Τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών στον τομέα της ενέργειας ανέδειξε η παρουσίαση της πρώτης μεγάλης συμφωνίας της Atlantic SEE LNG Trade, της κοινής εταιρείας των AKTOR και ΔΕΠΑ Εμπορίας, με την αμερικανική Venture Global.
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, ο πρόεδρος της Atlantic SEE LNG Trade, Αλέξανδρος Εξάρχου, και ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Κωνσταντίνος Ξιφαράς, ανακοίνωσαν τον διπλασιασμό των ποσοτήτων LNG που θα προμηθεύεται η κοινοπραξία από τη Venture Global για περίοδο 20 ετών από το 2030 και μετά, διατηρώντας παράλληλα τους ίδιους εμπορικούς όρους και την ίδια τιμή.
Οι συμφωνημένες ποσότητες αυξάνονται πλέον σε 1,5 δισεκατομμύριο κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως, από τα οποία 1 δισ. κυβικά μέτρα αφορούν συμβόλαιο με την Αλβανία και 500 εκατ. κυβικά μέτρα τη Βοσνία, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου. Σύμφωνα με όσα γνωστοποιήθηκαν, η συνολική αξία της συμφωνίας εκτιμάται στα 9 δισ. δολάρια, αναδεικνύοντας το μέγεθος και τη στρατηγική σημασία της πρωτοβουλίας.
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου σημείωσε ότι η διεθνής συγκυρία δημιουργεί αυξημένους κινδύνους τόσο για τις τιμές του φυσικού αερίου όσο και για τη διαθεσιμότητα ποσοτήτων κατά τους χειμερινούς μήνες, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σημαντικές τις μακροχρόνιες συμφωνίες προμήθειας LNG.
Κοινός παρονομαστής όλων των τοποθετήσεων ήταν η ανάδειξη της Ελλάδας σε βασική πύλη εισόδου αμερικανικού LNG προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, ο οποίος αποκτά πλέον ουσιαστικό περιεχόμενο και εμπορική διάσταση.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, χαρακτήρισε την ενεργειακή ασφάλεια ζήτημα εθνικής κυριαρχίας και τόνισε ότι η Ελλάδα παραμένει σταθερά απέναντι σε κάθε μορφή εργαλειοποίησης της ενέργειας. Όπως ανέφερε, ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο, ενώ επισήμανε ότι στις 6 Ιουλίου ξεκινά η πρώτη δημοπρασία δυναμικότητας για τα προϊόντα του Διαδρόμου.
Από την πλευρά του, ο Κωνσταντίνος Ξιφαράς χαρακτήρισε τη συμφωνία με τη Venture Global στρατηγικής σημασίας, υπογραμμίζοντας ότι ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστου ενεργειακού κόμβου για ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Παράλληλα, ευχαρίστησε την ελληνική κυβέρνηση και την αμερικανική πρεσβεία για τη στήριξη που παρέχουν στην ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και από την πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, η οποία χαρακτήρισε τον διπλασιασμό του συμβολαίου μεταξύ Atlantic SEE LNG Trade και Venture Global ως ορόσημο για τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως σημείωσε, η συμφωνία αποδεικνύει έμπρακτα τη βούληση των δύο χωρών να ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης μέσω αξιόπιστων και μακροχρόνιων συνεργασιών.
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου τόνισε ότι οι συμφωνίες που έχουν ήδη υπογραφεί αποτελούν αποτέλεσμα πολύμηνης συνεργασίας κυβερνήσεων, επιχειρήσεων και θεσμών, ενώ υπογράμμισε ότι ο Κάθετος Διάδρομος δεν εξυπηρετεί μόνο επιχειρηματικούς στόχους αλλά και το εθνικό συμφέρον, ενισχύοντας τη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας σε μια περίοδο αναδιάταξης των ενεργειακών ροών στην Ευρώπη.
Παράλληλα, οι επικεφαλής της Atlantic SEE LNG Trade αποκάλυψαν ότι η κοινοπραξία εξετάζει και βραχυπρόθεσμες συμφωνίες προμήθειας φυσικού αερίου, ενώ επιβεβαίωσαν ότι τα συμβόλαια με Αλβανία και Βοσνία περιλαμβάνουν ρήτρες take or pay, προσφέροντας αυξημένη ασφάλεια εσόδων και προβλεψιμότητα στις ταμειακές ροές.
Τέλος, ερωτηθείς για το ενδεχόμενο ανάπτυξης πλωτής μονάδας αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG (FSRU), ο Αλέξανδρος Εξάρχου άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο νέων πρωτοβουλιών από την AKTOR, σημειώνοντας ότι σχετικές αποφάσεις θα ληφθούν σύντομα και θα ανακοινωθούν σε μεταγενέστερο χρόνο.