Η κυβέρνηση προχωρά σε μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο στήριξης των ευάλωτων νοικοκυριών, εισάγοντας ένα νέο μοντέλο επισιτιστικής βοήθειας που βασίζεται σε κουπόνια για την αγορά τροφίμων και βασικών ειδών πρώτης ανάγκης. Το πρόγραμμα διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 400 εκατ. ευρώ και φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα πιο ευέλικτο και αποτελεσματικό σύστημα ενίσχυσης.
Το νέο πλαίσιο ενεργοποιείται με Κοινή Υπουργική Απόφαση της υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνας Μιχαηλίδου και του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση.
Η δράση εντάσσεται στην Προτεραιότητα 6 «Επισιτιστική Βοήθεια και Υλική Στέρηση» του προγράμματος ΕΣΠΑ «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021–2027» και εισάγει για πρώτη φορά ένα ενιαίο εθνικό σύστημα παροχής επισιτιστικής στήριξης που θα εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε ολόκληρη τη χώρα.
Η βασική αλλαγή του νέου μοντέλου αφορά τη μετάβαση από τη διανομή προκαθορισμένων πακέτων τροφίμων σε ένα σύστημα κουπονιών. Μέχρι σήμερα, η βοήθεια δινόταν συχνά μέσω συγκεκριμένων πακέτων προϊόντων, χωρίς οι δικαιούχοι να έχουν δυνατότητα επιλογής. Με το νέο σύστημα, οι ωφελούμενοι θα μπορούν να χρησιμοποιούν vouchers για να αγοράζουν οι ίδιοι τα προϊόντα που χρειάζονται, από το κατάστημα που επιθυμούν και τη στιγμή που το έχουν ανάγκη.
Με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η αυτονομία των δικαιούχων, περιορίζεται η γραφειοκρατία, εξασφαλίζεται ενιαία εφαρμογή σε όλη τη χώρα και επιταχύνεται η διαδικασία παροχής βοήθειας. Παράλληλα, αντικαθίσταται το μέχρι σήμερα κατακερματισμένο σύστημα, όπου οι πρακτικές και οι χρόνοι υλοποίησης διέφεραν σημαντικά από Περιφέρεια σε Περιφέρεια.
Η οικονομική ενίσχυση θα παρέχεται μέσω κουπονιών σε ηλεκτρονική ή άλλη μορφή. Τα vouchers θα μπορούν να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την αγορά τροφίμων και ειδών βασικής υλικής βοήθειας και μόνο σε καταστήματα λιανικής που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, όπως σούπερ μάρκετ, οπωροπωλεία και καταστήματα τροφίμων.
Τα κουπόνια δεν θα μπορούν να μετατραπούν σε χρήματα ούτε να χρησιμοποιηθούν για την αγορά καπνικών προϊόντων, αλκοόλ ή ειδών τυχερών παιγνίων. Επιπλέον, θα έχουν συγκεκριμένη διάρκεια ισχύος και θα επαναφορτίζονται όσο το νοικοκυριό παραμένει δικαιούχο του προγράμματος.
Το νέο σύστημα συνδέεται άμεσα με το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα. Όσοι λαμβάνουν ήδη τη συγκεκριμένη ενίσχυση θα εντάσσονται αυτόματα στο πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας χωρίς να απαιτείται νέα αίτηση. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα ένταξης και άλλων ατόμων ή νοικοκυριών που βρίσκονται σε κατάσταση ακραίας φτώχειας, έπειτα από πιστοποίηση των αρμόδιων κοινωνικών υπηρεσιών.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για την περίοδο μετάβασης στο νέο μοντέλο. Η οικονομική ενίσχυση θα καταβληθεί αναδρομικά, ώστε τα ευάλωτα νοικοκυριά να λάβουν συγκεντρωμένα τα ποσά που αντιστοιχούν στο διάστημα μέχρι την πλήρη εφαρμογή του συστήματος. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι κανένας δικαιούχος δεν θα χάσει τη στήριξη που προβλέπεται.
Η υπουργός Δόμνα Μιχαηλίδου σημείωσε ότι το νέο σύστημα αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο φτάνει η βοήθεια στους πολίτες που τη χρειάζονται περισσότερο. Όπως υπογράμμισε, οι πόροι κατευθύνονται πλέον απευθείας στα νοικοκυριά, με λιγότερη γραφειοκρατία και μεγαλύτερη ελευθερία επιλογής, ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζονται διαφάνεια και ίσοι κανόνες για όλους τους δικαιούχους.
Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Νίκος Παπαθανάσης τόνισε ότι το πρόγραμμα χρηματοδοτείται με 400 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021–2027». Στόχος, όπως ανέφερε, είναι η στήριξη να φτάνει γρήγορα και με διαφάνεια στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν πραγματικές δυσκολίες, συμβάλλοντας στον περιορισμό των κοινωνικών ανισοτήτων και αποφεύγοντας φαινόμενα στιγματισμού.
Παράλληλα, το πρόγραμμα δεν περιορίζεται μόνο στην παροχή τροφίμων και βασικών ειδών. Περιλαμβάνει και συνοδευτικές δράσεις κοινωνικής ένταξης, μέσα από τις οποίες οι ωφελούμενοι θα μπορούν να συνδέονται με υπηρεσίες υγείας, κοινωνικής φροντίδας και ένταξης στην αγορά εργασίας. Στόχος είναι η οικονομική ενίσχυση να λειτουργεί ταυτόχρονα ως εργαλείο στήριξης αλλά και ως γέφυρα για την κοινωνική και επαγγελματική επανένταξη των πιο ευάλωτων πολιτών.