Η επιχειρηματική ατζέντα της 90ης ΔΕΘ δεν αφορά μόνο στη μείωση ενός φορολογικού συντελεστή. Αφορά στη ρευστότητα που δεσμεύεται πριν ακόμη κλείσει η χρήση, τα τεκμήρια που φορολογούν εισοδήματα τα οποία δεν υπάρχουν, το ενεργειακό κόστος που περιορίζει την ανταγωνιστικότητα και τις παλιές ζημιές που χάνονται πριν μπορέσουν να συμψηφιστούν με μελλοντικά κέρδη.
Η κυβέρνηση θα παρουσιάσει ένα πακέτο φορολογικής ανακούφισης, με στοχευμένα κίνητρα όμως και για μια ευρύτερη αλλαγή παραγωγικού μοντέλου που θα ενισχύει συνενώσεις, συγχωνεύσεις, εξωστρέφεια και καινοτομία.
Τα επικρατέστερα μέτρα περιλαμβάνουν αλλαγές στα τεκμήρια επαγγελματιών, μείωση προκαταβολής φόρου, μέτρα για το υψηλό ενεργειακό κόστος, αποσβέσεις και δυνατότητα συμψηφισμού των ζημιών σε βάθος δεκαετίας. Στο «τραπέζι» βρίσκονται όμως και άλλα μέτρα, όπως η σταδιακή μείωση του φόρου από 22% σε 20%.
Προκαταβολή φόρου: «Κούρεμα» έως 30%
Η μείωση της προκαταβολής φόρου είναι ένα από τα κεντρικά αιτήματα της αγοράς και αναμένεται ότι ο πρωθυπουργός θα το ικανοποιήσει. Σήμερα η προκαταβολή ανέρχεται σε 80% για τις περισσότερες επιχειρήσεις και σε 55% για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Τα σενάρια που εξετάζονται προβλέπουν μείωση 25%-30% στην προκαταβολή σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα: για τους επαγγελματίες ο συντελεστής να πέσει προς το 40%, ενώ για τις μικρές επιχειρήσεις εξετάζεται κλιμάκωση μεταξύ 50% και 60%.
Η προκαταβολή δεν είναι οριστικός φόρος, αλλά λειτουργεί ως δέσμευση ρευστότητας. Για μια επιχείρηση που βρίσκεται σε φάση επενδύσεων ή έχει ασταθή κερδοφορία, η πληρωμή φόρου για εισόδημα που δεν έχει ακόμη παραχθεί περιορίζει τη δυνατότητα αγοράς εξοπλισμού, προσλήψεων και κάλυψης λειτουργικών δαπανών.
Τεκμήρια και ελεύθεροι επαγγελματίες
Οι αλλαγές στο τεκμαρτό σύστημα θα αποτελούν τη σημαντικότερη παρέμβαση για τους αυτοαπασχολούμενους. Η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι το σύστημα θεσπίστηκε για την αντιμετώπιση της υποδήλωσης εισοδημάτων, αλλά ταυτόχρονα έχει δημιουργήσει επιβαρύνσεις σε επαγγελματίες με πραγματικά χαμηλή ή ασταθή κερδοφορία.
Στα σενάρια που εξετάζονται περιλαμβάνονται:
- Πάγωμα της αυτόματης αύξησης του τεκμαρτού εισοδήματος όταν αυξάνεται ο κατώτατος μισθός.
- Μείωση του τεκμαρτού εισοδήματος κατά 10%-20% για συγκεκριμένες κατηγορίες.
- Νέες απαλλαγές για επαγγελματίες σε μικρές ή απομακρυσμένες περιοχές.
- Περιορισμός των προσαυξήσεων που συνδέονται με τα έτη δραστηριότητας, τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία.
- Σύνδεση των ελαφρύνσεων με τη χρήση myDATA, POS, ηλεκτρονικής τιμολόγησης και ψηφιακών δελτίων διακίνησης.
Η βασική ιδέα είναι να περάσει το σύστημα από τα οριζόντια τεκμήρια σε ένα μοντέλο περισσότερων ηλεκτρονικών διασταυρώσεων και στοχευμένων ελέγχων.
