Όταν οι υπερπλούσιοι της Βρετανίας αναζητούν πιο φιλικές φορολογικά χώρες για να εγκατασταθούν, έχουν πλέον ολοένα και περισσότερες επιλογές στη διάθεσή τους.
Οι πρόσφατες αλλαγές διαβρώνουν σταδιακά τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου ως παγκόσμιου κέντρου πλούτου, επηρεάζοντας τα πάντα, από την αγορά πολυτελών ακινήτων του Λονδίνου έως τα φορολογικά έσοδα. Την ίδια στιγμή, ένας αυξανόμενος αριθμός ανταγωνιστικών πόλεων — όλες σε απόσταση λίγων ωρών με το αεροπλάνο και συχνά με καλύτερο κλίμα και ποιότητα ζωής — ενισχύουν τις προσπάθειές τους να προσελκύσουν δυσαρεστημένους υψηλόμισθους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, απευθύνονται απευθείας στους πλούσιους ή υιοθετούν πολιτικές παρόμοιες με εκείνες που κάποτε συνέβαλαν στην εδραίωση της φήμης του Ηνωμένου Βασιλείου.
Μέχρι πρόσφατα, οι συζητήσεις για τους ανταγωνιστές του Λονδίνου επικεντρώνονταν σε μέρη όπως η Γενεύη, το Μονακό και το Μιλάνο. Πλέον, όμως, κεφάλαια κατευθύνονται και προς προορισμούς που ορισμένοι θα θεωρούσαν περισσότερο περιφερειακούς.
Αυτή την εβδομάδα έγινε γνωστό ότι ο διαχειριστής hedge fund Chris Rokos ετοιμάζεται να εγκαταλείψει το Ηνωμένο Βασίλειο για την Ελλάδα, μια χώρα που στο παρελθόν είχε δει τη δική της εύπορη ελίτ να μετακινείται μαζικά προς το Λονδίνο.
Το καθεστώς της μεσογειακής χώρας απαλλάσσει τα εισοδήματα από το εξωτερικό από την τοπική φορολογία για 15 χρόνια, με τρόπο παρόμοιο με εκείνον της Ιταλίας. Η Τουρκία εισήγαγε πρόσφατα ένα σύστημα που επεκτείνει αυτό το όφελος στα 20 χρόνια και προσφέρει επίσης πολύ χαμηλή φορολογία κληρονομιάς — ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο θέμα για πολλούς εύπορους στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου ο συντελεστής 40% εφαρμόζεται από σχετικά χαμηλά επίπεδα περιουσίας.
Οι ηχηρές μετακινήσεις έχουν πολλαπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια: η Ελβετία έχει προσελκύσει Βρετανούς χρηματιστές όπως ο Alan Howard και ο Jeremy Coller, ο αποκαλούμενος «νονός των secondaries», ενώ οι μεγιστάνες των ακινήτων Ian και Richard Livingstone εγκατέλειψαν το Ηνωμένο Βασίλειο για το Μονακό.
«Υπάρχει ένας αρκετά μεγάλος αριθμός επιλογών όσον αφορά τις χώρες στις οποίες μπορεί κάποιος να μετακομίσει και οι οποίες είναι εξαιρετικά φορολογικά αποδοτικές, με πολύ χαμηλή ή ουσιαστικά μηδενική φορολογία», δήλωσε ο Dominic Lawrance, εταίρος στη Charles Russell Speechlys. «Όσοι προχωρούν σε μια τεράστια αλλαγή τρόπου ζωής πρέπει να λαμβάνουν υπόψη και παράγοντες που δεν σχετίζονται με τη φορολογία — τους νόμους περί διαδοχής, τα σχολεία, τη νυχτερινή ζωή, τις πολιτιστικές δραστηριότητες. Όλα αυτά πρέπει να συνυπολογίζονται όταν αποφασίζει κανείς πού θα εγκατασταθεί».
Παρότι ορισμένοι αμφισβητούν ότι το Ηνωμένο Βασίλειο έχει χάσει την ελκυστικότητά του για τους εύπορους, το αρνητικό κλίμα είναι δύσκολο να αγνοηθεί.
Το φετινό καλοκαίρι, η BlueCrest Capital Management του Michael Platt δήλωσε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο «δεν αποτελεί πλέον σοβαρή επιλογή» ως τόπος επιχειρηματικής δραστηριότητας, μετά την ήττα της εταιρείας σε δικαστική υπόθεση σχετικά με τον τρόπο φορολόγησης ορισμένων υψηλόβαθμων traders της. Ο δισεκατομμυριούχος Alex Gerko έχασε επίσης δικαστική διαμάχη σχετικά με αναβαλλόμενα κέρδη από συναλλαγές.
«Άδειο Λονδίνο»
Τα τελευταία χρόνια, η εκστρατεία του Μιλάνου, που περιγράφεται ανεπίσημα ως προσπάθεια για ένα «άδειο Λονδίνο», έχει οδηγήσει σε εισροή εύπορων στελεχών, όπως ο Richard Gnodde της Goldman Sachs Group Inc., ενισχύοντας το κύρος της ιταλικής πόλης ως χρηματοοικονομικού κέντρου.
