Μεγάλη αστυνομική επιχείρηση βρίσκεται σε εξέλιξη στην Αττική για την εξάρθρωση εγκληματικής οργάνωσης που φέρεται να είχε στήσει μηχανισμό εξαπάτησης του e-ΕΦΚΑ και φοροδιαφυγής, χρησιμοποιώντας εταιρείες οι οποίες εμφανίζονταν σε ονόματα «αχυρανθρώπων». Μέχρι στιγμής έχουν πραγματοποιηθεί οκτώ συλλήψεις, ενώ οι έρευνες συνεχίζονται προκειμένου να αποτυπωθεί πλήρως η οικονομική δραστηριότητα του φερόμενου κυκλώματος και το ύψος της ζημιάς για το Δημόσιο.
Στους συλληφθέντες περιλαμβάνονται, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, λογιστές, επιχειρηματίες και πρόσωπα που φέρονται να λειτουργούσαν ως «αχυράνθρωποι», ενώ μεταξύ τους βρίσκονται και άτομα στα οποία οι Αρχές αποδίδουν αρχηγικό ρόλο. Η επιχείρηση πραγματοποιείται από την Υποδιεύθυνση Δίωξης Οικονομικών Εγκλημάτων της ΔΑΟΕ σε διάφορες περιοχές της Αττικής.
Πώς φέρεται να λειτουργούσε ο μηχανισμός
Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία της έρευνας, ο βασικός μηχανισμός φέρεται να στηριζόταν στη δημιουργία εταιρειών οι οποίες εμφανίζονταν τυπικά σε ονόματα τρίτων προσώπων. Οι εταιρείες λειτουργούσαν για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, δημιουργούσαν υποχρεώσεις προς τον e-ΕΦΚΑ και, όταν ερχόταν η στιγμή καταβολής των ασφαλιστικών εισφορών, οι οφειλές δεν εξοφλούνταν.
Στη συνέχεια, σύμφωνα πάντα με τις πληροφορίες που εξετάζουν οι Αρχές, οι συγκεκριμένες επιχειρηματικές οντότητες μπορούσαν να κλείνουν και η δραστηριότητα να μεταφέρεται σε άλλες εταιρείες. Με αυτόν τον τρόπο οι πραγματικοί διαχειριστές φέρεται να επιχειρούσαν να δυσκολέψουν τον εντοπισμό των προσώπων που βρίσκονταν πίσω από τις επιχειρήσεις και να αφήσουν τις οικονομικές υποχρεώσεις στους εμφανιζόμενους διαχειριστές.
Από το 2021 ερευνάται η δράση
Οι πρώτες πληροφορίες τοποθετούν την έναρξη της φερόμενης δραστηριότητας ήδη από το 2021, γεγονός που σημαίνει ότι η έρευνα καλύπτει μια περίοδο περίπου πέντε ετών. Στο μικροσκόπιο βρίσκονται εταιρείες, οικονομικές συναλλαγές, ασφαλιστικές υποχρεώσεις και φορολογικά στοιχεία, προκειμένου να προσδιοριστεί η πραγματική έκταση της υπόθεσης.
Η χρονική διάρκεια έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τέτοιου είδους υποθέσεις δεν αφορούν μόνο μία απλήρωτη ασφαλιστική υποχρέωση. Οι Αρχές εξετάζουν εάν υπήρχε οργανωμένο και επαναλαμβανόμενο σύστημα δημιουργίας επιχειρήσεων και συσσώρευσης οφειλών, καθώς και ποια φυσικά πρόσωπα είχαν τον πραγματικό έλεγχο της δραστηριότητας.
Στο 1,5 εκατ. ευρώ η φερόμενη ζημιά για τον e-ΕΦΚΑ
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει μέχρι στιγμής γνωστές, η ζημιά ειδικά για τον e-ΕΦΚΑ φέρεται να προσεγγίζει τα 1,5 εκατ. ευρώ. Πρόκειται κυρίως για ασφαλιστικές εισφορές που, σύμφωνα με την έρευνα, δεν αποδίδονταν από τις εμπλεκόμενες εταιρείες.
Το τελικό ποσό μένει να προσδιοριστεί από την οικονομική έρευνα και την επίσημη ενημέρωση των Αρχών. Για τον λόγο αυτό, το ποσό των 1,5 εκατ. ευρώ δεν πρέπει ακόμη να θεωρείται οριστικό, καθώς η αστυνομική επιχείρηση και η συλλογή οικονομικών στοιχείων συνεχίζονται.
Πληροφορίες για συνολική ζημιά έως 5 εκατ. ευρώ
Ακόμη μεγαλύτερο εμφανίζεται το ποσό όταν συνυπολογιστεί η φερόμενη φοροδιαφυγή. Δημοσιογραφικές πληροφορίες ανεβάζουν τη συνολική ζημιά για το Δημόσιο έως περίπου τα 5 εκατ. ευρώ, εφόσον προστεθούν στις απώλειες του e-ΕΦΚΑ και οι φορολογικές υποχρεώσεις που ερευνώνται.
