Σε νέο κύκλο μαζικών απεργιών και διαδηλώσεων εισέρχεται σήμερα, Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, η Γαλλία, με την κοινωνική δυσαρέσκεια για την ακρίβεια να εντείνεται και την πολιτική κρίση να βαθαίνει, καθώς η κυβέρνηση του Εμανουέλ Μακρόν αδυνατεί να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική συναίνεση για τον προϋπολογισμό του 2027. Η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα εκρηκτικό μείγμα κοινωνικών κινητοποιήσεων, πολιτικής αβεβαιότητας και δημοσιονομικών πιέσεων, που έχει ήδη προκαλέσει αναταράξεις στην αγορά των γαλλικών κρατικών ομολόγων.
Σύμφωνα με το Bloomberg, τα μεγαλύτερα συνδικάτα του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα έχουν απευθύνει κάλεσμα για πανεθνική κινητοποίηση, ενώνοντας διαφορετικές κοινωνικές ομάδες που διαμαρτύρονται για το αυξημένο κόστος ζωής, την υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών και τις οικονομικές δυσκολίες των νοικοκυριών.
Στις διαδηλώσεις συμμετέχουν επίσης εκπρόσωποι του κινήματος των «Κίτρινων Γιλέκων», που εμφανίστηκε το 2018, καθώς και μαθητές και φοιτητές, οι οποίοι κινητοποιούνται από τον Σεπτέμβριο για τις ελλείψεις εκπαιδευτικών, τις υπερπλήρεις σχολικές αίθουσες και την επιδείνωση των σχολικών υποδομών.
Η νέα ημέρα κινητοποιήσεων έρχεται έπειτα από περισσότερο από έναν μήνα κοινωνικής αναταραχής, με τις γαλλικές αρχές να βρίσκονται σε αυξημένη επιφυλακή προκειμένου να αποτρέψουν την επανάληψη των βίαιων επεισοδίων που είχαν σημειωθεί στα μέσα Οκτωβρίου.
Απεργιακός κλοιός σε μεταφορές και σχολεία
Οι κινητοποιήσεις προκαλούν σημαντικά προβλήματα στις μετακινήσεις, καθώς εργαζόμενοι στους σιδηροδρόμους, στις δημόσιες συγκοινωνίες και στα λιμάνια συμμετέχουν στις απεργίες.
Η γαλλική σιδηροδρομική εταιρεία SNCF προειδοποίησε για διαταραχές στα περιφερειακά δρομολόγια, συμπεριλαμβανομένης της ευρύτερης περιοχής του Παρισιού, ενώ προβλέπεται η ακύρωση ενός στα δέκα δρομολόγια τρένων υψηλής ταχύτητας.
Στη γαλλική πρωτεύουσα, τουλάχιστον 25 σταθμοί του μετρό έχουν κλείσει, σύμφωνα με τη RATP, ενώ προβλήματα καταγράφονται και σε επιμέρους γραμμές του δικτύου. Στις κινητοποιήσεις συμμετέχουν λιμενεργάτες, ενώ μέρος των σχολικών μονάδων παραμένει κλειστό.
«Θέλουμε να μπορούμε να ζούμε αξιοπρεπώς από την εργασία μας», δήλωσε στο BFM TV η γενική γραμματέας του συνδικάτου CFDT, Μαριλίζ Λεόν, τονίζοντας ότι η αγοραστική δύναμη και η δυσκολία κάλυψης των καθημερινών αναγκών βρίσκονται στον πυρήνα των διεκδικήσεων.
Η ένταση των κινητοποιήσεων έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη περίπου 70.000 αστυνομικών σε ολόκληρη τη χώρα, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνιέζ.
Στις 17 Οκτωβρίου περισσότεροι από 500.000 πολίτες είχαν συμμετάσχει σε διαδηλώσεις, οι οποίες σε αρκετές περιοχές σημαδεύτηκαν από βίαια επεισόδια, λεηλασίες και καταστροφές σε δημόσια κτίρια και καταστήματα.
Έκτοτε, η κυβέρνηση έχει ενισχύσει σημαντικά τα μέτρα ασφαλείας και έχει επιβάλει περιορισμούς στις διαδρομές των διαδηλώσεων, με αποτέλεσμα οι πιο πρόσφατες κινητοποιήσεις να εξελίσσονται σε γενικές γραμμές πιο ομαλά.
