Το Ιράν έχει αυξήσει τις τελευταίες ημέρες τον ρυθμό των επιθέσεων εναντίον δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ, την ώρα που οι ροές πετρελαίου μέσω του σημαντικότερου ενεργειακού περάσματος του κόσμου πλησιάζουν ξανά τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο. Η βρετανική υπηρεσία UK Maritime Trade Operations (UKMTO) έχει καταγράψει ήδη εννέα επιθέσεις μέσα στον Οκτώβριο, αριθμός που αντιστοιχεί στο ήμισυ όσων είχαν καταγραφεί συνολικά τον Σεπτέμβριο στα Στενά του Ορμούζ και στον Περσικό Κόλπο. Μάλιστα, τέσσερις από τις επιθέσεις του προηγούμενου μήνα σημειώθηκαν τις τελευταίες δύο ημέρες του Σεπτεμβρίου, στοιχείο που καταδεικνύει την πρόσφατη επιτάχυνση.
Τα πλοία που διέρχονται από τα Στενά βρίσκονται στο στόχαστρο καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν, ωστόσο η ένταση των επιθέσεων μεταβάλλεται. Προηγούμενες περίοδοι αυξημένων χτυπημάτων είχαν προκαλέσει προσωρινή μείωση των μεταφορών, η οποία όμως συχνά αντισταθμιζόταν από υψηλότερες ροές τις επόμενες ημέρες. Στελέχη της ναυτιλίας και ειδικοί σε θέματα θαλάσσιας ασφάλειας επισημαίνουν ότι προς το παρόν δεν είναι σαφές εάν η νέα κλιμάκωση θα οδηγήσει σε σημαντική υποχώρηση των ροών μέσω του Ορμούζ. Αβέβαιη παραμένει και η επίδραση στις θαλάσσιες μεταφορές φυσικού αερίου, οι οποίες είχαν επίσης αρχίσει να αυξάνονται τις τελευταίες εβδομάδες.
Οι ροές πετρελαίου πλησιάζουν τα προπολεμικά επίπεδα
Η ποσότητα πετρελαίου και φυσικού αερίου που περνά από το Ορμούζ παραμένει κρίσιμη για την πορεία των διεθνών ενεργειακών τιμών, ιδιαίτερα ενόψει του χειμώνα στο βόρειο ημισφαίριο. Οι ροές πετρελαίου μέσω των Στενών αυξάνονται σταθερά από τις αρχές του καλοκαιριού. Ορισμένες τράπεζες της Wall Street εκτίμησαν την περασμένη εβδομάδα ότι οι μεταφορές πλησιάζουν τα επίπεδα πριν από την έναρξη του πολέμου. Μεγάλοι traders εμπορευμάτων, μιλώντας αυτή την εβδομάδα στο Energy Intelligence Forum στο Λονδίνο, εκτίμησαν ότι οι ροές από τη Μέση Ανατολή βρίσκονται περίπου στο 80% των προπολεμικών επιπέδων. Η ανάκαμψη αυτή είχε συμβάλει στην υποχώρηση του Brent κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Οι νέες επιθέσεις, ωστόσο, επανέφεραν την πίεση στις τιμές. Το Brent ενισχύθηκε κατά 0,8%, πάνω από τα 101 δολάρια το βαρέλι στις πρώτες συναλλαγές στην Ασία, καθώς οι επενδυτές στάθμιζαν από τη μία την αύξηση των ροών και από την άλλη την κλιμάκωση των ιρανικών επιθέσεων.
«Φόβος και αβεβαιότητα» στο Ορμούζ
Ο Δημήτρης Μανιάτης, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας διαχείρισης κινδύνου Marisks, εκτιμά ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να ενισχύσει τον έλεγχό της στο Στενό μέσω του φόβου και της αβεβαιότητας. Όπως σημειώνει, το Ιράν δεν χρειάζεται να σταματήσει κάθε πλοίο που επιχειρεί να περάσει από το Ορμούζ. Αρκεί η ναυτιλιακή αγορά να θεωρεί ότι οποιοδήποτε πλοίο μπορεί να είναι ο επόμενος στόχος.
Τα περισσότερα δεξαμενόπλοια κινούνται μέσω διαδρόμου κοντά στις ακτές του Ομάν και συνήθως περνούν με τα ψηφιακά συστήματα εντοπισμού τους απενεργοποιημένα. Ως αποτέλεσμα, traders και αναλυτές βασίζονται σε δορυφορικές εικόνες και ναυτιλιακά δεδομένα για να υπολογίσουν τις πραγματικές ποσότητες πετρελαίου που διακινούνται.
Την Τρίτη, το υπουργείο Άμυνας του Ομάν ανακοίνωσε ότι διέσωσε 10 μέλη πληρώματος από το εμπορικό πλοίο On Peace, το οποίο τυλίχθηκε στις φλόγες μετά από επίθεση. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ναυτιλίας, πρόκειται για δεξαμενόπλοιο πετρελαίου.
Νέο ρεκόρ στους ναύλους
Η κλιμάκωση έχει ήδη άμεσο αντίκτυπο στο κόστος των θαλάσσιων μεταφορών. Ο ημερήσιος ναύλος για μεταφορά πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο προς την Κίνα εκτινάχθηκε τη Δευτέρα στο ιστορικό επίπεδο των 1,3 εκατ. δολαρίων την ημέρα, σύμφωνα με στοιχεία του Baltic Exchange στο Λονδίνο. Για σύγκριση, ο μέσος ναύλος πέρυσι βρισκόταν κοντά στις 60.000 δολάρια την ημέρα. Η τεράστια αύξηση αντανακλά τη μείωση του αριθμού των πλοιοκτητών που είναι πρόθυμοι να στείλουν τα πλοία τους μέσω των Στενών.
Οι μεταφορές LNG έχουν παραμείνει περισσότερο περιορισμένες από την αρχή του πολέμου, αν και είχαν αρχίσει επίσης να αυξάνονται πριν από το τελευταίο κύμα επιθέσεων. Η ανάκαμψή τους είναι πιο αργή από εκείνη του πετρελαίου, καθώς το LNG μεταφέρεται από πολύ μικρότερο αριθμό εξειδικευμένων πλοίων. Παράλληλα, αρκετές χώρες κατανάλωσης ανακοίνωσαν την περασμένη εβδομάδα ότι θα απελευθερώσουν εκατομμύρια βαρέλια από τα στρατηγικά τους αποθέματα, σε μια προσπάθεια να αυξήσουν την προσφορά. Στις ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει μέτρα για τη συγκράτηση των εγχώριων τιμών καυσίμων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Οποιαδήποτε νέα ουσιαστική μείωση των ροών μέσω του Ορμούζ θα ενίσχυε τις πιέσεις στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή ακρίβεια έχει ήδη αναζωπυρώσει τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό και τα επιτόκια στις μεγάλες οικονομίες.