Ο Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε την πεποίθηση ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να επενδύει στις ΗΠΑ ακόμη και αν επιβάλει νέους δασμούς, στο πλαίσιο της προσπάθειάς του να αναλάβει τον έλεγχο της Γροιλανδίας — μια πρόταση που έχει εξοργίσει τους ηγέτες της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Νωρίτερα την Τρίτη, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι οι απειλές του Τραμπ αποτελούν «λάθος» και θα παραβίαζαν τη συμφωνία που είχε συνάψει πέρυσι με το μπλοκ. Αξιωματούχοι στην Ευρώπη έχουν αρχίσει να καταρτίζουν σχέδια αντιποίνων, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε έναν εμπορικό πόλεμο «μέτρο με μέτρο» και να τινάξει τη συμφωνία στον αέρα. Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος υποβάθμισε τις πιθανότητες να προχωρήσουν τελικά σε τέτοιες ενέργειες.
«Το αμφιβάλλω», δήλωσε ο Τραμπ σε συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο την Τρίτη, όταν ρωτήθηκε αν η επιβολή δασμών λόγω Γροιλανδίας θα μπορούσε να οδηγήσει την ΕΕ να αθετήσει τις επενδυτικές της δεσμεύσεις. «Χρειάζονται αυτή τη συμφωνία πάρα πολύ μαζί μας. Πραγματικά τη χρειάζονται· πάλεψαν σκληρά για να την πετύχουν. Οπότε το αμφιβάλλω».
Ο Τραμπ ανακοίνωσε δασμό 10% σε προϊόντα από οκτώ ευρωπαϊκές χώρες από την 1η Φεβρουαρίου, ο οποίος θα αυξηθεί στο 25% τον Ιούνιο, εκτός αν επιτευχθεί συμφωνία για την «αγορά της Γροιλανδίας», ενός ημιαυτόνομου εδάφους της Δανίας, συμμάχου στο ΝΑΤΟ και μέλους της ΕΕ.
Ερωτηθείς πόσο μακριά είναι διατεθειμένος να φτάσει για να εξασφαλίσει το νησί, απάντησε στους δημοσιογράφους: «Θα το μάθετε».
Η σπάνια εμφάνιση του προέδρου στην αίθουσα ενημέρωσης του Λευκού Οίκου έγινε πριν από την αναχώρησή του το βράδυ της Τρίτης για το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, όπου θα έρθει αντιμέτωπος με Ευρωπαίους ηγέτες εξοργισμένους από την προσπάθειά του να καταλάβει έδαφος συμμάχου στο ΝΑΤΟ, της Δανίας.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν σε εμπορική συμφωνία τον περασμένο Ιούλιο», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν. «Στην πολιτική, όπως και στις επιχειρήσεις, μια συμφωνία είναι συμφωνία. Και όταν φίλοι σφίγγουν τα χέρια, αυτό πρέπει να σημαίνει κάτι».
Σε μεταγενέστερη συνέντευξή του στο NewsNation, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι θεωρεί τη συμφωνία λόγο για τον οποίο η Ευρώπη δεν θα υλοποιήσει τις απειλές της, υποβαθμίζοντας παράλληλα τις προειδοποιήσεις περί εμπορικής «μπαζούκας».
«Δεν νομίζω ότι ξέρουν πραγματικά τι σημαίνει μπαζούκα», είπε. «Και ξέρετε — οτιδήποτε κάνουν εναντίον μας, απλώς θα το ανταποδώσω. Το μόνο που χρειάζεται είναι να το ισοφαρίσω και θα τους γυρίσει μπούμερανγκ».
Ο Τραμπ επανέλαβε επίσης τη δυσαρέσκειά του για τα ευρωπαϊκά πρόστιμα σε αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της Apple.
Το διατλαντικό ρήγμα που προκαλούν οι φιλοδοξίες του προέδρου έχει επισκιάσει την ετήσια συνάντηση της παγκόσμιας οικονομικής και πολιτικής ελίτ και έχει επιδεινώσει τις σχέσεις της Ουάσινγκτον με αρκετούς βασικούς συμμάχους.
Ο Τραμπ προέβλεψε γενικά ότι στις «πολλές συναντήσεις για τη Γροιλανδία» αυτή την εβδομάδα στο Νταβός «τα πράγματα τελικά θα πάνε αρκετά καλά».
Υποβάθμισε τις επικρίσεις Ευρωπαίων ηγετών, όπως του Εμανουέλ Μακρόν και του Κιρ Στάρμερ, λέγοντας ότι αναμένει θερμότερη υποδοχή από κοντά.
«Πάντα μου φέρονται καλά», είπε. «Γίνονται λίγο σκληροί όταν — ξέρετε — δεν είμαι εκεί, αλλά όταν είμαι παρών, μου φέρονται πολύ ευγενικά».
