Αλυσιδωτές εξελίξεις στο πεδίο των συλλογικών συμβάσεων εργασίας προκαλεί η απόφαση του υπουργείου Εργασίας να επεκτείνει υποχρεωτικά τις νέες κλαδικές συμβάσεις στον επισιτισμό και στη βιομηχανία ζαχαρωδών προϊόντων, δημιουργώντας πλέον τις προϋποθέσεις για ανάλογες κινήσεις και σε άλλους μεγάλους παραγωγικούς κλάδους της οικονομίας.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς ενεργοποιεί ουσιαστικά τον νέο μηχανισμό επέκτασης συλλογικών συμβάσεων που προβλέπεται από την Εθνική Κοινωνική Συμφωνία και αποτυπώνει τη στρατηγική της κυβέρνησης για σημαντική διεύρυνση της κάλυψης των εργαζομένων μέσω κλαδικών συμβάσεων.
Ποιοι εργαζόμενοι επηρεάζονται
Μετά την υπογραφή της σχετικής υπουργικής απόφασης, πάνω από 400.000 εργαζόμενοι στον επισιτισμό και περίπου 23.000 εργαζόμενοι στη βιομηχανία ζαχαρωδών προϊόντων εξασφαλίζουν πλέον υποχρεωτικά υψηλότερες αποδοχές και καλύτερους όρους εργασίας, ανεξάρτητα από το αν οι επιχειρήσεις στις οποίες απασχολούνται συμμετείχαν ή όχι στις εργοδοτικές οργανώσεις που υπέγραψαν τις συμβάσεις.
Στον κλάδο του επισιτισμού, η νέα συλλογική σύμβαση προβλέπει βασικούς μισθούς από 930 έως 1.100 ευρώ, δηλαδή αυξήσεις που φτάνουν έως και το 19,6% σε σύγκριση με τον σημερινό κατώτατο μισθό. Παράλληλα, προβλέπονται πρόσθετες παροχές, όπως επίδομα γάμου 10%, επίδομα τουριστικής εκπαίδευσης έως 15% και επίδομα εποχικής εργασίας 10%.
Αντίστοιχα, στη βιομηχανία ζαχαρωδών προϊόντων, η νέα τριετής σύμβαση προβλέπει αυξήσεις στα κατώτατα ημερομίσθια έως 7,2%, ενώ συνολικά οι αποδοχές εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 9,2% έως τη λήξη της σύμβασης.
Ωστόσο, η σημασία της παρέμβασης δεν περιορίζεται μόνο στις μισθολογικές αυξήσεις. Το νέο πλαίσιο μεταβάλλει συνολικά τον τρόπο με τον οποίο επεκτείνονται οι συλλογικές συμβάσεις, περιορίζοντας αισθητά τα εμπόδια που ίσχυαν μέχρι σήμερα.
Ειδικότερα, το απαιτούμενο ποσοστό εργοδοτικής εκπροσώπησης για την επέκταση μιας σύμβασης μειώθηκε από το 50% στο 40%, ενώ όταν οι συμβάσεις συνυπογράφονται από τριτοβάθμιες οργανώσεις, όπως η ΓΣΕΕ, το συγκεκριμένο κριτήριο μπορεί να παρακάμπτεται.
Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι οι διαδικασίες επέκτασης των συμβάσεων μπορούν πλέον να ολοκληρώνονται με πολύ ταχύτερους ρυθμούς, ακόμη και μέσα σε λίγες ημέρες από την κατάθεση του φακέλου στο Ανώτατο Συμβούλιο Εργασίας.
Ποιοι κλάδοι ακολουθούν
Μετά τον επισιτισμό και τη βιομηχανία ζαχαρωδών προϊόντων, στο επόμενο στάδιο βρίσκονται και άλλοι μεγάλοι τομείς της οικονομίας που έχουν ήδη μπει στη διαδικασία επέκτασης συλλογικών συμβάσεων.
Στο νέο κύμα περιλαμβάνονται εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις πετρελαίου και υγραερίου, στη μεταλλουργία και στην επεξεργασία μετάλλου, τραπεζοϋπάλληλοι, εργαζόμενοι σε ασφαλιστικές εταιρείες και ιδιωτικές κλινικές, οικοδόμοι και εργατοτεχνίτες, αλλά και προσωπικό στον κλάδο καλλυντικών και αισθητικής.
Την ίδια ώρα εξετάζονται και συμβάσεις που αφορούν ιατρικούς επισκέπτες, ηλεκτροτεχνίτες, εργαζόμενους στην καπνοβιομηχανία και στη σιδηροβιομηχανία, καθώς και προσωπικό σε τουριστικά γραφεία, ναυτιλιακά πρακτορεία και εταιρείες διαχείρισης ποντοπόρων πλοίων.
Σε ορισμένους κλάδους, όπως οι τράπεζες και οι οικοδόμοι, εξακολουθούν να υπάρχουν εκκρεμότητες που σχετίζονται με τη διαδικασία εγγραφής συνδικαλιστικών οργανώσεων στο ΓΕΜΗΣΟΕ, ενώ οι τελικές αποφάσεις αναμένονται από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Το οικονομικό επιτελείο εμφανίζεται αποφασισμένο να αξιοποιήσει τις συλλογικές συμβάσεις ως βασικό εργαλείο αύξησης των μισθών τα επόμενα χρόνια, με στόχο ο μέσος μισθός να ανέλθει στα 1.500 ευρώ έως το 2027 και η κάλυψη των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις να προσεγγίσει το 80%, από περίπου 30% που υπολογίζεται σήμερα.