υποδομές στην Ευρώπη.
Η συζήτηση, οποία διεξάγεται σήμερα στις Βρυξέλλες προκειμένου να τεθούν επί τάπητος όλα τα ενεργειακά ζητήματα που θα συζητηθούν στη σύνοδο κορυφής στις 19 Μαρτίου, ανέδειξε τις διαφορετικές προσεγγίσεις που υπάρχουν μεταξύ των κρατών-μελών για τον τρόπο με τον οποίο θα προχωρήσουν οι επενδύσεις στα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και στις διασυνδέσεις.
Σύμφωνα με την επίσημη ατζέντα του συμβουλίου τα θέματα που θα εξεταστούν είναι τιμές στην ενέργεια, ο ρόλος του συστήματος εμπορίας ρύπων ETS, οι διασυνδέσεις και η λειτουργία της διασυνδεδεμένης αγοράς ζητήματα που αποκτούν νέα διάσταση με την κρίση στη μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, η σουηδική πλευρά εξέφρασε επιφυλάξεις απέναντι στην ιδέα ενός πιο κεντρικού ευρωπαϊκού σχεδιασμού για τα ενεργειακά δίκτυα, υποστηρίζοντας ότι οι επενδύσεις στις υποδομές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις εθνικές ιδιαιτερότητες κάθε χώρας. Σύμφωνα με τη θέση της Στοκχόλμης, ορισμένες προτάσεις ενδέχεται να δημιουργήσουν πιέσεις σε κράτη-μέλη που ήδη διαθέτουν ανεπτυγμένα ηλεκτρικά δίκτυα, αφήνοντας αιχμές ακόμη και για το ενδεχόμενο περιορισμού της συμμετοχής σε ορισμένες πρωτοβουλίες διασύνδεσης εάν δεν υπάρξει μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό.
Απαντώντας στις τοποθετήσεις αυτές, ο Έλληνας υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας παρενέβη με αιχμηρό τόνο, σημειώνοντας ότι «με όλο τον σεβασμό προς τον εκλεκτό συνάδελφό μου από τη Σουηδία, τα τελεσίγραφα δεν είναι ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να λειτουργούμε αυτή τη στιγμή».
Ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί σημαντικές αποκλίσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης να βιώνουν σε ορισμένες περιόδους σημαντικά υψηλότερες τιμές σε σχέση με τη Βόρεια Ευρώπη. Όπως ανέφερε, η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα «τείχος τιμών ηλεκτρικής ενέργειας» μέσα στην ενιαία αγορά, υπονομεύοντας τη συνοχή της.
Παρότι σήμερα η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών με τις χαμηλότερες χονδρικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, ο υπουργός τόνισε ότι το πρόβλημα των ανισορροπιών δεν έχει εξαλειφθεί και ότι απαιτείται κοινή ευρωπαϊκή απάντηση.
Στο πλαίσιο αυτό υπογράμμισε ότι η δημιουργία μιας πραγματικά ενιαίας ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς προϋποθέτει ισχυρές υποδομές μεταφοράς και διασυνδέσεις, οι οποίες θα επιτρέψουν την καλύτερη αξιοποίηση των ενεργειακών πόρων και της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Έλληνας υπουργός επικαλέστηκε τον πρώην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζακ Ντελόρ έναν από τους βασικούς αρχιτέκτονες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, θέτοντας ένα συμβολικό ερώτημα προς τους ομολόγους του: «Τι θα έλεγε ο Ντελόρ αν ήταν εδώ; Θα έλεγε ότι πρέπει να το κάνετε τώρα».
Νωρίτερα προσερχόμενος στο συμβούλιο υπουργών ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε ως «ελέφαντα στο δωμάτιο» για την Ευρώπη τις έντονες διαφορές που παρατηρούνται στη χονδρική τιμή του ηλεκτρισμού ανάμεσα στην Ανατολικά και ΝΑ Ευρώπη και την υπόλοιπη ήπειρο.
«Ήμασταν προ διετίας από τις χώρες της ΝΑ Ευρώπης με διπλάσιες τιμές σε σχέση με την υπόλοιπη. Φέτος, κατά το πρώτο δεκαήμερο του Μαρτίου η Ελλάδα έχει την έκτη χαμηλότερη τιμή, αλλά δεν ξεχάσαμε την πρόκληση» , επισήμανε.
Στη συζήτηση παρενέβη και ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν , ο οποίος τόνισε τη σημασία ενός κοινού ευρωπαϊκού σχεδιασμού για τα ενεργειακά δίκτυα. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, η απουσία κοινής στρατηγικής μοιάζει «με το να προσπαθεί κανείς να φτιάξει ένα παζλ χωρίς να κοιτάζει την εικόνα στο κουτί».
Η συζήτηση ανέδειξε τις διαφορετικές προσεγγίσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το μέλλον της ενεργειακής ολοκλήρωσης. Από τη μία πλευρά, αρκετές χώρες του Νότου υποστηρίζουν την ανάγκη ισχυρότερου ευρωπαϊκού συντονισμού και περισσότερων διασυνδέσεων, προκειμένου να μειωθούν οι ανισορροπίες στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Από την άλλη, κράτη με ήδη ανεπτυγμένα ενεργειακά ηλεκτρικά συστήματα εμφανίζονται πιο επιφυλακτικά απέναντι σε έναν πιο κεντρικό σχεδιασμό των ενεργειακών υποδομών.