Πολιτικό αδιέξοδο έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές
Η κοινωνική κρίση εκδηλώνεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη πολιτική συγκυρία, καθώς απομένουν περίπου έξι μήνες έως τις προεδρικές εκλογές και τα κόμματα της αντιπολίτευσης επιχειρούν να αναδείξουν τις προγραμματικές τους προτεραιότητες.
Η Μαρίν Λεπέν εστιάζει στην αποκατάσταση της δημόσιας τάξης και στην αντιμετώπιση της βίας, ενώ ο Ζαν-Λικ Μελανσόν δίνει έμφαση στις κοινωνικές ανισότητες και στις καταγγελίες για αστυνομική βία.
Από την πλευρά του, ο Εμανουέλ Μακρόν έχει αποδώσει μέρος της έντασης στην εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, στον ρόλο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και σε ομάδες της άκρας Αριστεράς.
Η αδυναμία εξεύρεσης πολιτικού συμβιβασμού αποτυπώθηκε και στη χθεσινή συνεδρίαση της Εθνοσυνέλευσης, η οποία απέρριψε το σκέλος των εσόδων του προϋπολογισμού για το 2027. Συνολικά 458 βουλευτές ψήφισαν κατά, κανένας υπέρ και δύο απείχαν.
Μετά την απόρριψη, το αρχικό κυβερνητικό σχέδιο θα διαβιβαστεί στη Γερουσία, διατηρώντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω πολιτικής αντιπαράθεσης.
Συναγερμός στις αγορές – Στις 178 μονάδες βάσης το spread
Το πολιτικό αδιέξοδο έχει ήδη μεταφερθεί στις χρηματοπιστωτικές αγορές, με τους επενδυτές να εμφανίζονται ολοένα πιο επιφυλακτικοί απέναντι στη δημοσιονομική κατάσταση της Γαλλίας.
Η διαφορά αποδόσεων μεταξύ των γαλλικών και των γερμανικών δεκαετών κρατικών ομολόγων, βασικός δείκτης του κινδύνου που αποτιμούν οι αγορές, έφτασε τον Οκτώβριο τις 178 μονάδες βάσης, έναντι μόλις 85 μονάδων στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για επίπεδα που είχαν να προσεγγιστούν από την κρίση χρέους της Ευρωζώνης το 2011, εντείνοντας τις ανησυχίες για το κόστος δανεισμού της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της ζώνης του ευρώ.
Οι επενδυτές ανησυχούν ότι μια κυβέρνηση χωρίς σταθερή κοινοβουλευτική πλειοψηφία δύσκολα θα μπορέσει να περάσει τις απαραίτητες περικοπές δαπανών, προκειμένου να περιοριστεί το δημοσιονομικό έλλειμμα.
Η γαλλική κυβέρνηση επιδιώκει να μειώσει το έλλειμμα στο 5% του ΑΕΠ το 2027, από 5,4% που προβλέπεται για φέτος. Ωστόσο, η αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους περιπλέκει την προσπάθεια, σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομία εμφανίζει σημάδια επιβράδυνσης.
Το ΑΕΠ συρρικνώθηκε το τρίτο τρίμηνο, ενώ η μηνιαία καταναλωτική εμπιστοσύνη υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 13 ετών, αποτυπώνοντας το βάρος της ακρίβειας στα γαλλικά νοικοκυριά.
Το άρθρο 49.3 και οι επόμενες κινήσεις της κυβέρνησης
Μετά την απόρριψη του προϋπολογισμού από την Εθνοσυνέλευση, η κυβέρνηση του Σεμπαστιάν Λεκορνί βρίσκεται αντιμέτωπη με δύσκολες αποφάσεις.
Μία επιλογή είναι η ενεργοποίηση του άρθρου 49.3 του γαλλικού Συντάγματος, που επιτρέπει την υιοθέτηση νομοσχεδίου χωρίς ψηφοφορία, αφήνοντας ωστόσο την κυβέρνηση εκτεθειμένη σε ενδεχόμενη πρόταση δυσπιστίας.
Εναλλακτικά, υπό συγκεκριμένες συνταγματικές προϋποθέσεις και χρονικούς περιορισμούς, θα μπορούσε να επιδιωχθεί η εφαρμογή δημοσιονομικών μέτρων μέσω διαταγμάτων.
Σε κάθε περίπτωση, η Γαλλία καλείται να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα την κοινωνική δυσαρέσκεια, το αυξανόμενο κόστος δανεισμού και τη δυσκολία συγκρότησης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, με τις πολιτικές εντάσεις να εντείνονται όσο πλησιάζουν οι προεδρικές εκλογές