Ένα νέο πλαίσιο διαφάνειας στις αμοιβές και ενίσχυσης της ισότητας στην αγορά εργασίας φέρνει το σχέδιο νόμου του Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, το οποίο παρουσίασε η υπουργός Νίκη Κεραμέως, ενσωματώνοντας την ευρωπαϊκή Οδηγία 2023/970 για την ίση αμοιβή ανδρών και γυναικών.
Το νομοσχέδιο εισάγει για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο σύστημα μισθολογικής διαφάνειας τόσο πριν από την πρόσληψη όσο και κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης, με στόχο – όπως ανέφερε η υπουργός – η αμοιβή κάθε εργαζομένου να καθορίζεται αποκλειστικά από την εργασία και την αξία του και όχι από το φύλο του.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, οι εργοδότες θα υποχρεούνται πλέον να ενημερώνουν τον υποψήφιο εργαζόμενο για το ύψος ή το εύρος των αποδοχών της θέσης πριν από την πρόσληψη, καθώς και για τη σχετική συλλογική σύμβαση εργασίας όπου υπάρχει. Παράλληλα, δεν θα επιτρέπεται να ζητούν πληροφορίες για προηγούμενες αποδοχές του υποψηφίου.
Υποχρεωτικός έλεγχος μισθολογικού χάσματος
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης για πρώτη φορά εσωτερικό έλεγχο μισθολογικού χάσματος στις επιχειρήσεις.
Οι εταιρείες θα υποχρεούνται να υποβάλλουν στοιχεία για τις διαφορές αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών, τόσο στους βασικούς μισθούς όσο και στα bonus, καθώς και στοιχεία για το διάμεσο μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων.
Η υποχρέωση θα εφαρμόζεται κάθε χρόνο για επιχειρήσεις με περισσότερους από 250 εργαζόμενους και ανά τριετία για μικρότερες επιχειρήσεις συγκεκριμένων κατηγοριών.
Σε περίπτωση που εντοπιστεί μισθολογική απόκλιση ίση ή μεγαλύτερη του 5% χωρίς αντικειμενική αιτιολόγηση, ο εργοδότης θα υποχρεούται να προχωρήσει σε διορθωτικές παρεμβάσεις και αναμόρφωση της μισθολογικής πολιτικής της επιχείρησης.
Πρόσβαση εργαζομένων σε στοιχεία αποδοχών
Το νέο πλαίσιο δίνει επίσης στους εργαζομένους το δικαίωμα να ζητούν πληροφορίες τόσο για το ατομικό τους επίπεδο αμοιβής όσο και για τον μέσο μισθό ανδρών και γυναικών που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας, χωρίς ωστόσο να αποκαλύπτονται προσωπικά στοιχεία συναδέλφων τους.
Παράλληλα, ενισχύεται η δικαστική προστασία εργαζομένων που θεωρούν ότι υφίστανται διακρίσεις, καθώς θα μπορούν να ζητούν στοιχεία μισθών, να προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη και να εκπροσωπούνται από συνδικαλιστικές οργανώσεις ή φορείς ισότητας.
Σύνδεση με συλλογικές συμβάσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι όταν εφαρμόζεται συλλογική σύμβαση εργασίας θεωρείται καταρχήν ότι δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες μισθολογικές διακρίσεις, ενώ οι ΣΣΕ θα μπορούν να λειτουργούν ως βάση για τη δημιουργία μισθολογικών δομών στις επιχειρήσεις.
Παράλληλα, θεσμοθετείται Ψηφιακό Μητρώο Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, με στόχο την ηλεκτρονική καταχώρηση και ευκολότερη πρόσβαση πολιτών και επιχειρήσεων στις συλλογικές ρυθμίσεις.
Ρυθμίσεις για βαρέα και ανθυγιεινά στο ΕΣΥ
Στο ίδιο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται και διατάξεις για την ένταξη συγκεκριμένων κατηγοριών εργαζομένων του Εθνικό Σύστημα Υγείας και του ΕΚΑΒ στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.
Η ρύθμιση αφορά νοσηλευτές, βοηθούς νοσηλευτών, οδηγούς και διασώστες ασθενοφόρων, παρέχοντας δυνατότητα συνταξιοδότησης στο 62ο έτος με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης, εκ των οποίων τα 12 στις συγκεκριμένες ειδικότητες.
Προβλέπεται επίσης η αναγνώριση του χρόνου μαθητείας στις σχολές της ΔΥΠΑ ως προϋπηρεσίας για επαγγελματικές άδειες, καθώς και η δυνατότητα απομακρυσμένης συμμετοχής στις διαδικασίες επίλυσης εργατικών διαφορών μέσω της Επιθεώρησης Εργασίας.