Ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε την Πέμπτη προεδρική διακήρυξη για την επιβολή δασμών έως και 100% σε εισαγόμενα μη επανδρωμένα εναέρια συστήματα (drones) και εξαρτήματά τους, έναν κλάδο στον οποίο κυριαρχεί η Κίνα. Ο Αμερικανός πρόεδρος επικαλέστηκε λόγους «εθνικής ασφάλειας», υποστηρίζοντας ότι η μεγάλη εξάρτηση των ΗΠΑ από ξένους προμηθευτές δημιουργεί σοβαρές στρατηγικές και τεχνολογικές ευπάθειες.
Η απόφαση βασίζεται σε έρευνα του υπουργείου Εμπορίου, βάσει του άρθρου 232 του Trade Expansion Act του 1962. Σύμφωνα με τα συμπεράσματά της, τα drones και τα εξαρτήματά τους εισάγονται στις ΗΠΑ σε ποσότητες και υπό συνθήκες που απειλούν να υπονομεύσουν την εθνική ασφάλεια.
Δασμοί 100% στα μεγαλύτερα drones
Από τις 3 Σεπτεμβρίου 2026 θα επιβληθεί δασμός 100% στα drones με μέγιστο βάρος απογείωσης άνω των 25 κιλών, σε μη επανδρωμένα συστήματα που ενσωματώνουν θερμικές κάμερες, σε σταθμούς σύνδεσης και ελέγχου drones, καθώς και σε ορισμένα κρίσιμα εξαρτήματα.
Για drones βάρους έως 25 κιλών ο δασμός θα ανέρχεται στο 25%.
Δασμός 25% προβλέπεται επίσης για συγκεκριμένα εξαρτήματα, αλλά θα τεθεί σε ισχύ έπειτα από μεταβατική περίοδο 180 ημερών, στις 9 Φεβρουαρίου 2027, ώστε να δοθεί χρόνος για την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής.
Εξαιρέσεις προβλέπονται για ορισμένους εμπορικούς εταίρους. Για προϊόντα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, την Ταϊβάν, την Ελβετία και το Λιχτενστάιν ο συνολικός δασμός δεν θα ξεπερνά το 15%, ενώ για τη Βρετανία το ανώτατο όριο θα είναι 10%, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την προέλευση των κρίσιμων εξαρτημάτων και της τεχνολογίας.
Οι φόβοι για την εθνική ασφάλεια
Στην έκθεση του υπουργείου Εμπορίου επισημαίνεται ότι τα drones αποτελούν πλέον κρίσιμη τεχνολογία στον σύγχρονο πόλεμο, καθώς χαμηλού κόστους συστήματα μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές ζημιές σε πολύ ακριβότερα οπλικά συστήματα και υποδομές.
Παράλληλα, χρησιμοποιούνται από αμερικανικές υπηρεσίες για επιτήρηση, αστυνόμευση, επιστημονική έρευνα, χαρτογράφηση, προστασία κρίσιμων υποδομών, αντιμετώπιση καταστροφών και επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, αλλά και από ιδιωτικές εταιρείες σε γεωργία, τηλεπικοινωνίες, ενέργεια, κατασκευές και μεταφορές.
Η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ακόμη και drones που κατασκευάζονται στις ΗΠΑ εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα κρίσιμα εξαρτήματα, όπως κινητήρες, συστήματα ηλεκτρονικού ελέγχου ταχύτητας, μπαταρίες ιόντων λιθίου και σταθμούς σύνδεσης.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στους κινδύνους κυβερνοασφάλειας, καθώς λογισμικό ορισμένων ξένων συστημάτων μπορεί να μεταδίδει δεδομένα πίσω στον κατασκευαστή και, δυνητικά, να επιτρέψει την εκμετάλλευσή τους από ξένες κυβερνήσεις.
Κίνητρα για παραγωγή στις ΗΠΑ
Η κυβέρνηση Τραμπ εκτιμά ότι η σημερινή αμερικανική βιομηχανία δεν διαθέτει ακόμη την παραγωγική δυνατότητα για να καλύψει με ασφάλεια τις ανάγκες της χώρας, ιδιαίτερα σε περίπτωση πολέμου ή απότομης αύξησης της ζήτησης.
Για τον λόγο αυτό δημιουργείται πρόγραμμα κινήτρων για εταιρείες που δεσμεύονται να κατασκευάσουν, να επεκτείνουν ή να αναβαθμίσουν εγκαταστάσεις παραγωγής drones και εξαρτημάτων στις ΗΠΑ, με την έναρξη των έργων να πρέπει να γίνει πριν από τις 20 Ιανουαρίου 2029.
Οι εταιρείες των οποίων τα σχέδια εγκρίνονται θα μπορούν, όσο κατασκευάζουν τις νέες μονάδες, να εισάγουν συγκεκριμένα προϊόντα και αναγκαίο παραγωγικό εξοπλισμό χωρίς τους νέους δασμούς.
Ο υπουργός Εμπορίου αποκτά επίσης τη δυνατότητα να προσθέτει στο μέλλον και άλλα εξαρτήματα drones στο καθεστώς των δασμών, εφόσον κρίνει ότι οι εισαγωγές τους δημιουργούν νέους κινδύνους για την εθνική ασφάλεια.