Το συγκεκριμένο ποσό επίσης δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί με αναλυτική επίσημη ανακοίνωση των Αρχών. Η τελική εικόνα αναμένεται να προκύψει μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων στα λογιστικά στοιχεία, στις εταιρείες και στις συναλλαγές που βρίσκονται στο μικροσκόπιο.
Ο κρίσιμος ρόλος των «αχυρανθρώπων»
Οι λεγόμενοι «αχυράνθρωποι» αποτελούν βασικό στοιχείο πολλών υποθέσεων οικονομικού εγκλήματος. Πρόκειται για πρόσωπα που εμφανίζονται τυπικά ως ιδιοκτήτες, διαχειριστές ή εκπρόσωποι εταιρειών, ενώ η πραγματική διοίκηση και η οικονομική δραστηριότητα μπορεί να ασκείται από άλλα πρόσωπα.
Με αυτό το μοντέλο, όταν δημιουργούνται μεγάλες φορολογικές ή ασφαλιστικές οφειλές, οι Αρχές βρίσκουν αρχικά απέναντί τους τον τυπικό διαχειριστή της εταιρείας. Για να εντοπιστούν οι πραγματικοί ωφελούμενοι απαιτείται στη συνέχεια έλεγχος τραπεζικών συναλλαγών, τιμολογίων, εταιρικών σχέσεων και επικοινωνιών. Αυτό ακριβώς αποτελεί ένα από τα βασικά αντικείμενα της έρευνας και στη σημερινή υπόθεση.
Στο μικροσκόπιο λογιστές και επιχειρηματίες
Μεταξύ των οκτώ συλληφθέντων βρίσκονται, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, λογιστές και επιχειρηματίες. Οι Αρχές εξετάζουν τον ρόλο κάθε προσώπου χωριστά και το κατά πόσο υπήρχε συγκεκριμένη κατανομή αρμοδιοτήτων στη λειτουργία του φερόμενου κυκλώματος.
Η παρουσία επαγγελματιών με γνώση λογιστικών και φορολογικών διαδικασιών αποτελεί στοιχείο που ερευνάται ιδιαίτερα, καθώς η δημιουργία και λειτουργία πολλών εταιρικών σχημάτων απαιτεί σειρά ενεργειών απέναντι στη φορολογική και ασφαλιστική διοίκηση. Ωστόσο, οι ακριβείς κατηγορίες και ο βαθμός εμπλοκής κάθε συλληφθέντος θα προκύψουν από τη δικογραφία και την εισαγγελική αξιολόγηση.
Γιατί οι απλήρωτες εισφορές κοστίζουν στο Δημόσιο
Η μη απόδοση ασφαλιστικών εισφορών δεν αποτελεί απλώς μια λογιστική εκκρεμότητα μιας επιχείρησης. Οι εισφορές χρηματοδοτούν το ασφαλιστικό σύστημα και συνδέονται άμεσα με συντάξεις, παροχές και ασφαλιστικά δικαιώματα των εργαζομένων. Όταν δημιουργούνται εταιρείες με σκοπό –εφόσον αυτό αποδειχθεί– να λειτουργήσουν για περιορισμένο διάστημα και να αφήσουν πίσω τους οφειλές, η ζημιά μεταφέρεται τελικά στο ασφαλιστικό σύστημα και στο Δημόσιο.
Παράλληλα δημιουργείται ζήτημα αθέμιτου ανταγωνισμού. Μια επιχείρηση που δεν καταβάλλει φόρους και ασφαλιστικές εισφορές αποκτά παράνομο πλεονέκτημα κόστους απέναντι σε εταιρείες που εκπληρώνουν κανονικά τις υποχρεώσεις τους, γεγονός που εξηγεί γιατί οι έλεγχοι για εικονικές εταιρείες και «αχυρανθρώπους» έχουν ιδιαίτερη οικονομική σημασία.
Αναμένεται η πλήρης εικόνα από τις Αρχές
Η επιχείρηση βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και συνεπώς αρκετά από τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά είναι προκαταρκτικά. Μέχρι στιγμής επιβεβαιώνονται οι οκτώ συλλήψεις και η έρευνα για οργανωμένη απάτη σε βάρος του e-ΕΦΚΑ και φοροδιαφυγή, ενώ αναμένεται αναλυτικότερη ενημέρωση για το ύψος της ζημιάς, τον αριθμό των εταιρειών που ερευνώνται και τον ακριβή ρόλο των εμπλεκομένων.
Το οικονομικό σκέλος της υπόθεσης είναι αυτό που θα καθορίσει και το πραγματικό μέγεθός της. Εάν επιβεβαιωθούν οι μέχρι τώρα πληροφορίες για ζημιά εκατομμυρίων ευρώ, θα πρόκειται για ακόμη μία σημαντική υπόθεση οργανωμένης οικονομικής απάτης μέσω εταιρικών σχημάτων και μη απόδοσης υποχρεώσεων προς το Δημόσιο.