«Πρέπει να παραμείνουμε στο δημοσιονομικό μονοπάτι που έχουμε συμφωνήσει», είπε ο Κυριάκος Πιερρακάκης μετά τη συνεδρίαση του Eurogroup στο Δουβλίνο, όπου εξετάστηκε μεταξύ άλλων το ζήτημα της κοινής ευρωπαϊκής απάντησης στο ράλι των τιμών ενέργειας. Ο Ελληνας υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με την ιδιότητά του ως προέδρου του Eurogroup, είπε ότι αυτό είναι αναγκαίο για τη διατήρηση των ευνοϊκών συνθηκών χρηματοδότησης και την προστασία της βιωσιμότητας των δημοσίων οικονομικών.
Ωστόσο, τόνισε με νόημα, αν χρειαστούν νέα μέτρα για τις υψηλές τιμές ενέργειας, θα πρέπει να είναι στοχευμένα, προσωρινά και να συνάδουν με τους δημοσιονομικούς κανόνες. Σύμφωνα με τον ίδιο, στόχος είναι η προστασία των πολιτών όταν οι συνθήκες γίνονται δύσκολες, χωρίς να δημιουργούνται νέα βάρη για το μέλλον. «Να δράσουμε νωρίς, διασφαλίζοντας παράλληλα τη σταθερότητα των οικονομιών μας», συμπλήρωσε.
Πιο απόλυτη ήταν η στάση του επιτρόπου Οικονομίας, Valdis Dombrovskis, ο οποίος είπε ότι η επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας παραμένει βασική προτεραιότητα, με έμφαση στη διατήρηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας. Τα κράτη-μέλη καλούνται να τηρούν τους δημοσιονομικούς στόχους τους, να περιορίζουν τα μέτρα ενεργειακής στήριξης σε στοχευμένες και προσωρινές παρεμβάσεις, να χρησιμοποιούν προσεκτικά την ευελιξία για την άμυνα και ασφάλεια και να βελτιώνουν την ποιότητα των δημόσιων οικονομικών τους, είπε. «Οπως κατέστησε σαφές η πρόεδρος von der Leyen στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ενωσης, η επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας παραμένει η πρώτη προτεραιότητα της Επιτροπής. Εάν το εννοούμε σοβαρά, αυτό πρέπει να αποτυπώνεται στις συλλογικές επιλογές πολιτικής μας», τόνισε.
Η ατζέντα της Αθήνας στη συνεδρίαση του Eurogroup ήταν, όπως φάνηκε μέσα από τη συνέντευξη που έδωσε χθες ο πρωθυπουργός στην ΕΡΤ, να προταθεί το σενάριο δημοσιονομικής ευελιξίας, ώστε να προχωρήσει η Ελλάδα σε μείωση στον ΕΦΚ στα καύσιμα. Ουσιαστικά η ελληνική πλευρά αναζητά ρήτρα διαφυγής από τους ευρωπαϊκούς κανόνες, ώστε να μπορέσει να υπερβεί τα όρια δαπανών που έχει συμφωνήσει με την Κομισιόν και τα οποία ήδη αγγίζει για το 2026.
Το θέμα δεν κλείνει όμως εδώ. Πέραν του ότι μια σειρά χωρών ζητούν κοινή παρέμβαση στο ζήτημα του ενεργειακού ράλι -με 6 κράτη μέλη να προτείνουν κοινό ευρωπαϊκό μηχανισμό φορολόγησης των έκτακτων κερδών των πετρελαϊκών εταιρειών- ο Κυριάκος Πιερρακάκης δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο μιας έκτακτης συνόδου. Σύμφωνα με όσα μεταδίδει το Bloomberg, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης, οι οποίοι εξέφρασαν έντονη ανησυχία για τις επιπτώσεις του πολέμου στις οικονομίες τους, ενδέχεται να συγκληθούν σε έκτακτη συνεδρίαση με αντικείμενο την αντιμετώπιση του αυξανόμενου ενεργειακού κόστους, εν μέσω πιεσμένων προϋπολογισμών και αναταραχής στις διεθνείς αγορές ομολόγων.
Τα ελληνικά μέτρα
Υπενθυμίζεται πως χθες, ο πρωθυπουργός προανήγγειλε μέσω της συνέντευξής του στην ΕΡΤ κοινή παρέμβαση κράτους και διυλιστηρίων στο πετρέλαιο θέρμανσης. Στόχος της παρέμβασης είναι η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης να διαμορφωθεί χαμηλότερα από τα επίπεδα του 1,75 ευρώ το λίτρο, στα οποία έκλεισε τον Απρίλιο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προανήγγειλε παράλληλα οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Αξίζει να σημειωθεί ότι η διάθεσή του ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου.
Επίσης, ανακοίνωσε την παράταση της κρατικής επιδότησης 10 λεπτών στο ντίζελ και τον Οκτώβριο, ενώ δήλωσε ότι εξετάζεται επαναφορά του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε ολόκληρη την αλυσίδα διακίνησης των καυσίμων.
Στις αρχές της επόμενης εβδομάδας αναμένονται διευκρινίσεις από τα αρμόδια υπουργεία.
Οι συζητήσεις για τις κρατικές παρεμβάσεις ξεκίνησαν με «μαγιά» ύψους μόλις 30-40 εκατ. ευρώ που απομένουν για το 2026 σε δημοσιονομικό επίπεδο. Το ποσό αυτό, όμως, δεν επιτρέπει την εφαρμογή ενός πακέτου με σημαντική επίδραση στις τιμές. Εξ ου και, σύμφωνα με πηγές του οικονομικού επιτελείου, εφόσον χρειαστεί, είναι εφικτό να γίνει ανακατανομή των δαπανών μεταξύ φορέων, ενώ διαθέσιμο παραμένει και το αποθεματικό του κρατικού προϋπολογισμού, το οποίο υπάρχει για την κάλυψη σημαντικών και επειγουσών δαπανών. Επιπλέον δημοσιονομικό περιθώριο μπορεί να δημιουργήσει για το 2026 και τυχόν υπέρβαση του στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα, κυρίως από μόνιμα έσοδα από τη μείωση της φοροδιαφυγής, ένα σενάριο το οποίο ενισχύεται σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία. Οι εκτιμήσεις μέχρι στιγμής είναι ότι με τους τρόπους αυτούς μπορούν να διασφαλιστούν με άνεση τουλάχιστον 150 εκατ. ευρώ.