Οι ηγέτες του κόσμου αρχίζουν σήμερα Τετάρτη (11 Νοεμβρίου) τις επίσημες διαβουλεύσεις στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (COP31), που πραγματοποιείται στην Τουρκία, με στόχο τη συμφωνία σε συγκεκριμένα μέτρα για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Ωστόσο, οι ανησυχίες εντείνονται ότι οι διεθνείς προσπάθειες παραμένουν ανεπαρκείς και προχωρούν με πολύ αργούς ρυθμούς.
Η φετινή διάσκεψη πραγματοποιείται έπειτα από μια χρονιά που σημαδεύτηκε από φονικές πλημμύρες, ακραίους καύσωνες και άλλες καταστροφές που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, αναδεικνύοντας την ανάγκη για άμεση και συντονισμένη δράση.
Από τις δεσμεύσεις του Ντουμπάι στις περιορισμένες συμφωνίες
Στη διάσκεψη του 2023 στο Ντουμπάι, οι αντιπροσωπείες συμφώνησαν στην ανάγκη σταδιακής μετάβασης από τα ορυκτά καύσιμα, όπως ο άνθρακας, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, τα οποία αποτελούν τη βασική αιτία της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής.
Ωστόσο, οι επόμενες διασκέψεις, στο Αζερμπαϊτζάν και στη Βραζιλία, ολοκληρώθηκαν χωρίς σημαντική πρόοδο ως προς τη συμφωνία για τη μείωση της χρήσης τους.
Η περσινή διάσκεψη στη Βραζιλία κατέληξε σε έναν συμβιβασμό, με τη δέσμευση για πρόσθετη χρηματοδότηση των ευάλωτων χωρών, προκειμένου να μπορέσουν να προσαρμοστούν στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
«Η σκληρή αλήθεια είναι ότι η κλιματική κρίση εξελίσσεται ταχύτερα από ό,τι μπορούμε να την αντιμετωπίσουμε. Οι εκπομπές ρύπων το 2025 έφτασαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Τα ρεκόρ θερμοκρασίας συνεχίζουν να καταρρίπτονται. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια ήταν τα θερμότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ, ενώ τα συμφέροντα των ορυκτών καυσίμων εξακολουθούν να αποκομίζουν τεράστια κέρδη, την ώρα που καταστρέφουν τον πλανήτη μας. Οι κλιματικές καταστροφές πλήττουν ανθρώπινες ζωές, μέσα βιοπορισμού και οικονομίες σε ολόκληρο τον κόσμο. Αυτός είναι ο δρόμος προς την αμοιβαία εξασφαλισμένη καταστροφή» δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες.
«Έχουμε μια βαριά ευθύνη απέναντι στη σημερινή γενιά και στις μελλοντικές γενιές να αναλάβουμε δράση. Αυτή είναι η καθοριστική δεκαετία. Πρέπει να δράσουμε τώρα και γι’ αυτό βρισκόμαστε όλοι εδώ: για να δείξουμε τι μπορούμε να πετύχουμε μαζί. Η COP31 πρέπει να είναι η σύνοδος στην οποία η συνεργασία μας θα αποφέρει απτά αποτελέσματα: να απελευθερώσει επενδύσεις σε τεχνολογίες καθαρής ενέργειας, να επιταχύνει τον εξηλεκτρισμό, να ενισχύσει τη δράση για την προστασία των ωκεανών και να εξασφαλίσει πρόσβαση σε χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής σε όσους τη χρειάζονται περισσότερο. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι κατευθυνόμαστε προς ένα μέλλον στο οποίο η ενέργεια θα είναι καθαρή, αξιόπιστη και οικονομικά προσιτή και οι οικονομίες μας θα είναι ισχυρές» είπε ο Πρωθυπουργός της Αυστραλίας,Άντονι Αλμπανέζι.
Η φετινή διοργάνωση, που ξεκίνησε επισήμως τη Δευτέρα, φιλοξενείται από την Τουρκία, ενώ η Αυστραλία έχει αναλάβει την καθοδήγηση των διαπραγματεύσεων.
Ο κίνδυνος υπέρβασης του ορίου του 1,5°C
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι ηάνοδος της παγκόσμιας θερμοκρασίας είναι πιθανό να ξεπεράσει τον 1,5 βαθμό Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, δηλαδή την περίοδο των αρχών του 19ου αιώνα.
Ο περιορισμός της υπερθέρμανσης σε αυτό το επίπεδο αποτέλεσε βασικό στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού το 2015 και εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο των διεθνών διαπραγματεύσεων.
Η πιθανότητα υπέρβασης του συγκεκριμένου ορίου εντείνει την πίεση προς τις κυβερνήσεις να επιταχύνουν τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και να προχωρήσουν σε ουσιαστικές αλλαγές στην παραγωγή και κατανάλωση ενέργειας.
Ο πόλεμος στο Ιράν ανατρέπει τους ενεργειακούς σχεδιασμούς
Οι συνομιλίες διεξάγονται σε μια περίοδο κατά την οποία ο πόλεμος στο Ιράν έχει προκαλέσει αύξηση των διεθνών τιμών της βενζίνης, του πετρελαίου και προϊόντων που παράγονται από αυτά, όπως τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα.
Οι ανατιμήσεις ασκούν πρόσθετες πιέσεις στις οικονομίες και αναγκάζουν τις κυβερνήσεις να επανεξετάσουν την ενεργειακή τους πολιτική, καθώς και τις επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η αιολική και η ηλιακή.
Η ενεργειακή ασφάλεια και η ανάγκη περιορισμού των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου αποτελούν πλέον δύο αλληλένδετες προκλήσεις για τις χώρες που συμμετέχουν στη διάσκεψη.
Στις εργασίες παρίσταται και ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν ο οποίος έφτασε σήμερα στην Τουρκία.
«Κατά τη διάρκεια της διάσκεψης, θα συζητήσουμε τις ενέργειες που έχουν αναλάβει οι ΗΠΑ και το Ισραήλ για την καταστροφή του περιβάλλοντος», δήλωσε ο Πεζεσκιάν πριν αναχωρήσει από την Τεχεράνη.
«Δεν χρειαζόμαστε άλλες υποσχέσεις, χρειαζόμαστε σχέδια»
«Δεν χρειαζόμαστε περισσότερες υποσχέσεις, χρειαζόμαστε σχέδια», δήλωσε ο Τζον Κέρι, πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ και πρώην ειδικός απεσταλμένος της αμερικανικής προεδρίας για το κλίμα.
Η παρέμβασή του αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες απουσιάζουν από τη διάσκεψη για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, παρά το γεγονός ότι αποτελούν τη δεύτερη μεγαλύτερη χώρα σε ετήσιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, μετά την Κίνα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει χαρακτηρίσει την κλιματική αλλαγή «απάτη», έχει προχωρήσει σε πολιτικές που περιορίζουν την ανάπτυξη έργων υπεράκτιας αιολικής ενέργειας.
Παράλληλα, η κυβέρνησή του έχει καταργήσει κανονισμούς που περιόριζαν τις εκπομπές ρύπων από μονάδες ηλεκτροπαραγωγής.
Η απουσία της Ουάσινγκτον προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας στις διαπραγματεύσεις, την ώρα που οι συμμετέχουσες χώρες καλούνται να γεφυρώσουν τις διαφορές τους και να μετατρέψουν τις δεσμεύσεις προηγούμενων ετών σε συγκεκριμένες και εφαρμόσιμες πολιτικές για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.