Σε μια νέα εποχή επιχειρούν να περάσουν τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, με επενδυτικό πρόγραμμα 100 εκατ. ευρώ και στρατηγικό στόχο να μετατραπούν από μεγάλο επισκευαστικό κέντρο σε σύγχρονη παραγωγική μονάδα, ικανή να αναλαμβάνει νέες ναυπηγήσεις, αμυντικά προγράμματα και κατασκευές υψηλής τεχνολογίας.
Η επανεκκίνηση έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται στην καθημερινή δραστηριότητα των εγκαταστάσεων. Περισσότερα από 115 πλοία έχουν περάσει από τις δεξαμενές του Σκαραμαγκά μετά την επαναλειτουργία τους, ενώ ο ετήσιος ρυθμός εξυπηρέτησης πλησιάζει πλέον τα 60 πλοία.
Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, βρίσκεται στην επόμενη ημέρα: στην επιστροφή στις κατασκευές και στη δημιουργία ενός νέου ναυπηγικού οικοσυστήματος που θα συνδέει την παραδοσιακή βαριά βιομηχανία με την Τεχνητή Νοημοσύνη, τα αυτόνομα συστήματα και τα προηγμένα υλικά.
Επενδυτικό πρόγραμμα 100 εκατ. ευρώ
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται ένα πρόγραμμα επενδύσεων συνολικού ύψους 100 εκατ. ευρώ, με στόχο τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων και την επέκταση των παραγωγικών δυνατοτήτων.
Ήδη έχουν πραγματοποιηθεί άμεσες δαπάνες που ξεπερνούν τα 20 εκατ. ευρώ, με τις παρεμβάσεις να αφορούν υποδομές και εξοπλισμό.
Η διοίκηση επιδιώκει σταδιακά να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε ο Σκαραμαγκάς να μπορεί να διεκδικεί πολύ πιο σύνθετα έργα από τις παραδοσιακές επισκευές και τους δεξαμενισμούς.
Πάνω από 115 πλοία στις δεξαμενές
Η εμπορική δραστηριότητα αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία χτίζεται το επόμενο βήμα.
Από την επανέναρξη της λειτουργίας έχουν εξυπηρετηθεί περισσότερα από 115 πλοία, διαφορετικών τύπων και μεγεθών.
Στις εγκαταστάσεις έχουν βρεθεί δεξαμενόπλοια Suezmax και Aframax, containerships, φορτηγά πλοία, επιβατηγά, μεγάλα yachts αλλά και υποβρύχια.
Ο σημερινός ρυθμός βρίσκεται κοντά στις 60 εξυπηρετήσεις πλοίων ετησίως, δημιουργώντας μια σταθερή βάση δραστηριότητας για το ναυπηγείο.
Έως 700 εργαζόμενοι όταν αυξάνονται τα έργα
Η αύξηση των εργασιών έχει άμεση επίπτωση και στην απασχόληση.
Ο βασικός πυρήνας του προσωπικού κινείται περίπου στους 200 εργαζομένους, όμως ο συνολικός αριθμός μπορεί να φτάσει ακόμη και τους 700, ανάλογα με το μέγεθος και τον αριθμό των projects που εκτελούνται ταυτόχρονα.
Αυτό αναδεικνύει και την ευρύτερη οικονομική σημασία της επαναδραστηριοποίησης του Σκαραμαγκά για τη βιομηχανική παραγωγή και την απασχόληση.
Τρία νέα μέτωπα ανάπτυξης
Το επιχειρηματικό σχέδιο δεν περιορίζεται στις επισκευές. Η επόμενη φάση στηρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες:αμυντικές ναυπηγήσεις, αυτόνομα μη επανδρωμένα σκάφη και εφαρμογές προηγμένης τεχνολογίας και Τεχνητής Νοημοσύνης.
Ο συνδυασμός αυτός έχει στόχο να τοποθετήσει τον Σκαραμαγκά σε αγορές υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, όπου η Ελλάδα θα μπορούσε να αναπτύξει εγχώρια τεχνογνωσία και εξαγωγική δραστηριότητα.
Σκαραμαγκάς, Qualco και Olympic Marine ενώνουν δυνάμεις
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η συνεργασία των Ναυπηγείων με τον όμιλο Qualco και την Olympic Marine.
Το σχέδιο αφορά τη μελέτη, ανάπτυξη, παραγωγή και επίδειξη μη επανδρωμένων αυτόνομων σκαφών επιφανείας, τα οποία θα μπορούν να εκτελούν διαφορετικού τύπου αποστολές.
Οι εταίροι εισφέρουν διαφορετική τεχνογνωσία.
Ο Σκαραμαγκάς διαθέτει τις βαριές ναυπηγικές υποδομές και την παραγωγική εμπειρία, η Qualco την τεχνογνωσία σε αλγορίθμους και ψηφιακά συστήματα και η Olympic Marine εμπειρία στην κατασκευή γαστρών με προηγμένα σύνθετα υλικά.
Ελληνικό αυτόνομο σκάφος διττής χρήσης
Ο σχεδιασμός προβλέπει την ανάπτυξη ενός ελληνικής σχεδίασης σκάφους διττής χρήσης.
Το νέο σύστημα θα μπορεί να χρησιμοποιείται τόσο σε αποστολές άμυνας και ασφάλειας όσο και για επιτήρηση θαλάσσιων περιοχών και περιβαλλοντικές εφαρμογές.
