Μια από τις μεγαλύτερες ενεργειακές επενδύσεις που έχουν εξεταστεί στην Ευρώπη περνά σε νέο στάδιο αξιολόγησης, καθώς ολοκληρώθηκε η προμελέτη σκοπιμότητας για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Γερμανίας, με το εκτιμώμενο κόστος κατασκευής να φτάνει έως και τα 15 δισ. ευρώ. Το σχέδιο του ΑΔΜΗΕ φιλοδοξεί να δημιουργήσει νέο ενεργειακό διάδρομο μεταξύ Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, ενισχύοντας τον ρόλο της Ελλάδας ως κόμβου παραγωγής και διακίνησης ηλεκτρικής ενέργειας. Η επένδυση συνδέεται με την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών, την ανάγκη αξιοποίησης της πλεονάζουσας πράσινης παραγωγής και τη δυνατότητα μεταφοράς ηλεκτρισμού μεταξύ αγορών με διαφορετικά χαρακτηριστικά κατανάλωσης.
Ολοκληρώθηκε η προμελέτη για το μεγάλο ενεργειακό έργο
Η προμελέτη σκοπιμότητας εκπονήθηκε από τον ΑΔΜΗΕ σε συνεργασία με την Grant Thornton και αποτελεί σημαντικό βήμα για την αξιολόγηση της τεχνικής και οικονομικής βιωσιμότητας του έργου. Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Γερμανίας έχει ενταχθεί στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό ανάπτυξης των ηλεκτρικών δικτύων του ENTSO-E. Η ολοκλήρωση της προμελέτης δεν συνεπάγεται την άμεση έναρξη κατασκευής, καθώς απαιτούνται πρόσθετες τεχνικές μελέτες, ρυθμιστικές εγκρίσεις και συμφωνίες χρηματοδότησης. Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό για την αποσαφήνιση του τρόπου υλοποίησης ενός έργου που, λόγω μεγέθους και κόστους, προϋποθέτει ευρύτερη ευρωπαϊκή συνεργασία.
Πώς θα λειτουργεί το ηλεκτρικό καλώδιο Ελλάδας – Γερμανίας
Η βασική φιλοσοφία της διασύνδεσης στηρίζεται στην αμφίδρομη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας, ανάλογα με τις ανάγκες και τις συνθήκες παραγωγής στις δύο χώρες. Η Ελλάδα, διαθέτοντας σημαντικό δυναμικό ηλιακής ενέργειας, θα μπορεί να εξάγει μέρος της πλεονάζουσας παραγωγής από φωτοβολταϊκά προς την Κεντρική Ευρώπη, ιδιαίτερα κατά τις ώρες υψηλής ηλιοφάνειας. Αντίστοιχα, σε περιόδους περιορισμένης εγχώριας παραγωγής ή αυξημένης ζήτησης, θα υπάρχει η δυνατότητα εισαγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από τη γερμανική αγορά. Η ανταλλαγή αυτή θα μπορούσε να συμβάλει στην καλύτερη αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών και στην ασφάλεια του ευρωπαϊκού συστήματος.
Το οικονομικό στοίχημα των 15 δισ. ευρώ
Το εκτιμώμενο κόστος των 15 δισ. ευρώ αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση για την υλοποίηση της επένδυσης, καθώς πρόκειται για έργο εξαιρετικά υψηλών κεφαλαιακών απαιτήσεων. Η οικονομική του βιωσιμότητα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τα οφέλη για την Ελλάδα και τη Γερμανία, αλλά και από τις επιδράσεις σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Η δυνατότητα μεταφοράς μεγάλων ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να ενισχύσει τον ανταγωνισμό και να περιορίσει τις διαφορές τιμών. Παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της κατανομής του επενδυτικού κόστους και της συμμετοχής ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών μηχανισμών, τραπεζών και ιδιωτικών κεφαλαίων.
Τι μπορεί να σημαίνει για τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος
Η ενίσχυση των διεθνών διασυνδέσεων επιτρέπει τη μεταφορά ηλεκτρισμού από περιοχές με χαμηλότερο κόστος παραγωγής προς αγορές όπου η ζήτηση είναι υψηλότερη. Για την Ελλάδα, η δυνατότητα εισαγωγής κατά τις βραδινές ώρες ή σε περιόδους περιορισμένης παραγωγής από ΑΠΕ θα μπορούσε να μειώσει την ανάγκη λειτουργίας ακριβότερων μονάδων. Παράλληλα, οι εξαγωγές θα δημιουργούσαν νέες προοπτικές εσόδων για τους παραγωγούς πράσινης ενέργειας. Η διασύνδεση πάντως δεν εγγυάται αυτόματη μείωση των λογαριασμών, καθώς οι τελικές χρεώσεις επηρεάζονται από τις τιμές χονδρικής, τα κόστη δικτύου και τη φορολογία.
Η ανάπτυξη των ΑΠΕ αυξάνει τις ανάγκες των δικτύων
Η μεγάλη αύξηση των επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η σταδιακή μεταβολή του ενεργειακού μείγματος δημιουργούν αυξημένες ανάγκες μεταφοράς. Η εγχώρια κατανάλωση δεν μπορεί να απορροφήσει κάθε στιγμή το σύνολο της δυνητικής παραγωγής από φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα. Για τον λόγο αυτό, οι διεθνείς διασυνδέσεις, τα συστήματα αποθήκευσης και η αναβάθμιση των υποδομών αποκτούν καθοριστική σημασία. Η αξιοποίηση των εξαγωγικών δυνατοτήτων θα επηρεάσει και τη βιωσιμότητα μελλοντικών ιδιωτικών επενδύσεων στην πράσινη ενέργεια.
Επενδύσεις στα ελληνικά ηλεκτρικά δίκτυα
Παράλληλα με τον σχεδιασμό της διασύνδεσης Ελλάδας – Γερμανίας, ο ΑΔΜΗΕ προωθεί εκτεταμένο πρόγραμμα ανάπτυξης και αναβάθμισης του ελληνικού συστήματος μεταφοράς. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται ηλεκτρικές διασυνδέσεις νησιών, η ολοκλήρωση έργων στις Κυκλάδες και η ενίσχυση των διεθνών συνδέσεων. Ιδιαίτερη σημασία έχει η προοπτική περαιτέρω ενίσχυσης της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Ιταλίας. Οι επενδύσεις αυτές αποτελούν βασική προϋπόθεση για την ενσωμάτωση περισσότερων ανανεώσιμων πηγών, τη βελτίωση της αξιοπιστίας του συστήματος και τη μείωση της ενεργειακής απομόνωσης νησιωτικών περιοχών.
Η Ελλάδα στον νέο ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης
Η προοπτική δημιουργίας μιας μεγάλης ηλεκτρικής διασύνδεσης με τη Γερμανία εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό ενίσχυσης της θέσης της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη. Η χώρα συμμετέχει σε πρωτοβουλίες ανάπτυξης νέων ενεργειακών διαδρόμων, ενώ εξετάζονται πρόσθετες διασυνδέσεις με χώρες της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Η δημιουργία ισχυρότερων δικτύων θα μπορούσε να προσελκύσει επενδυτικά κεφάλαια και να διευρύνει τις δυνατότητες εμπορικής αξιοποίησης της πράσινης ενέργειας. Καθοριστικό ζητούμενο παραμένει η μετάβαση από τις μελέτες στις οριστικές αποφάσεις χρηματοδότησης και κατασκευής.