Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες της χώρας, η Alpha Bank, η Eurobank, η Εθνική Τράπεζα και η Τράπεζα Πειραιώς, κατέγραψαν ισχυρά οικονομικά αποτελέσματα για τη χρήση 2025, εισερχόμενες στο 2026 από θέση ισχύος και με σημαντικά κεφαλαιακά και ρευστοποιητικά αποθέματα ασφαλείας. Τα ενισχυμένα αυτά «μαξιλάρια» λειτουργούν ως ασπίδα απέναντι στην αυξημένη γεωπολιτική και μακροοικονομική αβεβαιότητα που διαμορφώνεται διεθνώς.
Σύμφωνα με τη νέα ανάλυση της Morningstar DBRS, ο ελληνικός τραπεζικός κλάδος επιβεβαίωσε την επιστροφή του σε σταθερή και διατηρήσιμη κερδοφορία, έπειτα από μια πολυετή περίοδο εξυγίανσης και αναδιάρθρωσης ισολογισμών. Όπως δήλωσε ο Andrea Costanzo, Αντιπρόεδρος Αξιολογήσεων Ευρωπαϊκών Χρηματοπιστωτικών Ιδρυμάτων της DBRS, οι γεωπολιτικές και εμπορικές εντάσεις παραμένουν αυξημένες και ενδεχόμενη κλιμάκωσή τους θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά κλάδους στους οποίους οι ελληνικές τράπεζες έχουν σημαντική έκθεση, κυρίως τη ναυτιλία και τον τουρισμό. Παρά το πιο απαιτητικό διεθνές περιβάλλον που διαμορφώνεται για το 2026, οι τράπεζες εμφανίζονται επαρκώς θωρακισμένες.
Το 2025 οι τέσσερις συστημικές τράπεζες κατέγραψαν συνολικά καθαρά κέρδη ύψους περίπου 4,5 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 5% σε ετήσια βάση. Η επίδοση αυτή επιβεβαιώνει ότι ο κλάδος έχει περάσει σε φάση κανονικότητας και υψηλής λειτουργικής απόδοσης. Η μέση απόδοση ιδίων κεφαλαίων (ROE) διαμορφώθηκε στο 12%, έναντι 13% το 2024, παραμένοντας σε υγιή επίπεδα, παρότι οι κεφαλαιακές βάσεις ενισχύθηκαν περαιτέρω λόγω εξαγορών και στρατηγικών κινήσεων. Η ισχυρή κερδοφορία δημιουργεί τις προϋποθέσεις για αυξημένες διανομές προς τους μετόχους, με τα τρέχοντα σχέδια να προβλέπουν διανομή περίπου 2,5 δισ. ευρώ από τα κέρδη του 2025 μέσω μερισμάτων και επαναγορών μετοχών, που αντιστοιχεί σε μέσο δείκτη διανομής 56%, έναντι 45% το 2024.
Σε επίπεδο πιστοληπτικής αξιολόγησης, η Morningstar DBRS διατηρεί τις μεγάλες ελληνικές τράπεζες στην επενδυτική βαθμίδα. Η Eurobank αξιολογείται με BBB και θετική προοπτική, ενώ η Εθνική Τράπεζα και η Τράπεζα Πειραιώς διαθέτουν επίσης αξιολόγηση BBB με σταθερή προοπτική. Οι αξιολογήσεις αυτές αντικατοπτρίζουν την ισχυρή κερδοφορία, τη βελτίωση της ποιότητας ενεργητικού και την ενίσχυση των κεφαλαιακών αποθεμάτων, ακόμη και σε περιβάλλον αυξημένων εξωτερικών κινδύνων.
