Σε μια νέα φάση περνά η προσπάθεια ενίσχυσης της φορολογικής συμμόρφωσης, καθώς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προωθεί ένα εκτεταμένο πλαίσιο παρεμβάσεων που επηρεάζει τόσο την αγορά ακινήτων όσο και τις επαγγελματικές δαπάνες. Οι νέες ρυθμίσεις αξιοποιούν ψηφιακά εργαλεία και διασταυρώσεις δεδομένων, επιδιώκοντας να περιορίσουν τη φοροδιαφυγή, να αποτρέψουν την καταχρηστική αξιοποίηση κρατικών ενισχύσεων και να διασφαλίσουν ότι οι φορολογικές υποχρεώσεις θα υπολογίζονται με βάση τα πραγματικά στοιχεία κάθε συναλλαγής και κάθε ακινήτου. Παράλληλα, αυστηροποιούνται οι κυρώσεις για ανακριβείς δηλώσεις, ενώ αλλάζει ο τρόπος τεκμηρίωσης των επαγγελματικών δαπανών για καύσιμα.
Οι αλλαγές περιλαμβάνονται σε τροπολογία που κατατέθηκε στη Βουλή και εισάγει νέο τρόπο αξιοποίησης των στοιχείων της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ, αλλά και νέο πλαίσιο υποχρεώσεων για το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Παράλληλα, προβλέπεται πλήρης αναμόρφωση της διαδικασίας έκδοσης φορολογικών παραστατικών για τις επαγγελματικές προμήθειες καυσίμων.
Νέα βάση υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ
Η σημαντικότερη μεταβολή αφορά τον τρόπο υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ από το 2027. Για πρώτη φορά, η φορολογική διοίκηση θα αντλεί στοιχεία και από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, ώστε η φορολογητέα επιφάνεια και η χρήση κάθε ακινήτου να αποτυπώνονται με μεγαλύτερη ακρίβεια.
Μέχρι σήμερα, ο φόρος υπολογίζεται κυρίως βάσει των στοιχείων που προκύπτουν από το Κτηματολόγιο, τις οικοδομικές άδειες και τους τίτλους ιδιοκτησίας. Ωστόσο, έχει διαπιστωθεί ότι σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχουν αποκλίσεις ανάμεσα στα επίσημα έγγραφα και στην πραγματική εικόνα του ακινήτου.
Με το νέο σύστημα, όταν από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου προκύπτει μεγαλύτερη επιφάνεια ή διαφορετική χρήση από εκείνη που καταγράφεται στα υφιστάμενα στοιχεία, ο ΕΝΦΙΑ θα υπολογίζεται με βάση τα πραγματικά δεδομένα. Αντίθετα, όταν η Ταυτότητα Κτιρίου αποδεικνύει μικρότερη επιφάνεια από εκείνη που εμφανίζεται στα υπόλοιπα έγγραφα, θα λαμβάνεται υπόψη η μικρότερη επιφάνεια.
Παράλληλα, προβλέπεται ότι ήδη υποβληθείσες δηλώσεις Ε9, πράξεις διοικητικού προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ και σχετικά πιστοποιητικά δεν θα χαρακτηρίζονται ανακριβή ούτε θα επιβάλλονται κυρώσεις όταν οι διαφορές οφείλονται στη μικρότερη πραγματική επιφάνεια που τεκμηριώνεται μέσω της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.
Αυστηρότερο πλαίσιο στο Μητρώο Ακινήτων
Κομβικό ρόλο αποκτά το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, μέσω του οποίου θα πραγματοποιούνται διασταυρώσεις σχετικά με τη χρήση των ακινήτων, τις μισθώσεις, τις δωρεάν παραχωρήσεις και τη σύνδεσή τους με επιδοτήσεις, αγροτικές ενισχύσεις και κοινωνικές παροχές.
Για την εύρυθμη λειτουργία του νέου μηχανισμού προβλέπονται συγκεκριμένες διοικητικές κυρώσεις.
Πρόστιμο 500 ευρώ θα επιβάλλεται σε περιπτώσεις εκπρόθεσμης δήλωσης εκμίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης ακινήτου. Εφόσον καταχωρούνται ανακριβή στοιχεία που χρησιμοποιούνται για τη λήψη επιδομάτων, ενισχύσεων ή άλλων κρατικών παροχών, το πρόστιμο αυξάνεται στα 1.000 ευρώ.
Ακόμη και όταν τα λανθασμένα στοιχεία δεν οδηγούν σε οικονομικό όφελος, προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο 100 ευρώ, με στόχο να περιοριστούν οι ψευδείς ή ελλιπείς δηλώσεις που αλλοιώνουν την εικόνα της πραγματικής χρήσης των ακινήτων.
Νέο καθεστώς για τις επαγγελματικές αγορές καυσίμων
Παράλληλα, αλλάζει ριζικά και ο τρόπος τεκμηρίωσης των δαπανών καυσίμων για επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Από την 1η Ιανουαρίου 2027, κάθε προμήθεια καυσίμων από πρατήριο για επαγγελματική χρήση θα πρέπει υποχρεωτικά να συνοδεύεται από τιμολόγιο στο οποίο θα αναγράφεται το ΑΦΜ του πελάτη, ανεξάρτητα από την αξία της συναλλαγής.
Η νέα διαδικασία καταργεί ουσιαστικά τη δυνατότητα αξιοποίησης απλών αποδείξεων λιανικής για τη δημιουργία εικονικών ή διογκωμένων επαγγελματικών εξόδων. Στο παρελθόν είχαν εντοπιστεί περιπτώσεις στις οποίες αποδείξεις καυσίμων χρησιμοποιούνταν για την έκδοση τιμολογίων και την εμφάνιση υψηλότερων δαπανών από τις πραγματικές.
Με το νέο πλαίσιο, κάθε συναλλαγή θα διαβιβάζεται αυτόματα στην πλατφόρμα myDATA, επιτρέποντας στη φορολογική διοίκηση να πραγματοποιεί άμεσες διασταυρώσεις και να παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο τις σχετικές επαγγελματικές δαπάνες.
Οι παρεμβάσεις αυτές συνθέτουν ένα πιο αυστηρό και πλήρως ψηφιοποιημένο σύστημα ελέγχου, το οποίο επιδιώκει να ενισχύσει τη διαφάνεια στην αγορά ακινήτων, να περιορίσει τις δυνατότητες φοροαποφυγής και να αποτρέψει την παράνομη είσπραξη κρατικών ενισχύσεων μέσω ανακριβών δηλώσεων ή τεχνητών φορολογικών δαπανών.