Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ακύρωσε τους εκτεταμένους παγκόσμιους δασμούς του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, επιφέροντας μεγάλο πλήγμα στη χαρακτηριστική οικονομική πολιτική του και καταγράφοντας τη μεγαλύτερη νομική ήττα του από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο.
Το δικαστήριο έκρινε ότι ο Τραμπ υπερέβη τις εξουσίες του, επικαλούμενος έναν ομοσπονδιακό νόμο περί έκτακτων εξουσιών για να επιβάλει τους «αμοιβαίους» δασμούς του σε όλο τον κόσμο, καθώς και στοχευμένους εισαγωγικούς φόρους που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, αντιμετωπίζουν το λαθρεμπόριο φαιντανύλης.
Η απόφαση εκδόθηκε ενώ ο Τραμπ βρισκόταν σε κλειστή συνάντηση με μια ομάδα κυβερνητών και από τα δύο κόμματα. Η αρχική αντίδραση του Προέδρου ήταν να χαρακτηρίσει την απόφαση «ντροπή» και να υποσχεθεί την εφαρμογή ενός εφεδρικού σχεδίου, σύμφωνα με ρεπορτάζ της Kaitlan Collins του CNN. Ο Λευκός Οίκος και ο Εκπρόσωπος Εμπορίου των ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη απαντήσει σε επίσημα αιτήματα για σχόλια.
Η απόφαση των δικαστών συντάχθηκε από τον Πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου Τζον Ρόμπερτς.
Ο Ρόμπερτς, επικαλούμενος μια προηγούμενη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, έγραψε ότι «ο πρόεδρος πρέπει να «υποδείξει σαφή εξουσιοδότηση από το Κογκρέσο» για να δικαιολογήσει την εξαιρετική του δήλωση περί εξουσίας επιβολής δασμών», προσθέτοντας ότι «δεν μπορεί».
Έγραψε ότι εάν το Κογκρέσο είχε την πρόθεση ο νόμος IEEPA να παραχωρήσει στον πρόεδρο «την ξεχωριστή και εξαιρετική εξουσία να επιβάλλει δασμούς, θα το είχε κάνει ρητά — όπως έχει κάνει σταθερά σε άλλους δασμολογικούς νόμους».
«Η εξουσία «ρύθμισης… των εισαγωγών» δεν καλύπτει αυτό το κενό», έγραψε ο Ρόμπερτς, παραθέτοντας το κείμενο του νόμου που ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι είχε δικαιολογήσει τους σαρωτικούς δασμούς του.
Οι επιλογές Τραμπ
Αφού το Ανώτατο Δικαστήριο εξέτασε τα επιχειρήματα της υπόθεσης τον Νοέμβριο, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα εξετάσει εναλλακτικές λύσεις αν το δικαστήριο αποφανθεί εναντίον του σχετικά με τους δασμούς, λέγοντας στους δημοσιογράφους ότι «θα πρέπει να αναπτύξουμε ένα σχέδιο «δεύτερου γύρου».
Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ και άλλοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης δήλωσαν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επικαλεστούν άλλες νομικές δικαιολογίες για να διατηρήσουν όσο το δυνατόν περισσότερους δασμούς του Τραμπ.
Μεταξύ άλλων, αυτές περιλαμβάνουν μια νομοθετική διάταξη που επιτρέπει την επιβολή δασμών σε εισαγόμενα προϊόντα που απειλούν την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ και μια άλλη που επιτρέπει αντίποινα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων δασμών, κατά εμπορικών εταίρων που, σύμφωνα με την απόφαση του Γραφείου του Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ, έχουν χρησιμοποιήσει αθέμιτες εμπορικές πρακτικές κατά αμερικανικών εξαγωγέων.
Η αντίδραση των αγορών
Ο S&P 500 και ο Nasdaq 100 σημείωσαν άνοδο στα υψηλότερα επίπεδα της συνεδρίασης μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, με τις μετοχές των καταναλωτικών αγαθών να σημειώνουν άνοδο 0,9%.
Ένα καλάθι της UBS που παρακολουθεί την απόδοση των αμερικανικών μετοχών που επηρεάζονται αρνητικά από τους δασμούς σημείωσε επίσης άνοδο, κερδίζοντας έως και 3,2% την Παρασκευή. Μερικές από τις μετοχές με τη μεγαλύτερη άνοδο της ομάδας περιλαμβάνουν τις Floor & Decor Holdings, Wayfair και RH.
Τα κρατικά ομόλογα συνέχισαν την πτώση τους μετά την απόφαση. Οι αποδόσεις αυξήθηκαν σε γενικές γραμμές μετά την απόφαση του δικαστηρίου, με το επιτόκιο του 10ετούς ομολόγου αναφοράς να ανεβαίνει στο 4,10%.
Τι ισχύει με τον νόμο IEEPA
Για να επιβάλει τους δασμούς που αποτελούν αντικείμενο της υπόθεσης, ο Τραμπ επικαλέστηκε έναν νόμο του 1977 που ψηφίστηκε από το Κογκρέσο και ο οποίος δίνει στον πρόεδρο επιπλέον εξουσίες σε περίπτωση εθνικής έκτακτης ανάγκης.
Ο Τραμπ ήταν ο πρώτος πρόεδρος που επικαλέστηκε αυτό το νόμο για να επιβάλει δασμούς. Στο παρελθόν, έχει χρησιμοποιηθεί συχνά για την εφαρμογή τιμωρητικών οικονομικών κυρώσεων σε αντιπάλους.
Γνωστός ως Διεθνής Νόμος για τις Οικονομικές Εξουσίες Έκτακτης Ανάγκης ή IEEPA, ο νόμος παρέχει στον πρόεδρο ευρεία εξουσία να ρυθμίζει μια ποικιλία οικονομικών συναλλαγών όταν κηρύσσεται εθνική κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ ως εθνική έκτακτη ανάγκη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες παρουσιάζουν εμπορικά ελλείμματα κάθε χρόνο από το 1975. Ανέφερε επίσης τις υπερβολικές δόσεις της συχνά καταχρηστικής φαιντανύλης στις ΗΠΑ ως εθνική έκτακτη ανάγκη.