Σαφές πλαίσιο για την παραγραφή των φορολογικών υποθέσεων διαμορφώνεται μετά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας και τη νέα εγκύκλιο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Βασικός κανόνας είναι η πενταετής παραγραφή, ενώ η δυνατότητα επέκτασής της στη δεκαετία αφορά αποκλειστικά περιπτώσεις στις οποίες έχουν προκύψει νέα και σημαντικά στοιχεία μέσα στην αρχική πενταετία.
Η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ αποσαφηνίζει τις περιπτώσεις στις οποίες η φορολογική διοίκηση μπορεί να επεκτείνει τον χρονικό ορίζοντα των ελέγχων, βάζοντας τέλος στις διαφορετικές ερμηνείες που είχαν διατυπωθεί μετά τις σχετικές δικαστικές αποφάσεις.
Πότε ενεργοποιείται η δεκαετής παραγραφή
Ειδικότερα, για να διατηρηθεί ανοιχτή μια φορολογική υπόθεση για διάστημα δέκα ετών, θα πρέπει να έχουν προκύψει νέα στοιχεία εντός της πρώτης πενταετίας. Δεν αρκεί, επομένως, η εκ των υστέρων ανακάλυψη μιας παράβασης, εάν δεν πληρούνται οι συγκεκριμένες προϋποθέσεις που προβλέπει το ισχύον πλαίσιο.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους ελέγχους της ΑΑΔΕ. Με δεδομένο ότι το 2026 βρίσκεται προς το τέλος του, η φορολογική διοίκηση μπορεί να ερευνά τις υποθέσεις της τελευταίας πενταετίας, δηλαδή των φορολογικών ετών 2021 έως και 2025, καθώς και το 2026 μέχρι την ολοκλήρωσή του, στο πλαίσιο των αντίστοιχων προθεσμιών παραγραφής.
Ποιες παλαιές υποθέσεις παραγράφονται οριστικά
Ωστόσο, ακόμη και όταν εντοπίζονται νέα στοιχεία, η δυνατότητα αναδρομικού ελέγχου δεν είναι απεριόριστη. Η δεκαετής παραγραφή δεν επιτρέπει στην ΑΑΔΕ να επεκτείνει τους ελέγχους πέρα από τα χρονικά όρια που προβλέπει το σχετικό πλαίσιο.
Αυτό σημαίνει ότι οι φορολογικές υποθέσεις της περιόδου 2012-2017 οδηγούνται σε οριστική παραγραφή, χωρίς να μπορούν να αναβιώσουν μέσω της επίκλησης νέων στοιχείων, σύμφωνα με την ερμηνεία που παρουσιάζεται μετά τις αποφάσεις του ΣτΕ και τις διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ.
Ιδιαίτερη σημασία έχει, μάλιστα, ότι η παραγραφή δεν αφορά μόνο συνηθισμένες φορολογικές εκκρεμότητες, αλλά και σοβαρές παραβάσεις που βρίσκονται συχνά στο επίκεντρο εκτεταμένων φορολογικών ελέγχων.
Ποιες παραβάσεις μπαίνουν στο αρχείο και τι ισχύει για τα πρόστιμα
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η έκδοση πλαστών ή εικονικών φορολογικών στοιχείων, η νόθευση παραστατικών, καθώς και η καταχώριση ανύπαρκτων αγορών και δαπανών. Πρόκειται για κατηγορίες παραβάσεων τις οποίες η φορολογική διοίκηση εξετάζει συχνά σε υποθέσεις μεγάλης οικονομικής και φορολογικής σημασίας.
Σε ό,τι αφορά, τέλος, τη διαγραφή προστίμων, διευκρινίζεται ότι δεν προβλέπεται αυτόματη διαγραφή τους. Η διαγραφή μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο κατόπιν σχετικής απόφασης της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών ή των αρμόδιων Δικαστηρίων.