Τέλος επιτηδεύματος και εταιρικός φόρος
Στο τραπέζι παραμένει η μείωση του φορολογικού συντελεστή των επιχειρηματικών κερδών από 22% σε 20%. Η παρέμβαση δεν θεωρείται ακόμη κλειδωμένη για το άμεσο πακέτο, αλλά εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για την ενίσχυση των επενδύσεων και της ανταγωνιστικότητας.
Παράλληλα, αναμένεται η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα. Το τέλος επιβαρύνει τις επιχειρήσεις ανεξάρτητα από το αν εμφανίζουν κέρδη ή ζημιές και υπολογίζεται ότι η κατάργησή του θα έχει δημοσιονομικό κόστος περίπου 240 εκατ. ευρώ.
Η κατάργηση θα έχει κυρίως συμβολικό χαρακτήρα για τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις, αλλά μεγαλύτερη πρακτική σημασία για μικρές εταιρείες, υποκαταστήματα και επιχειρήσεις που περνούν περίοδο μειωμένης δραστηριότητας.
Μεταφορά ζημιών για δέκα χρόνια
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα μέτρα για τη βιομηχανία και τις επενδύσεις είναι η επέκταση της μεταφοράς φορολογικών ζημιών από την πενταετία στη δεκαετία. Η πρόταση αφορά επιχειρήσεις που επηρεάστηκαν από διαδοχικές κρίσεις, υψηλές τιμές ενέργειας, προβλήματα εφοδιασμού ή μεγάλες επενδύσεις με αργή απόδοση.
Η αλλαγή θα είχε ιδιαίτερη σημασία για βιομηχανικές μονάδες που εμφανίζουν ζημιές κατά τα πρώτα χρόνια ενός επενδυτικού κύκλου. Αν η επιχείρηση δεν προλάβει να συμψηφίσει τις ζημιές μέσα στην πενταετία, χάνει μέρος του φορολογικού οφέλους της επένδυσης. Επιπλέον η μεγάλη αύξηση του κόστους απόκτησης μηχανολογικού εξοπλισμού τα τελευταία 4-5 χρόνια δεν προλαβαίνει να αποσβεστεί σύντομα. Η δεκαετής περίοδος θα επιτρέψει αποσβέσεις και συμψηφισμό ζημιών που γεννήθηκαν από τι απανωτές κρίσεις, με μελλοντικά κέρδη, με στόχο η δραστηριότητα να παραμείνει ενεργή.
Ενέργεια και παραγωγικές επενδύσεις
Η βιομηχανία ζητά παρεμβάσεις που μειώνουν το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας όχι περιστασιακά, αλλά μόνιμα. Στο κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνονται επενδύσεις σε αποθήκευση ενέργειας, δίκτυα, ενεργειακή αναβάθμιση και υποδομές, με στόχο να μειωθεί το κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Η ενεργειακή ρήτρα που έχει ζητήσει η Αθήνα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνδέεται με επενδύσεις ενεργειακής ανθεκτικότητας άνω του 1 δισ. ευρώ έως το 2028. Η επιδίωξη είναι οι σχετικές δαπάνες να μην υπολογίζονται με τον ίδιο τρόπο στο όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών, ώστε να δημιουργηθεί χώρος για επενδύσεις χωρίς παραβίαση των ευρωπαϊκών κανόνων.
Για τη βιομηχανία, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν το πακέτο θα περιλαμβάνει άμεσες μειώσεις λογαριασμών ή κυρίως χρηματοδοτικά εργαλεία για επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά, αποθήκευση, εξοικονόμηση και αυτοπαραγωγή.
Ασφαλιστικές εισφορές και επενδύσεις
Η νέα μείωση των εργοδοτικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα θεωρείται ώριμη. Η κυβέρνηση εξετάζει επίσης αν μπορεί να εξασφαλίσει μεγαλύτερη παρέμβαση, ειδικά για επιχειρήσεις που αυξάνουν την απασχόληση και τις αμοιβές.
Παράλληλα, εξετάζονται και κίνητρα για έρευνα, καινοτομία, συγχωνεύσεις και εξαγορές, με φορολογικές εκπτώσεις που μπορούν να φτάσουν έως και το 315% για επενδύσεις στην έρευνα.