Αξιωματούχοι της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) συνέχισαν την Παρασκευή να υπαινίσσονται ότι η κεντρική τράπεζα ενδέχεται να χρειαστεί να αυξήσει τα επιτόκια στο μέλλον, εάν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή οδηγήσει σε μια διαρκή αύξηση του ήδη υψηλού πληθωρισμού.
Η πιθανή αυτή μεταβολή στις προοπτικές της νομισματικής πολιτικής φαίνεται να υιοθετείται ακόμη και από τη Μισέλ Μπόουμαν, αντιπρόεδρο της Federal Reserve για θέματα εποπτείας, η οποία θεωρείται μία από τις πιο «ήπιες» (dovish) φωνές της κεντρικής τράπεζας όσον αφορά τα επιτόκια.
Η Μπόουμαν δήλωσε σε συνέδριο στην Ισλανδία την Παρασκευή ότι ο πόλεμος και το ενεργειακό σοκ που έχει προκαλέσει θα μπορούσαν να αλλάξουν την εκτίμησή της σχετικά με την πορεία των επιτοκίων στο μέλλον.
«Εξακολουθεί να είναι νωρίς για να εκτιμηθεί το μέγεθος και η διάρκεια των οικονομικών επιπτώσεων από τη σύγκρουση με το Ιράν», δήλωσε, προσθέτοντας ωστόσο ότι «εάν οι διαταραχές συνεχιστούν και στο δεύτερο εξάμηνο του έτους, θα μπορούσαμε να αρχίσουμε να βλέπουμε ευρύτερες επιπτώσεις στον πληθωρισμό».
Εάν συμβεί αυτό, η Μπόουμαν σημείωσε ότι είναι πιο πιθανό να «εξετάσω το ενδεχόμενο να αλλάξω την προσέγγισή μου σχετικά με την αξιολόγηση της ισορροπίας των κινδύνων», μια διατύπωση που υποδηλώνει την πιθανότητα αύξησης των επιτοκίων.
Αρκετοί από τους συναδέλφους της Μπόουμαν ανησυχούν ότι ίσως αποδειχθεί δύσκολο να θεωρηθεί το τρέχον ενεργειακό σοκ ως ένας προσωρινός παράγοντας, ιδιαίτερα επειδή ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο του 2% που έχει θέσει η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ εδώ και πολλά χρόνια.
Αυτή η άποψη έχει οδηγήσει τους αξιωματούχους να είναι πιο πρόθυμοι να εξετάσουν την αύξηση των επιτοκίων, προκειμένου να επαναφέρουν τις πληθωριστικές πιέσεις σε πιο συμβατά επίπεδα.
«Θεωρώ ότι είναι πρόωρο να καταλήξω στο συμπέρασμα ότι πρέπει να αυξήσουμε άμεσα τα επιτόκια, αλλά με κάνει να δίνω ακόμη μεγαλύτερη προσοχή στον κίνδυνο ότι ο πληθωρισμός θα μπορούσε να συνεχίσει να αυξάνεται και ότι οι πληθωριστικές προσδοκίες θα μπορούσαν να αποδεσμευτούν από την καθήλωση τους», δήλωσε ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας του Μινεάπολις, Νιλ Κασκάρι, ένας από τους τρεις «σκληροπυρηνικούς» διαφωνούντες στην απόφαση νομισματικής πολιτικής της Fed τον προηγούμενο μήνα.
Οι αγορές χρήματος στοιχηματίζουν ότι η επόμενη κίνηση της Fed θα είναι η αύξηση του βασικού επιτοκίου από το τρέχον εύρος 3,50%–3,75%, πιθανότατα έως το τέλος του έτους. Πριν από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ και έχει προκαλέσει σημαντικές διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και άνοδο στις τιμές της ενέργειας, οι αξιωματούχοι της Fed εξέταζαν το ενδεχόμενο μείωσης επιτοκίων.
Μιλώντας σε επιχειρηματική ομάδα στο Νιου Τζέρσεϊ, η πρόεδρος της Fed της Φιλαδέλφειας, Άννα Πόλσον, δήλωσε την Παρασκευή ότι η νομισματική πολιτική είναι «καλά τοποθετημένη», λαμβάνοντας υπόψη τις απαράδεκτα υψηλές πληθωριστικές πιέσεις και την οικονομική αβεβαιότητα.
Η Πόλσον πρόσθεσε ότι η Fed είναι έτοιμη «να αντιδράσει» και, αν και θεωρεί ότι η νομισματική πολιτική των ΗΠΑ βρίσκεται στο σωστό σημείο, «είναι υγιές το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες στις αγορές έχουν ενσωματώσει σενάρια όπου το επιτόκιο της ομοσπονδιακής χρηματοδότησης παραμένει αμετάβλητο για παρατεταμένη περίοδο, καθώς και σενάρια όπου καθίσταται αναγκαία περαιτέρω σύσφιξη».
