Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν πρόκειται να μείνει αδρανής απέναντι σε ένα νέο κύμα πληθωρισμού που θα μπορούσε να προκληθεί από την εκτίναξη των τιμών ενέργειας λόγω του πολέμου στο Ιράν, ξεκαθάρισε η πρόεδρός της, Κριστίν Λαγκάρντ.
Όπως τόνισε σε ομιλία της στη Φρανκφούρτη, η ΕΚΤ θα κινηθεί «αποφασιστικά και γρήγορα» εφόσον το ενεργειακό σοκ απειλήσει να μετατραπεί σε ευρύτερη πληθωριστική πίεση, αν και προς το παρόν η τράπεζα εξακολουθεί να αξιολογεί το μέγεθος και τη διάρκεια των επιπτώσεων.
«Δεν θα δράσουμε πριν έχουμε επαρκή στοιχεία για την ένταση και τη διάρκεια του σοκ και τον τρόπο μετάδοσής του», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι «δεν θα παραλύσουμε από δισταγμό: η δέσμευσή μας για πληθωρισμό 2% μεσοπρόθεσμα είναι αδιαπραγμάτευτη».
Η άνοδος των τιμών ενέργειας, που συνδέεται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, έχει επαναφέρει στο προσκήνιο τους φόβους για ένα νέο πληθωριστικό κύμα, παρόμοιο με εκείνο που ακολούθησε την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Ο επικεφαλής της Bundesbank, Γιοάχιμ Νάγκελ, αλλά και άλλοι αξιωματούχοι έχουν ήδη αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο αύξησης επιτοκίων ακόμη και από τον Απρίλιο, εφόσον επιδεινωθούν οι προοπτικές των τιμών.
Τα τρία σενάρια
Η Λαγκάρντ παρουσίασε τρία βασικά σενάρια για την αντίδραση της νομισματικής πολιτικής:
- Σε περίπτωση που το ενεργειακό σοκ αποδειχθεί περιορισμένο και βραχύβιο, η ΕΚΤ θα μπορούσε να επιλέξει να το «αγνοήσει», καθώς οι καθυστερήσεις στη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής θα καθιστούσαν μια παρέμβαση αναποτελεσματική ή ακόμη και επιζήμια.
- Αν το σοκ προκαλέσει μια σημαντική αλλά όχι μόνιμη υπέρβαση του στόχου, τότε θα μπορούσε να δικαιολογηθεί μια πιο μετρημένη προσαρμογή της πολιτικής, δεδομένου ότι πρόκειται για εξωγενές φαινόμενο και όχι για υπερθέρμανση της ζήτησης.
- Σε περίπτωση όμως που ο πληθωρισμός αποκλίνει σημαντικά και επίμονα από τον στόχο, η αντίδραση θα πρέπει να είναι πιο ισχυρή και διαρκής, ώστε να αποτραπεί η παγίωση πληθωριστικών προσδοκιών.
Η εικόνα των τιμών έχει ήδη επιδεινωθεί αισθητά. Ενώ πριν από λίγες εβδομάδες υπήρχε κίνδυνος υποχώρησης του πληθωρισμού κάτω από το 2%, πλέον εκτιμάται ότι θα υπερβεί σημαντικά τον στόχο τους επόμενους μήνες. Το βασικό σενάριο της ΕΚΤ προβλέπει πληθωρισμό 2,6% για το 2026, ενώ σε ακραίο σενάριο με παρατεταμένες διαταραχές στην ενέργεια, θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και το 6,3%.
Ταυτόχρονα, οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου απειλούν να επιβραδύνουν την ευρωπαϊκή οικονομία. Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι η δραστηριότητα στον ιδιωτικό τομέα της ευρωζώνης αυξάνεται με τον χαμηλότερο ρυθμό από τον Μάιο.
Η Λαγκάρντ επεσήμανε ότι ιστορικά η μετάδοση των ενεργειακών τιμών στο σύνολο της οικονομίας δεν είναι ο κανόνας, ωστόσο προειδοποίησε ότι αυτή τη φορά οι συνθήκες ενδέχεται να είναι διαφορετικές, λόγω της έντασης και της διάρκειας του σοκ.
«Είναι κρίσιμο να εντοπίσουμε έγκαιρα πότε το σοκ κινδυνεύει να γενικευθεί», ανέφερε, τονίζοντας την ανάγκη ευελιξίας της ΕΚΤ.
Οι ενδείξεις προς το παρόν δεν είναι ενθαρρυντικές, καθώς, όπως σημείωσε, οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στον Κόλπο μειώνουν τις πιθανότητες γρήγορης ομαλοποίησης της κατάστασης.
Αυτό ενδέχεται να οδηγήσει επιχειρήσεις και εργαζομένους να αντιδράσουν πιο γρήγορα από ό,τι το 2022, όταν η ΕΚΤ είχε δεχθεί έντονη κριτική για καθυστερημένη αντίδραση.
«Έχουμε πλέον πιο πρόσφατη εμπειρία υψηλού πληθωρισμού, κάτι που μπορεί να επηρεάσει την ταχύτητα με την οποία μετακυλίονται τα κόστη και ζητούνται αυξήσεις αποδοχών», κατέληξε η Λαγκάρντ, επαναλαμβάνοντας ότι η ΕΚΤ είναι έτοιμη να προσαρμόσει την πολιτική της σε οποιαδήποτε συνεδρίαση, εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο.