Σε κλοιό πιέσεων παραμένουν τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, καθώς η νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή επαναφέρει στο προσκήνιο τον γεωπολιτικό κίνδυνο και ενισχύει τις ανησυχίες για ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ. Οι επενδυτές μειώνουν την έκθεσή τους σε μετοχές, την ώρα που το πετρέλαιο ανεβαίνει και οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων κινούνται σε πολυετή υψηλά.
Ο πανευρωπαϊκός Stoxx Europe 600 υποχωρούσε το πρωί της Τρίτης κατά 0,37% στις 653,96 μονάδες, συμπληρώνοντας έξι διαδοχικές πτωτικές συνεδριάσεις και φτάνοντας στο χαμηλότερο επίπεδό του από τις 5 Αυγούστου.
Εφόσον η αρνητική εικόνα διατηρηθεί μέχρι το κλείσιμο, θα πρόκειται για το μεγαλύτερο σερί ημερήσιων απωλειών από τον Νοέμβριο του 2025.
Πιέσεις σε Φρανκφούρτη, Παρίσι και Λονδίνο
Ανάλογη είναι η εικόνα και στα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια.
Ο γερμανικός DAX υποχωρούσε κατά 0,51% στις 26.203,03 μονάδες, ενώ ο γαλλικός CAC 40 έχανε περίπου 0,4% στις 8.545,64 μονάδες.
Ηπιότερες ήταν οι απώλειες στο Λονδίνο, όπου ο FTSE 100 σημείωνε πτώση περίπου 0,14%.
Η εικόνα αποτυπώνει τη στροφή των επενδυτών σε πιο επιφυλακτική στάση, καθώς η γεωπολιτική αβεβαιότητα επιστρέφει στο επίκεντρο μετά την επιδείνωση των σχέσεων ΗΠΑ και Ιράν.
Το πετρέλαιο στα 91,5 δολάρια
Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες πίεσης είναι η νέα άνοδος του πετρελαίου.
Τα futures του Brent ενισχύθηκαν έως 0,8%, φτάνοντας περίπου στα 91,5 δολάρια το βαρέλι, επίπεδο που αποτελεί το υψηλότερο από τα τέλη Ιουλίου.
Η άνοδος δημιουργεί διπλό πρόβλημα για τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Από τη μία πλευρά αυξάνει το ενεργειακό κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά και από την άλλη ενισχύει τον κίνδυνο νέων πληθωριστικών πιέσεων.
Εάν οι υψηλές τιμές του πετρελαίου διατηρηθούν, οι κεντρικές τράπεζες μπορεί να βρεθούν με μικρότερα περιθώρια για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής.
Κερδισμένες οι ενεργειακές μετοχές
Το αρνητικό κλίμα δεν επηρεάζει όλους τους κλάδους με τον ίδιο τρόπο.
Οι ενεργειακές μετοχές αποτελούν μία από τις λίγες εξαιρέσεις, με τον σχετικό ευρωπαϊκό κλάδο να καταγράφει κέρδη περίπου 0,6%, ακολουθώντας την άνοδο του πετρελαίου.
Στην αντίθετη πλευρά βρίσκονται οι μετοχές των βασικών πόρων, με τον κλάδο να υποχωρεί περίπου 1%.
Η άνοδος των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων έχει περιορίσει παράλληλα τη ζήτηση για χρυσό, καθώς οι επενδυτές περιμένουν νέα μηνύματα από τη Federal Reserve.
Στα ύψη οι αποδόσεις των ομολόγων
Η ανησυχία δεν περιορίζεται στις μετοχές.
Οι ευρωπαϊκές αγορές ομολόγων βρίσκονται επίσης υπό σημαντική πίεση, με τις αποδόσεις να έχουν κινηθεί σε επίπεδα που είχαν χρόνια να εμφανιστούν.
Η απόδοση του 10ετούς γερμανικού Bund έφτασε σε υψηλό από το 2011, ενώ η αντίστοιχη γαλλική απόδοση κινήθηκε σε επίπεδα που δεν είχαν καταγραφεί εδώ και 16 χρόνια.
Πέρα από την ενεργειακή και πληθωριστική αβεβαιότητα, οι αγορές λαμβάνουν υπόψη και τις αυξημένες χρηματοδοτικές ανάγκες των ευρωπαϊκών κρατών, ιδιαίτερα λόγω της ενίσχυσης των αμυντικών δαπανών.
Υψηλότερες αποδόσεις σημαίνουν ακριβότερο δανεισμό για τα κράτη και, σε δεύτερο χρόνο, μπορούν να αυξήσουν το χρηματοδοτικό κόστος σε ολόκληρη την οικονομία.
Η Μέση Ανατολή στο επίκεντρο
Ο βασικός καταλύτης της σημερινής νευρικότητας παραμένει η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλείται το δημοσίευμα, η Τεχεράνη ανακοίνωσε αλλαγή στρατιωτικής στάσης μετά την κατάρρευση των διπλωματικών προσπαθειών για οριστικό τερματισμό της σύγκρουσης.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον απέκλεισε παράταση της προσωρινής συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, η οποία έληξε αυτή την εβδομάδα.
Η αγορά φοβάται κυρίως τις συνέπειες μιας παρατεταμένης κρίσης στην παραγωγή και τη μεταφορά ενέργειας από την περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Από τα ιστορικά υψηλά στην αβεβαιότητα
Η διόρθωση έρχεται έπειτα από μια ιδιαίτερα θετική περίοδο για τις ευρωπαϊκές μετοχές.
Τα ισχυρά εταιρικά αποτελέσματα του δεύτερου τριμήνου, κυρίως σε τράπεζες, εταιρείες πολυτελείας και ενεργειακούς ομίλους, είχαν βοηθήσει τον Stoxx 600 να κινηθεί σε ιστορικά υψηλά τους προηγούμενους μήνες.
Ωστόσο, ο κύκλος των περισσότερων εταιρικών ανακοινώσεων έχει πλέον ολοκληρωθεί, αφαιρώντας έναν σημαντικό καταλύτη από την αγορά.
Έτσι, οι επενδυτές στρέφουν ξανά την προσοχή τους στη γεωπολιτική, στα επιτόκια, στο πετρέλαιο και στην πορεία των κρατικών ομολόγων.
Η επόμενη δοκιμασία για τις ευρωαγορές
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η σημερινή υποχώρηση αποτελεί μια φυσιολογική διόρθωση μετά τα προηγούμενα υψηλά ή την αρχή μιας μεγαλύτερης περιόδου αποφυγής κινδύνου.
Η απάντηση θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την πορεία του Brent.
Εάν η ενεργειακή κρίση αποκλιμακωθεί, οι ευρωπαϊκές μετοχές θα μπορούσαν να βρουν έδαφος για σταθεροποίηση.
Εάν, όμως, το πετρέλαιο συνεχίσει υψηλότερα και οι αποδόσεις των ομολόγων παραμείνουν σε πολυετή υψηλά, η πίεση σε επιχειρήσεις, οικονομίες και χρηματιστήρια είναι πιθανό να διατηρηθεί.