Ο Τραμπ έχει εντείνει την εκστρατεία πίεσης τις τελευταίες ημέρες, απειλώντας να επιβάλει δασμούς σε προϊόντα από τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία και τη Φινλανδία, εάν συνεχίσουν να αντιτίθενται στο σχέδιό του. Οι βλέψεις του για το νησί χρονολογούνται από την πρώτη του θητεία.
Οι δασμοί αυτοί απειλούν να αναταράξουν περαιτέρω τις αγορές, όπου οι μετοχές και το δολάριο υποχώρησαν μετά τις απειλές του Τραμπ, ενώ ο χρυσός έφτασε σε ιστορικό υψηλό.
Ο Τραμπ έχει επίσης δηλώσει ότι η χρήση στρατιωτικής δύναμης για την κατάληψη του νησιού παραμένει επιλογή — κίνηση που, σύμφωνα με τη Δανή πρωθυπουργό Μέτε Φρεντέρικσεν, θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ.
Παρότι μια πιθανή εισβολή θεωρείται απίθανη, ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας δήλωσε την Τρίτη ότι οι αρχές πρέπει να αρχίσουν να προετοιμάζονται, προσθέτοντας πως μια στρατιωτική σύγκρουση «δεν μπορεί να αποκλειστεί».
Ο Τραμπ ανακοίνωσε νωρίτερα ότι θα συναντηθεί με διάφορα μέρη στο Νταβός για να συζητήσει τη Γροιλανδία και απέρριψε τις εκτιμήσεις ότι η Ευρώπη θα «αντιδράσει υπερβολικά» στα σχέδιά του.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ πρέπει να ελέγχουν το νησί για λόγους εθνικού συμφέροντος, ισχυριζόμενος ότι διαφορετικά θα καταστεί ευάλωτο σε ρωσική και κινεζική επιρροή. Έχει επίσης κατηγορήσει τη Δανία και άλλους συμμάχους στο ΝΑΤΟ ότι αμέλησαν την ενίσχυση της ασφάλειάς του.
Την Τρίτη απέφυγε ερωτήσεις σχετικά με το αν θέτει σε κίνδυνο τη διατλαντική συμμαχία που αποτελεί θεμέλιο της παγκόσμιας τάξης μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
«Πιστεύω ότι θα βρούμε μια λύση όπου το ΝΑΤΟ θα είναι πολύ ευχαριστημένο και εμείς επίσης», δήλωσε. «Αλλά τη χρειαζόμαστε για λόγους ασφάλειας — για την εθνική ασφάλεια και ακόμη και για την παγκόσμια ασφάλεια. Είναι πολύ σημαντικό».
Συνέδεσε ακόμη τη διεκδίκηση της Γροιλανδίας με το γεγονός ότι δεν του απονεμήθηκε το Νόμπελ Ειρήνης, ισχυριζόμενος ότι η Νορβηγία ελέγχει τη διαδικασία, παρότι οι αποφάσεις λαμβάνονται από ανεξάρτητη επιτροπή. Την Τρίτη επανέλαβε τον ισχυρισμό λέγοντας: «Μην αφήσετε κανέναν να σας πει ότι η Νορβηγία δεν κάνει κουμάντο».
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, σε σειρά συνεντεύξεων την Τρίτη στο Νταβός, κάλεσε επανειλημμένα τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ να μην προχωρήσουν σε αντίποινα για τις απειλές δασμών και να ακούσουν τον πρόεδρο κατά την επίσκεψή του.
«Είμαι βέβαιος ότι οι ηγέτες δεν θα κλιμακώσουν την κατάσταση και ότι τελικά θα υπάρξει θετική κατάληξη», δήλωσε ο Μπέσεντ σε συνέντευξη Τύπου.
Όπως και ο Τραμπ, απέρριψε το ενδεχόμενο δυναμικής ευρωπαϊκής απάντησης. Ερωτηθείς ειδικά για τον κίνδυνο πώλησης αμερικανικών κρατικών ομολόγων από την Ευρώπη — ένα αντίμετρο με τεράστιες επιπτώσεις στις αγορές — χαρακτήρισε τα σενάρια αυτά «ψευδή αφήγηση».
Οι ευρωπαϊκές χώρες κατέχουν τρισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικά ομόλογα και μετοχές, μέρος των οποίων ανήκει σε δημόσια επενδυτικά ταμεία. Η πώληση αυτών των περιουσιακών στοιχείων θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος δανεισμού και να πιέσει τις αγορές μετοχών, δεδομένης της εξάρτησης των ΗΠΑ από ξένα κεφάλαια. Οι περισσότεροι αναλυτές θεωρούν πάντως μικρή την πιθανότητα να φτάσουν οι κυβερνήσεις σε αυτό το σημείο.
Ο Μακρόν έχει επίσης αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο ενεργοποίησης των εργαλείων αντικαταναγκασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αντιμετώπιση των ΗΠΑ, αν και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει μετριάσει αυτή την ιδέα.