Ωστόσο, όπως το έθεσε η πρόεδρος της Fed του Σαν Φρανσίσκο, Μαίρη Ντέιλι, σε συνέντευξη στο Fox Business Network με τη Μαρία Μπαρτιρόμο, «δεν υπάρχει επείγουσα ανάγκη για προσαρμογή» στα επιτόκια.
«Η πολιτική βρίσκεται σε καλό σημείο», πρόσθεσε - μια φράση που χρησιμοποιούν συχνά οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της Fed για να δείξουν ότι είναι άνετοι με το τρέχον επίπεδο επιτοκίων - και ανέφερε ότι οποιαδήποτε μελλοντική κίνηση μπορεί να εξαρτηθεί από το πότε θα λήξει πραγματικά ο πόλεμος στο Ιράν.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου υποχώρησαν πάνω από 2% την Παρασκευή και οδεύουν προς τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία πτώση τους από τις αρχές Απριλίου, μετά από αναφορές ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφώνησαν να παρατείνουν την εκεχειρία τους για άλλες 60 ημέρες.
Ανησυχητικά στοιχεία για τον πληθωρισμό
Εάν οι τιμές του πετρελαίου «αρχίσουν να αυξάνονται επειδή η σύγκρουση παρατείνεται, τότε αυτό θα άλλαζε την άποψή μου για τις προοπτικές της οικονομίας όσον αφορά τον πληθωρισμό», δήλωσε η Ντέιλι.
Θα παρακολουθεί επίσης αν οι τομείς υπηρεσιών αρχίσουν να αυξάνουν τις τιμές τους, κάτι που αποτελεί ανησυχητικό σημάδι ότι ο πληθωρισμός μπορεί να γίνει πιο επίμονος. Μέχρι στιγμής, όπως είπε, παρατηρεί ελάχιστα τέτοια φαινόμενα εκτός από κλάδους όπου το κόστος καυσίμων αποτελεί μεγάλο μέρος της δραστηριότητας.
Παρόλα αυτά, οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό είναι σαφώς αυξανόμενοι για τη Fed, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα.
Ένας δείκτης της Federal Reserve της Νέας Υόρκης που έχει σχεδιαστεί για να αποτυπώνει τις υποκείμενες δυναμικές του πληθωρισμού αυξήθηκε στο 4% τον Απρίλιο από 3,5% τον Μάρτιο, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν την Παρασκευή. Οι τιμές αγαθών και υπηρεσιών, εξαιρουμένης της στέγασης, επιταχύνθηκαν τον Απρίλιο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.
Επιπλέον, στοιχεία που δημοσίευσε η αμερικανική κυβέρνηση την Πέμπτη έδειξαν ότι ο Δείκτης Τιμών Προσωπικών Καταναλωτικών Δαπανών (PCE) αυξήθηκε στο 3,8% σε ετήσια βάση τον Απρίλιο, από 3,5% τον Μάρτιο.
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας του Κάνσας Σίτι, Τζέφρι Σμιντ, μιλώντας στο ίδιο συνέδριο με την Μπόουμαν, δήλωσε ότι «η βασική μου ανησυχία είναι ο πληθωρισμός, ο οποίος είναι υπερβολικά υψηλός και παραμένει πάνω από τον στόχο για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα». Πρόσθεσε ότι η κλασική στρατηγική του να “αγνοείς” ένα ενεργειακό σοκ ως κάτι που δεν θα έχει μόνιμο αντίκτυπο δεν είναι πλέον εφαρμόσιμη σε αυτή τη συγκυρία.
Ο Σμιντ υπαινίχθηκε επίσης το ενδεχόμενο χρήσης του ισολογισμού της Fed για να συμβάλει στον περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων.
«Δεν είμαστε ιδιαίτερα περιοριστικοί αυτή τη στιγμή και νομίζω ότι υπάρχει μια συζήτηση για το… αν πρέπει να αρχίσουμε να εξετάζουμε ποια εργαλεία έχουμε ώστε να κάνουμε την πολιτική λίγο πιο περιοριστική», είπε, ανάλογα με το πώς θα εξελιχθεί το σοκ στις τιμές του πετρελαίου.
«Ίσως να εξετάσουμε ξανά τον ισολογισμό ως ένα ακόμη εργαλείο για να… δημιουργήσουμε κάποια περιοριστικότητα», πρόσθεσε ο Σμιντ.
Η άποψή του για τον ισολογισμό πιθανότατα έρχεται σε αντίθεση με εκείνη του προέδρου της Fed, Κέβιν Γουόρς, ο οποίος έχει εκφράσει σκεπτικισμό σχετικά με τη χρήση των ομολόγων που κατέχει η κεντρική τράπεζα ως συμπλήρωμα της πολιτικής των επιτοκίων.