Η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία των ελέγχων της ΑΑΔΕ για το 2025 είναι αποκαλυπτική και ταυτόχρονα ανησυχητική, καθώς η φοροδιαφυγή όχι μόνο επιμένει αλλά εμφανίζεται και πιο «ανθεκτική» σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Το ποσοστό παραβατικότητας άγγιξε το 30%, επιβεβαιώνοντας ότι σχεδόν 1 στους 3 ελέγχους καταλήγει σε διαπίστωση παράβασης, ενώ σε συγκεκριμένους κλάδους η εικόνα είναι ακόμη πιο επιβαρυμένη.
Παρά το γεγονός ότι οι επιτόπιοι έλεγχοι ήταν μειωμένοι κατά 16% σε σχέση με το 2024, δηλαδή περίπου 9.000 λιγότεροι, η αποτελεσματικότητά τους ενισχύθηκε σημαντικά. Η αύξηση του ποσοστού εντοπισμού παραβάσεων κατά 10% αποδεικνύει ότι η στόχευση των ελέγχων έχει βελτιωθεί, εγκαταλείποντας σταδιακά τις πρακτικές «τυφλών» ελέγχων του παρελθόντος. Το οικονομικό επιτελείο και η φορολογική διοίκηση επενδύουν πλέον σε νέα εργαλεία, με αιχμή τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, ώστε οι έλεγχοι να κατευθύνονται με μεγαλύτερη ακρίβεια εκεί όπου εντοπίζεται συστηματική παραβατικότητα.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η μέση παραβατικότητα στους φορολογικούς ελέγχους διαμορφώθηκε στο 29,7% το 2025, από 27,1% το 2024, καταδεικνύοντας ότι το πρόβλημα όχι μόνο δεν υποχωρεί αλλά ενισχύεται. Την ίδια στιγμή, ξεχωρίζει η περίπτωση των συνεργείων αυτοκινήτων και μοτοσυκλετών, τα οποία αναδεικνύονται ως ο πλέον «προβληματικός» κλάδος. Με ποσοστό παραβατικότητας 61%, σχεδόν 2 στους 3 ελέγχους εντοπίζουν παραβάσεις, γεγονός που τα φέρνει στην κορυφή της σχετικής λίστας.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη η προσπάθεια που καταβλήθηκε το προηγούμενο διάστημα για την εφαρμογή του ψηφιακού πελατολογίου στον συγκεκριμένο κλάδο, ένα μέτρο που συνάντησε έντονες αντιδράσεις. Ωστόσο, τα δεδομένα ενισχύουν τη θέση της φορολογικής διοίκησης ότι η συστηματική απόκρυψη φορολογητέας ύλης απαιτεί πιο σύγχρονες και παρεμβατικές λύσεις από τους παραδοσιακούς ελέγχους.
Σε επίπεδο συνολικής δραστηριότητας, ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, επισημαίνει ότι διενεργήθηκαν πάνω από 290.000 έλεγχοι και έρευνες, με το συνολικό ύψος φόρων, προστίμων και δασμών που καταλογίστηκαν να φτάνει τα 3,1 δισ. ευρώ. Το εύρος των ελέγχων εστίασε κυρίως σε επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου, επιβεβαιώνοντας τη μετατόπιση προς ένα πιο στοχευμένο μοντέλο.
Η κατανομή της παραβατικότητας ανά κλάδο αποτυπώνει τη διάχυση του φαινομένου στην οικονομία. Στον τομέα της υγείας και των προσωπικών υπηρεσιών, περίπου 1 στις 2 επιχειρήσεις εμφανίζει παραβάσεις, ενώ στην εστίαση το πρόβλημα εντείνεται, καθώς το ποσοστό αυξήθηκε από 27,5% το 2023 σε 32,4% το 2025. Αντίστοιχα, στον κλάδο των καταλυμάτων, περίπου 1 στις 3 επιχειρήσεις εντοπίζεται με παραβατική συμπεριφορά, ενώ οι μεταφορές και τα logistics, αν και παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, εμφανίζουν μια ελαφρά αποκλιμάκωση.
Η γεωγραφική κατανομή των ελέγχων αναδεικνύει έντονες περιφερειακές διαφοροποιήσεις. Η Δυτική Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό παραβατικότητας με 39,9%, ακολουθούμενη από την Πελοπόννησο και τη Θεσσαλία, γεγονός που δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι ομοιόμορφα κατανεμημένο αλλά εμφανίζει «θύλακες» αυξημένου κινδύνου.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν και τα στοιχεία για τους μερικούς επιτόπιους ελέγχους πρόληψης, οι οποίοι ξεπέρασαν κατά πολύ τον αρχικό στόχο. Από τους 47.602 ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν, εντοπίστηκαν 11.146 περιπτώσεις παραβάσεων και συνολικά 178.718 παραβάσεις, ενώ επιβλήθηκαν ακόμη και αναστολές λειτουργίας σε εκατοντάδες επιχειρήσεις. Οι κυρώσεις επικεντρώθηκαν κυρίως στην εστίαση, το λιανεμπόριο και την πρωτογενή παραγωγή.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η στρατηγική της ΑΑΔΕ μετατοπίζεται ξεκάθαρα προς την ψηφιοποίηση και την αυτοματοποίηση. Η αξιοποίηση εργαλείων όπως το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής και το Ψηφιακό Πελατολόγιο αποτελεί κεντρικό άξονα του νέου μοντέλου ελέγχου, ενώ η χρήση τεχνητής νοημοσύνης αναμένεται να ενισχύσει τη δυνατότητα πρόβλεψης και εντοπισμού ύποπτων συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο.
Η μετάβαση αυτή επιταχύνεται το 2026, καθώς τίθεται σε ευρεία εφαρμογή η υποχρεωτική διαβίβαση δεδομένων μέσω της πλατφόρμας myDATA. Η δυνατότητα real-time παρακολούθησης της διακίνησης αγαθών και των συναλλαγών δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον διαφάνειας, στο οποίο η απόκρυψη εσόδων και η χρήση εικονικών τιμολογίων καθίστανται ολοένα και πιο δύσκολες.
Συνολικά, τα στοιχεία του 2025 στέλνουν ένα σαφές μήνυμα: η φοροδιαφυγή παραμένει βαθιά ριζωμένη, αλλά τα εργαλεία για την αντιμετώπισή της γίνονται ολοένα πιο εξελιγμένα και στοχευμένα, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για τον φορολογικό έλεγχο στην Ελλάδα.