Η εικόνα των εσόδων το 2025 ανέδειξε μια σημαντική διαρθρωτική μεταβολή. Τα συνολικά έσοδα υποχώρησαν οριακά κατά 1% σε ετήσια βάση, καθώς η αύξηση των καθαρών εσόδων από προμήθειες και λοιπών μη τοκοφόρων εσόδων αντιστάθμισε μόνο εν μέρει τη μείωση των καθαρών εσόδων από τόκους. Τα καθαρά έσοδα από τόκους μειώθηκαν κατά 5% σε ετήσια βάση, αντανακλώντας τη σταδιακή αποκλιμάκωση των επιτοκίων. Ωστόσο, η ισχυρή πιστωτική επέκταση, η χρήση εργαλείων αντιστάθμισης επιτοκιακού κινδύνου, τα αυξημένα έσοδα από τίτλους σταθερού εισοδήματος και η αποτελεσματική διαχείριση υποχρεώσεων περιόρισαν σημαντικά τις πιέσεις. Μάλιστα, στο τέταρτο τρίμηνο του 2025 τα καθαρά έσοδα από τόκους αυξήθηκαν σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, χάρη στη σταθεροποίηση των επιτοκίων και τη συνεχιζόμενη πιστωτική ανάπτυξη, δημιουργώντας δυνητικά θετικές προοπτικές για το 2026, εφόσον οι συνθήκες παραμείνουν σταθερές.
Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η ενίσχυση των καθαρών εσόδων από προμήθειες κατά 12% σε ετήσια βάση, αποτέλεσμα οργανικής και ανόργανης ανάπτυξης σε δραστηριότητες που σχετίζονται με χορηγήσεις, διαχείριση περιουσιακών στοιχείων και τραπεζοασφαλιστικά προϊόντα. Η αύξηση αυτή υπερκάλυψε τις πιέσεις στις υπηρεσίες συναλλαγών και πληρωμών λόγω της κυβερνητικής απόφασης για μείωση ορισμένων προμηθειών λιανικής από το 2025. Ως αποτέλεσμα, η συνεισφορά των προμηθειών στα συνολικά έσοδα αυξήθηκε στο 21% από 19% το 2024, καταδεικνύοντας τη σταδιακή σύγκλιση των ελληνικών τραπεζών προς το ευρωπαϊκό μοντέλο μεγαλύτερης διαφοροποίησης εσόδων.
Το λειτουργικό κόστος αυξήθηκε κατά 7% σε ετήσια βάση, κυρίως λόγω διεύρυνσης ομίλων από εξαγορές, υψηλότερων αμοιβών προσωπικού και αυξημένων επενδύσεων σε τεχνολογία και ψηφιακά συστήματα. Παρά την άνοδο αυτή, ο δείκτης κόστους προς έσοδα παρέμεινε ισχυρός στο 36%, ενώ τα συνολικά κέρδη προ προβλέψεων και φόρων μειώθηκαν κατά 4%, διατηρώντας ωστόσο σημαντικά αποθέματα για την απορρόφηση πιθανών πιστωτικών ζημιών.
Στο μέτωπο της ποιότητας ενεργητικού, το 2025 καταγράφηκε περαιτέρω βελτίωση των δεικτών κινδύνου. Ο μέσος δείκτης μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων μειώθηκε στο 2,6% από 2,9% το 2024, ενώ ο καθαρός δείκτης διαμορφώθηκε στο 0,5% από 0,8%. Η κάλυψη των προβληματικών δανείων ενισχύθηκε περίπου στο 85%, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα έναντι μελλοντικών πιέσεων. Οι προβλέψεις για ζημίες από δάνεια μειώθηκαν κατά 3%, με το μέσο κόστος κινδύνου να διαμορφώνεται στις 60 μονάδες βάσης, αντανακλώντας τη χαμηλή δημιουργία νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων και τη συνεχιζόμενη απομείωση κινδύνου.
Παράλληλα, η πιστωτική επέκταση παρέμεινε βασικός μοχλός ανάπτυξης. Τα επιχειρηματικά δάνεια αυξήθηκαν περίπου κατά 12% σε ετήσια βάση στις αρχές του 2026, υπερβαίνοντας τον μέσο όρο της ευρωζώνης, ενώ τα δάνεια προς τα νοικοκυριά αυξήθηκαν περίπου κατά 3%, σηματοδοτώντας σταδιακή ανάκαμψη της λιανικής τραπεζικής. Η διεύρυνση του χαρτοφυλακίου συνέβαλε και στη σχετική μείωση του βάρους των προβληματικών δανείων.