Ο στόχος δεν περιορίζεται στην ελληνική αγορά. Η φιλοδοξία είναι να δημιουργηθεί προϊόν που θα μπορεί να απευθυνθεί και στη διεθνή αγορά αυτόνομων ναυτικών συστημάτων.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπαίνει στα ναυπηγεία
Η συγκεκριμένη συνεργασία δείχνει και τη μεταβολή που συντελείται συνολικά στη ναυπηγική βιομηχανία.
Το πλοίο του μέλλοντος δεν αποτελεί μόνο μια βαριά μεταλλική κατασκευή. Αισθητήρες, αλγόριθμοι, αυτόνομη πλοήγηση, ψηφιακά συστήματα και AI αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Για τον Σκαραμαγκά, η είσοδος σε αυτόν τον χώρο μπορεί να δημιουργήσει μια νέα δραστηριότητα, πολύ διαφορετική από το παραδοσιακό μοντέλο των επισκευών.
Στο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των φρεγατών ΜΕΚΟ
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι και το αμυντικό σκέλος.
Στις 2 Ιουλίου υπογράφηκε σύμβαση με το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Επενδύσεων και Εξοπλισμών, για εξειδικευμένες εργασίες στο πλαίσιο του προγράμματος αναβάθμισης των ελληνικών φρεγατών ΜΕΚΟ.
Για τον Σκαραμαγκά υπάρχει και ισχυρός συμβολισμός: οι συγκεκριμένες φρεγάτες είχαν κατασκευαστεί στις εγκαταστάσεις του.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων αποξηλώσεις εξοπλισμού, εγκατάσταση νέων αισθητήρων, νέες καλωδιώσεις και αναδιαμόρφωση του Κέντρου Διαχείρισης Μάχης.
Η στρατηγική συνεργασία με τη Hyundai
Ακόμη μεγαλύτερες προοπτικές δημιουργεί η συνεργασία με τον νοτιοκορεατικό κολοσσό HD Hyundai Heavy Industries.
Η συμφωνία προβλέπει διερεύνηση δυνατοτήτων συμπαραγωγής πλοίων επιφανείας για το Πολεμικό Ναυτικό και το Λιμενικό Σώμα, με προοπτική επέκτασης και σε ευρωπαϊκά προγράμματα.
Η σημασία της συνεργασίας είναι διπλή: αφενός μπορεί να φέρει νέες παραγγελίες και αφετέρου να επιταχύνει τη μεταφορά τεχνογνωσίας προς την ελληνική ναυπηγική βιομηχανία.
Άνοιγμα και στα LNG carriers
Παράλληλα, επιχειρείται αναβάθμιση και στις εμπορικές υπηρεσίες.
Τα Ναυπηγεία έχουν ενταχθεί στο Green Award Foundation και προετοιμάζονται για πιστοποίηση εργασιών συντήρησης σε LNG carriers.
Η συγκεκριμένη αγορά έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω των υψηλών τεχνικών απαιτήσεων αλλά και του μεγάλου ελληνικού ενδιαφέροντος στη μεταφορά LNG.
Το στοίχημα της επιστροφής στις νέες ναυπηγήσεις
Το σημαντικότερο βήμα θα είναι η μετάβαση από την επισκευή στην κατασκευή ολοκληρωμένων πλοίων.
Η Ελλάδα διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς στόλους παγκοσμίως, αλλά η συντριπτική πλειονότητα των νέων πλοίων ελληνικών συμφερόντων κατασκευάζεται εδώ και δεκαετίες στην Ασία.
Η αντιστροφή αυτής της πραγματικότητας δεν είναι εύκολη. Τα ναυπηγεία της Κίνας, της Νότιας Κορέας και της Ιαπωνίας διαθέτουν τεράστια παραγωγική κλίμακα και οργανωμένες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Ο Σκαραμαγκάς, επομένως, δεν χρειάζεται απλώς επενδύσεις. Χρειάζεται σταθερό βιβλίο παραγγελιών, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και διεθνείς συνεργασίες.
Η ευρωπαϊκή συγκυρία δημιουργεί ευκαιρίες
Η χρονική στιγμή μπορεί πάντως να λειτουργήσει υπέρ των ελληνικών ναυπηγείων.
Η Ευρώπη αυξάνει τις αμυντικές δαπάνες και επιδιώκει να ενισχύσει την παραγωγική της αυτονομία σε κρίσιμους τομείς.
Αυτό δημιουργεί νέες δυνατότητες για αμυντικά πλοία, ειδικές κατασκευές και προηγμένα αυτόνομα συστήματα που θα παράγονται εντός Ευρώπης.
Για τον Σκαραμαγκά, η ευκαιρία βρίσκεται ακριβώς στη σύνδεση ναυπηγικής παραγωγής, άμυνας και υψηλής τεχνολογίας.
Από τις επισκευές ξανά στην παραγωγή
Η επένδυση των 100 εκατ. ευρώ, τα περισσότερα από 115 πλοία που έχουν ήδη εξυπηρετηθεί, η συνεργασία με τη Hyundai, το πρόγραμμα των ΜΕΚΟ και η είσοδος στα αυτόνομα σκάφη συνθέτουν ένα διαφορετικό τοπίο για τον Σκαραμαγκά.
Το επόμενο βήμα είναι και το δυσκολότερο.
Να μετατραπούν οι επενδύσεις και οι συμφωνίες σε σταθερές νέες παραγγελίες και το ιστορικό ναυπηγείο να επιστρέψει όχι μόνο ως επισκευαστική μονάδα, αλλά ως ένας σύγχρονος ελληνικός κόμβος κατασκευής πλοίων και ναυτικών συστημάτων.