Σαφές μήνυμα ανησυχίας για τις προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας έστειλε η επικεφαλής του ΔΝΤ, Kristalina Georgieva, προειδοποιώντας ότι ένα παρατεταμένο γεωπολιτικό σοκ στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικά χειρότερη έκβαση από τις τρέχουσες προβλέψεις.
Μιλώντας στο συνέδριο του Milken Institute, η Georgieva υπογράμμισε ότι το βασικό σενάριο του Ταμείου για σύντομη διάρκεια των εχθροπραξιών έχει ήδη καταστεί ξεπερασμένο, σημειώνοντας πως «κάθε ημέρα που περνά απομακρύνεται όλο και περισσότερο».
Ανατροπή του βασικού σεναρίου
Το αρχικό σενάριο του ΔΝΤ προέβλεπε ήπια επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης στο 3,1% και περιορισμένη άνοδο του πληθωρισμού στο 4,4%. Ωστόσο, σύμφωνα με την επικεφαλής του Ταμείου, η πραγματικότητα κινείται ήδη προς το δυσμενές σενάριο.
Η παράταση των συγκρούσεων και η άνοδος των ενεργειακών τιμών έχουν φέρει τις εκτιμήσεις για το πετρέλαιο κοντά ή και πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, αυξάνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και εντείνοντας την αβεβαιότητα.
Σενάριο παρατεταμένης κρίσης έως το 2027
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η προοπτική που περιέγραψε η Kristalina Georgieva σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης. Όπως τόνισε, εάν ο πόλεμος συνεχιστεί έως το 2027 και οι τιμές του πετρελαίου κινηθούν κοντά στα 125 δολάρια το βαρέλι, τότε η παγκόσμια οικονομία θα βρεθεί αντιμέτωπη με πολύ πιο δυσμενείς εξελίξεις.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, ο πληθωρισμός αναμένεται να επιταχυνθεί περαιτέρω, ενώ οι πληθωριστικές προσδοκίες ενδέχεται να αποσταθεροποιηθούν, οδηγώντας σε πιο αυστηρές νομισματικές συνθήκες.
Πληθωρισμός και ανάπτυξη υπό πίεση
Σύμφωνα με τις επικαιροποιημένες εκτιμήσεις του International Monetary Fund, στο δυσμενές σενάριο η παγκόσμια ανάπτυξη επιβραδύνεται στο 2,5%, ενώ ο πληθωρισμός αυξάνεται στο 5,4%.
Στο ακόμη πιο αρνητικό σενάριο, η ανάπτυξη υποχωρεί περαιτέρω στο 2%, με τον πληθωρισμό να αγγίζει το 5,8%, επιβεβαιώνοντας ότι η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε περίοδο αυξημένης αστάθειας και χαμηλότερης δυναμικής.
Πιέσεις σε τρόφιμα και εφοδιαστικές αλυσίδες
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις επιπτώσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Όπως ανέφερε η Georgieva, οι τιμές των λιπασμάτων έχουν ήδη αυξηθεί κατά 30% έως 40%, εξέλιξη που αναμένεται να οδηγήσει σε άνοδο των τιμών τροφίμων κατά 3% έως 6%.
Η τάση αυτή ενδέχεται να επεκταθεί και σε άλλους κλάδους, ενισχύοντας περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο.
Προειδοποίηση προς τις κυβερνήσεις
Η επικεφαλής του International Monetary Fund εξέφρασε επίσης προβληματισμό για τη στάση κυβερνήσεων και αξιωματούχων, επισημαίνοντας ότι πολλοί λειτουργούν με την παραδοχή ότι η κρίση θα είναι βραχύβια.
Όπως τόνισε, η εφαρμογή μέτρων στήριξης που διατηρούν υψηλή τη ζήτηση ενέργειας μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση, προειδοποιώντας χαρακτηριστικά: «Μη ρίχνετε λάδι στη φωτιά».
Η ίδια υπογράμμισε ότι σε περιβάλλον περιορισμένης προσφοράς, θα πρέπει να υπάρξει και προσαρμογή της ζήτησης, προκειμένου να αποφευχθεί περαιτέρω αποσταθεροποίηση της οικονομίας.
Ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας
Συνολικά, οι δηλώσεις της Kristalina Georgieva αναδεικνύουν ότι η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Η εξέλιξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή και η πορεία των τιμών ενέργειας θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τις οικονομικές προοπτικές των επόμενων ετών.
Το βασικό μήνυμα είναι σαφές: η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή και οι κίνδυνοι είναι πλέον καθοδικοί, με την ανάγκη για προσεκτική οικονομική πολιτική να καθίσταται πιο επιτακτική από ποτέ.