Μια πρωτοφανής απάτη φοροδιαφυγής με 380 εταιρείες κέλυφος και οφειλές που ξεπερνούν τα 43 εκατομμύρια ευρώ αποκάλυψε η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων. Το κύκλωμα αχυρανθρώπων λειτουργούσε με βιομηχανική ακρίβεια: δημιουργούσε επιχειρήσεις, τις χρησιμοποιούσε για να συγκεντρώσει τεράστια χρέη προς το Δημόσιο και στη συνέχεια τις εξαφάνιζε, αντικαθιστώντας τες με νέες. Οι πελάτες συνέχιζαν να εξυπηρετούνται κανονικά, ενώ τα καταστήματα παρέμεναν ανοιχτά και λειτουργικά. Η μόνη διαφορά βρισκόταν στα μητρώα της εφορίας, όπου το ΑΦΜ άλλαζε συνεχώς και οι οφειλές παρέμεναν ανείσπρακτες.
Πώς λειτουργούσε το οργανωμένο σχήμα φοροδιαφυγής
Το δίκτυο αχυρανθρώπων είχε στόχο 380 επιχειρήσεις, με κύρια δραστηριότητα στους τομείς της εστίασης και του εμπορίου ηλεκτρονικών υπολογιστών. Η οργανωμένη δομή του κυκλώματος χρησιμοποιούσε 205 πρόσωπα, κυρίως αλλοδαπούς υπηκόους, ως τυπικούς εκπροσώπους και υπεύθυνους των εταιρειών. Αυτοί οι αχυράνθρωποι αποτελούσαν απλώς προσωπεία, χωρίς πραγματική εμπλοκή στη διαχείριση ή στον έλεγχο των οικονομικών κινήσεων.
Η μέθοδος δράσης του κυκλώματος
Το σύστημα που ακολουθούσε το κύκλωμα ήταν απλό στη σύλληψη αλλά εξαιρετικά αποτελεσματικό στην εφαρμογή. Αρχικά, συστήνονταν μια νέα εταιρεία με έναν διαχειριστή πρόσωπο. Η επιχείρηση ξεκινούσε κανονική λειτουργία, πραγματοποιούσε συναλλαγές και δημιουργούσε κύκλο εργασιών, αποφεύγοντας όμως συστηματικά την απόδοση ΦΠΑ, φόρων και ασφαλιστικών εισφορών. Μόλις οι οφειλές μεγάλωναν επικίνδυνα ή όταν επίκειτο φορολογικός έλεγχος, η εταιρεία παύει να υπάρχει. Στη θέση της παρουσιαζόταν καινούργια επιχείρηση με διαφορετικό ΑΦΜ και άλλον διαχειριστή. Η επιχειρηματική δραστηριότητα εξακολουθούσε χωρίς διακοπή, αλλά το νομικό πρόσωπο είχε μεταβληθεί εντελώς. Οι οφειλές κατέληγαν σε ανενεργό ΑΦΜ.
Από τις 380 εταιρείες που εντοπίστηκαν, οι 317 είχαν ήδη συσσωρεύσει χρέη ύψους 27 εκατομμυρίων ευρώ προς την ΑΑΔΕ και επιπλέον 16 εκατομμύρια ευρώ προς τον ΕΦΚΑ. Το συνολικό ποσό των οφειλών αγγίζει τα 43 εκατομμύρια ευρώ. Δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά φοροδιαφυγής, αλλά για συστηματική και οργανωμένη εγκληματική δραστηριότητα.
Τα χρέη και ο ρόλος του αλγορίθμου
Το «καμπανάκι» χτύπησε όταν διαπιστώθηκε ότι 317 από τις επιχειρήσεις είχαν δημιουργήσει οφειλές 27 εκατ. ευρώ προς την ΑΑΔΕ και 16 εκατ. ευρώ προς τον ΕΦΚΑ.
Η αποκάλυψη του κυκλώματος έγινε έπειτα από ανάλυση δεδομένων μέσω ειδικού αλγορίθμου που χρησιμοποιεί η ΑΑΔΕ για την παρακολούθηση συναλλαγών και της συνολικής φορολογικής συμπεριφοράς επιχειρήσεων.
Η τεχνολογική ανίχνευση ασυνήθιστων μοτίβων λειτούργησε ως καταλύτης για τη συντονισμένη επιχείρηση που ακολούθησε.
Οι συλλήψεις και τα ευρήματα της έρευνας
Στην κορυφή της εγκληματικής οργάνωσης βρίσκονται 10 Έλληνες πολίτες και ένας αλλοδαπός, οι οποίοι συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια συντονισμένης αστυνομικής επιχείρησης στις κατοικίες τους, από τις πρώτες πρωινές ώρες μέχρι το μεσημέρι. Οι έρευνες διενεργήθηκαν σε 11 διαφορετικές κατοικίες και αποκάλυψαν ολοκληρωμένη υποδομή λειτουργίας του κυκλώματος.
Τα κατασχεθέντα στοιχεία περιλαμβάνουν:
• 100.000 ευρώ σε μετρητά
• 110 τραπεζικές κάρτες που ανήκαν σε αχυρανθρώπους και φανταστικά πρόσωπα
• 110 σφραγίδες από διαφορετικές εταιρείες
• Μεγάλος όγκος εγγράφων με πληροφορίες εταιρειών κελυφών
• Συσκευές POS, σκληροί δίσκοι, τέσσερις φορητοί υπολογιστές
• Ένα tablet, τρεις σταθεροί υπολογιστές
• Καρτοκινητά τηλέφωνα και μηχάνημα καταμέτρησης χαρτονομισμάτων