Ωστόσο, παραμένουν εξωτερικοί κίνδυνοι. Οι γεωπολιτικές και εμπορικές εντάσεις, καθώς και η αβεβαιότητα σχετικά με τις επιπτώσεις της αναθεώρησης από το Ανώτατο Δικαστήριο της μεθοδολογίας υπολογισμού επιτοκίων για τιτλοποιήσεις στο πλαίσιο του Νόμου Κατσέλη, ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τις ανακτήσεις και τις αποτιμήσεις σχετικών χαρτοφυλακίων. Ενδεχόμενη αύξηση προβλέψεων ή ενεργοποίηση κρατικών εγγυήσεων παραμένει πιθανή, αν και ο συνολικός αντίκτυπος δεν μπορεί ακόμη να εκτιμηθεί με βεβαιότητα. Παρά ταύτα, εκτιμάται ότι οι τράπεζες μπορούν να απορροφήσουν πρόσθετες ζημίες χάρη στα ενισχυμένα κέρδη και τα κεφαλαιακά τους αποθέματα.
Σε επίπεδο χρηματοδότησης, οι ελληνικές τράπεζες διατηρούν ισχυρή και σταθερή καταθετική βάση, με τις καταθέσεις να αντιπροσωπεύουν περίπου το 87% της συνολικής χρηματοδότησης στο τέλος του 2025. Οι καταθέσεις αυξήθηκαν περαιτέρω, ενώ η εξάρτηση από χρηματοδότηση κεντρικής τράπεζας παραμένει χαμηλή μετά την αποπληρωμή των στοχευμένων πράξεων μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης προς την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα το 2024. Η πρόσβαση στις αγορές βελτιώθηκε, με αυξημένες εκδόσεις χρέους και επαρκή αποθέματα άνω των κανονιστικών απαιτήσεων.
Οι δείκτες ρευστότητας παραμένουν ιδιαίτερα ισχυροί, με δείκτη κάλυψης ρευστότητας (LCR) 202%, δείκτη καθαρής σταθερής χρηματοδότησης (NSFR) 136% και δείκτη δανείων προς καταθέσεις 69% στο τέλος του 2025, επιβεβαιώνοντας τη σταθερότητα του χρηματοδοτικού προφίλ.
Σε όρους κεφαλαίων, η κεφαλαιοποίηση του κλάδου παραμένει ισχυρή. Ο μέσος δείκτης CET1 διαμορφώθηκε στο 15,5% και ο συνολικός δείκτης κεφαλαίου στο 20,1%, προσφέροντας σημαντικό περιθώριο άνω των ελάχιστων εποπτικών απαιτήσεων. Η ποιότητα των κεφαλαίων βελτιώθηκε, με τις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις να αντιστοιχούν περίπου στο 42% των κεφαλαίων CET1, μειωμένες από 49% το 2024. Παρά τη θετική εικόνα, τα κεφαλαιακά αποθέματα ενδέχεται να αρχίσουν να μειώνονται το 2026, λόγω αυξημένων διανομών προς μετόχους και πιθανών νέων εξαγορών, αν και η αφετηρία παραμένει ιδιαίτερα υψηλή.
Συνολικά, το 2025 αποτέλεσε ισχυρή παρακαταθήκη για το 2026, με τις ελληνικές τράπεζες να διαθέτουν βελτιωμένους ισολογισμούς, διαφοροποιημένες πηγές εσόδων, ισχυρή ρευστότητα και επαρκή κεφαλαιακή θωράκιση, στοιχεία που ενισχύουν την ικανότητά τους να διαχειριστούν ένα πιο αβέβαιο και απαιτητικό διεθνές περιβάλλον.