Με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή να συνεχίζεται και να προκαλεί αλυσιδωτές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο επεξεργάζεται ήδη σενάρια για το ποιες χώρες ενδέχεται να χρειαστούν νέα οικονομική στήριξη το προσεχές διάστημα, σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg.
Στο πλαίσιο αυτό, το Ταμείο έχει ενεργοποιήσει το τμήμα Στρατηγικής, Πολιτικής και Αξιολόγησης, ζητώντας από τα αρμόδια country desks να υποβάλουν αναλυτικές εκθέσεις για την κατάσταση των οικονομιών. Οι αξιολογήσεις καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα δεικτών, από τα ισοζύγια τρεχουσών συναλλαγών έως τις πιθανές ανάγκες χρηματοδότησης.
Η αξιολόγηση εστιάζει κυρίως σε χώρες που ήδη συμμετέχουν σε προγράμματα στήριξης, με το ΔΝΤ να εμφανίζεται έτοιμο να ενισχύσει υπάρχουσες συμφωνίες ή να δημιουργήσει νέες, εφόσον κριθεί απαραίτητο. Η γενική διευθύντρια του οργανισμού, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, έχει ήδη επισημάνει ότι σε περιόδους αυξημένης αβεβαιότητας ολοένα και περισσότερες χώρες στρέφονται στο Ταμείο για οικονομική βοήθεια.
Η άνοδος στις τιμές βασικών εμπορευμάτων, όπως το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, επιβαρύνει σημαντικά τις οικονομίες παγκοσμίως, αυξάνοντας το κόστος διαβίωσης και περιορίζοντας τα δημοσιονομικά περιθώρια των κρατών. Την ίδια στιγμή, προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα και ελλείψεις σε λιπάσματα επηρεάζουν αρνητικά την αγροτική παραγωγή, εντείνοντας την αβεβαιότητα.
Ανησυχία επικρατεί και στην Παγκόσμια Τράπεζα, η οποία επισημαίνει ότι αρκετές αναδυόμενες οικονομίες έχουν ήδη απευθυνθεί για στήριξη, καθώς οι επιπτώσεις του πολέμου αρχίζουν να επηρεάζουν έντονα τις αγορές και τις αλυσίδες εφοδιασμού. Ο οργανισμός διαμηνύει ότι είναι έτοιμος να παρέμβει σε μεγάλη κλίμακα, εφόσον η κρίση επιδεινωθεί.
Ποιες είναι σε μεγαλύτερο κίνδυνο
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται για:
- χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές πετρελαίου
- οικονομίες χαμηλού εισοδήματος με υψηλό χρέος
- νησιωτικά κράτη, κυρίως στον Ειρηνικό, που βρίσκονται στο «τέλος» της εφοδιαστικής αλυσίδας
Σήμερα, το ΔΝΤ διατηρεί ενεργά προγράμματα σε περίπου 50 χώρες, ενώ το συνολικό ύψος δανεισμού του φτάνει τα 166 δισ. δολάρια, με συνολική δυνατότητα χρηματοδότησης που προσεγγίζει το 1 τρισ. δολάρια.
Πιθανή επιδείνωση των προβλέψεων
Το Ταμείο ετοιμάζεται να επικαιροποιήσει τις προβλέψεις του για την παγκόσμια οικονομία μέσω της έκθεσης World Economic Outlook, η οποία θα παρουσιαστεί στις εαρινές συνεδριάσεις στην Ουάσινγκτον τον Απρίλιο.
Αν και πριν από την κρίση η πρόβλεψη για την ανάπτυξη το 2026 είχε αυξηθεί στο 3,3%, πλέον εκφράζονται φόβοι για αρνητική αναθεώρηση, λόγω της ενεργειακής κρίσης και της γεωπολιτικής αστάθειας.