Οι πληθωριστικές προσδοκίες των καταναλωτών στην Ευρωζώνη σημείωσαν απότομη άνοδο τον Μάρτιο, εντείνοντας την ανησυχία στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για τις επιπτώσεις που προκαλεί ο πόλεμος με το Ιράν στις τιμές και στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Σύμφωνα με τη μηνιαία έρευνα καταναλωτών της ΕΚΤ, που δημοσιεύθηκε την Τρίτη, οι πολίτες της ευρωζώνης εκτιμούν πλέον ότι ο πληθωρισμός θα φτάσει το 4% μέσα στους επόμενους 12 μήνες, έναντι 2,5% τον Φεβρουάριο.
Πρόκειται για απότομη μεταβολή που αποτυπώνει την αυξανόμενη ανησυχία γύρω από την εκτίναξη των τιμών ενέργειας και τις γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή.
Ανησυχία για νέο κύμα ανατιμήσεων
Οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό σε ορίζοντα τριετίας αυξήθηκαν στο 3% από 2,5%, πλησιάζοντας το υψηλό 3,1% που είχε καταγραφεί τον Οκτώβριο του 2022, στο αποκορύφωμα της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης.
Παράλληλα, οι εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό σε βάθος πενταετίας αυξήθηκαν στο 2,4% από 2,3%, απομακρυνόμενες ακόμη περισσότερο από τον στόχο 2% της ΕΚΤ για τη μεσοπρόθεσμη σταθερότητα τιμών.
Η ΕΚΤ παρακολουθεί στενά αν το αυξημένο ενεργειακό κόστος θα οδηγήσει εργαζομένους σε υψηλότερες μισθολογικές απαιτήσεις και επιχειρήσεις σε νέες αυξήσεις τιμών.
Οι λεγόμενες «δευτερογενείς επιδράσεις» του πληθωρισμού — πέρα από κατηγορίες όπως τα καύσιμα — θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και σε νέες αυξήσεις στα επιτόκια.
Αν και στην επόμενη συνεδρίαση της ΕΚΤ, την Πέμπτη, δεν αναμένεται αλλαγή επιτοκίων, αγορές και οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε έρευνα του Bloomberg προβλέπουν αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης στη συνεδρίαση του Ιουνίου.
Οι traders εκτιμούν επίσης ότι μπορεί να υπάρξει ακόμη μία αύξηση έως το τέλος του έτους.
Το βλέμμα στραμμένο στον πόλεμο
Η πορεία του πληθωρισμού εξαρτάται πλέον σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, καθώς οι μέχρι στιγμής ειρηνευτικές συνομιλίες δεν έχουν οδηγήσει σε μόνιμη λύση.
Το μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ, Πίτερ Κάζιμιρ, προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ότι όσο περισσότερο διαρκεί η σύγκρουση, τόσο μεγαλύτερες θα είναι οι αρνητικές οικονομικές συνέπειες.
«Πριν από λίγους μήνες συζητούσαμε πιθανή μείωση επιτοκίων. Σήμερα εξετάζουμε το ενδεχόμενο να χρειαστεί μια μικρή αύξηση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η έρευνα της ΕΚΤ έδειξε επίσης επιδείνωση των προσδοκιών των καταναλωτών για την οικονομία.
Οι ερωτηθέντες εκτιμούν πλέον ότι το ΑΕΠ της ευρωζώνης θα συρρικνωθεί κατά 2,1% τους επόμενους 12 μήνες, έναντι πρόβλεψης για ύφεση 0,9% τον Φεβρουάριο.
Παράλληλα, οι προσδοκίες για την ανεργία αυξήθηκαν στο 11,3% από 10,8%.
Σφίγγουν τα τραπεζικά κριτήρια δανεισμού
Σε ακόμη μία ένδειξη επιδείνωσης των οικονομικών συνθηκών, ξεχωριστή έρευνα της ΕΚΤ έδειξε ότι οι τράπεζες της ευρωζώνης αυστηροποίησαν τα κριτήρια χορήγησης επιχειρηματικών δανείων στις αρχές του 2026, στον υψηλότερο βαθμό εδώ και περισσότερο από δύο χρόνια.
Η ΕΚΤ ανέφερε ότι βασικοί παράγοντες ήταν οι αυξημένοι κίνδυνοι για τις οικονομικές προοπτικές και η μειωμένη διάθεση ανάληψης ρίσκου από τις τράπεζες.
Οι ίδιες οι τράπεζες απέδωσαν την αυστηροποίηση των όρων στις γεωπολιτικές εξελίξεις και στην ενεργειακή κρίση που εντείνεται.