Την ίδια στιγμή, ο ανταγωνισμός για την προσέλκυση της οικονομικής ελίτ εντείνεται και δεν περιορίζεται μόνο στη διεκδίκηση προσώπων από το Λονδίνο. Η Τουρκία και η Ελλάδα θεωρούνται από ορισμένους ότι επιδιώκουν να προσελκύσουν επενδυτές και επιχειρηματίες από το Ντουμπάι και το Άμπου Ντάμπι, μετά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή που έπληξε την εικόνα των δύο πόλεων ως προς τη σταθερότητα.
Το στοιχείο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στον χώρο των hedge funds. Ο δισεκατομμυριούχος επικεφαλής hedge fund Ray Dalio έχει δημιουργήσει family office στο Άμπου Ντάμπι, ενώ ο γνωστός trader πετρελαίου Pierre Andurand μετακόμισε στο Ντουμπάι στις αρχές του έτους, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει το θέμα. Εκπρόσωπος του Andurand αρνήθηκε να σχολιάσει.
Η Millennium Management ετοιμάζεται τώρα να ακολουθήσει τον Rokos, ανοίγοντας το πρώτο της γραφείο στην Αθήνα. Η επόμενη επίσκεψη του Έλληνα υπουργού Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη στο Λονδίνο αναμένεται να περιλαμβάνει συναντήσεις με στελέχη του χρηματοπιστωτικού κλάδου για να συζητηθούν πιθανές μετακινήσεις προς την Ελλάδα, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το πρόγραμμα του ταξιδιού.
«Αρκετά λογικό»
Από την πλευρά του, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει θεσπίσει ένα νέο τετραετές πρόγραμμα, το Foreign Income and Gains regime, το οποίο παρέχει απαλλαγή 100% από τον βρετανικό φόρο για εισοδήματα που προέρχονται από το εξωτερικό.
Ο John Barnett, φορολογικός σύμβουλος και εταίρος σε θέματα ιδιωτών πελατών στη βρετανική δικηγορική εταιρεία Burges Salmon, εκτιμά ότι μόνο και μόνο η επέκταση του καθεστώτος στα επτά χρόνια θα το καθιστούσε ένα «αρκετά λογικό σύστημα». Επισημαίνει επίσης ότι δεν υπάρχει ετήσια κατ’ αποκοπή πληρωμή €300.000, όπως στην Ιταλία.
Ο Lawrance της Charles Russell Speechlys θεωρεί ότι το βρετανικό φορολογικό καθεστώς θα πρέπει να έχει ακόμη μεγαλύτερη διάρκεια, τουλάχιστον μία δεκαετία.
«Οι άνθρωποι χρειάζονται έναν ορισμένο βαθμό σταθερότητας στη ζωή τους, τη σιγουριά ότι θα μπορούν να παραμείνουν εδώ για ένα ουσιαστικό χρονικό διάστημα και όχι για τέσσερα παροδικά χρόνια», δήλωσε. «Τα τέσσερα χρόνια είναι πραγματικά πολύ λίγα σε σύγκριση με τα αντίστοιχα διεθνή καθεστώτα».
Παρότι αρκετά γνωστά ονόματα έχουν γίνει πρωτοσέλιδο εγκαταλείποντας το Ηνωμένο Βασίλειο, τα πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν συνολικά μόνο μια μικρή μείωση.
Ο αριθμός των εύπορων αλλοδαπών κατοίκων που έκαναν χρήση προνομιακής φορολογικής μεταχείρισης για τα εισοδήματά τους από το εξωτερικό μειώθηκε μόλις κατά 0,5% στο οικονομικό έτος που έληξε τον Απρίλιο του 2025, σύμφωνα με τις φορολογικές αρχές.
Ακόμη και για τους απλώς εύπορους που επιδιώκουν να αποφύγουν τα υψηλά επίπεδα φορολογίας εισοδήματος του Ηνωμένου Βασιλείου, η Ευρώπη προσφέρει πληθώρα επιλογών. Η Ισπανία διαθέτει τον λεγόμενο «νόμο Beckham», που πήρε το όνομά του από τον ποδοσφαιριστή David Beckham και επιτρέπει στους αλλοδαπούς να φορολογούνται με ενιαίο συντελεστή για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Υπάρχουν επίσης φορολογικές ελαφρύνσεις για επαγγελματίες σε χώρες με υψηλή φορολογία, όπως η Ολλανδία και η Σουηδία, οι οποίες ανταγωνίζονται ευνοϊκά τους υψηλούς συντελεστές φόρου εισοδήματος της Βρετανίας.
«Σχεδόν όλοι οι πελάτες θα κάνουν πρωτίστως μια επιλογή τρόπου ζωής», δήλωσε ο Barnett. «Προφανώς, εάν υπάρχουν αρκετά μέρη που ταιριάζουν στον τρόπο ζωής σου, τότε μπορείς στη συνέχεια να επιλέξεις εκείνο που διαθέτει το καλύτερο φορολογικό καθεστώς».