Νέους κανόνες για την τουριστική ανάπτυξη, τις ξενοδοχειακές επενδύσεις, τις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb και την προστασία των νησιών και των περιοχών Natura θεσπίζει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον τουρισμό.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να βάλει σαφείς κανόνες στη χωρική ανάπτυξη του τουρισμού, περιορίζοντας την άναρχη ανάπτυξη στους ήδη επιβαρυμένους προορισμούς, όπως τα νησιά και δημιουργώντας παράλληλα περιθώρια για επενδύσεις σε περιοχές με χαμηλότερη τουριστική πίεση.
Στόχος είναι η ποιοτική και βιώσιμη ανάπτυξη του τουρισμού, η επιμήκυνση της περιόδου, η ανάπτυξη νέων προορισμών και θεματικών μορφών τουρισμού, αλλά και η προσαρμογή στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Οι πέντε κατηγορίες περιοχών
Κεντρικό στοιχείο του νέου Χωροταξικού είναι η κατάταξη της χώρας σε πέντε κατηγορίες, ανάλογα με την ένταση της τουριστικής δραστηριότητας:
- Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης
- Αναπτυγμένες
- Αναπτυσσόμενες
- Πρώιμης Ανάπτυξης
- Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης
Η κατηγοριοποίηση βασίζεται κυρίως στις τουριστικές κλίνες σε σχέση με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας, ενώ λαμβάνονται υπόψη τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά και τα καθεστώτα προστασίας.
Η κατηγορία κάθε περιοχής επηρεάζει άμεσα και τους όρους για νέες τουριστικές επενδύσεις.
Νέοι κανόνες για Airbnb
Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις εντάσσονται πλέον στον συνολικό χωρικό σχεδιασμό.
Ανάλογα με την τουριστική πίεση κάθε περιοχής, μπορούν να επιβάλλονται διαφορετικοί περιορισμοί, όπως όρια στη διάρκεια λειτουργίας μέσα στο έτος, γεωγραφικές ζώνες απαγόρευσης ή περιορισμού και περιορισμοί στη δημιουργία νέας προσφοράς.
Οι περιορισμοί μπορούν να αφορούν ακόμη και νεόδμητες κατοικίες, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου οι πιέσεις από τη βραχυχρόνια μίσθωση είναι αυξημένες.
Τι αλλάζει για τα νέα ξενοδοχεία
Στις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, όπου η τουριστική πίεση είναι μεγαλύτερη, αυξάνεται στα 16 στρέμματα το ελάχιστο γήπεδο για νέο ξενοδοχείο σε εκτός σχεδίου περιοχή. Επιτρέπονται νέα καταλύματα τριών έως πέντε αστέρων, ενώ στις περιοχές Natura 2000 νέες τουριστικές υποδομές επιτρέπονται μετά τον καθορισμό σχεδίων διαχείρισης.
Στις Αναπτυγμένες Περιοχές, το ελάχιστο γήπεδο διαμορφώνεται στα 12 στρέμματα, με τα νέα καταλύματα επίσης να περιορίζονται στις κατηγορίες τριών έως πέντε αστέρων. Για τα νησιά αυτής της κατηγορίας προβλέπεται ανώτατο όριο 350 κλινών.
Στις Αναπτυσσόμενες και στις Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης, το ελάχιστο γήπεδο για νέο ξενοδοχείο διαμορφώνεται στα 8 στρέμματα, με μεγαλύτερα περιθώρια για νέες επενδύσεις και ειδικές μορφές τουρισμού.
Ειδικό καθεστώς για τα νησιά
Ξεχωριστές προβλέψεις υπάρχουν για τη νησιωτική Ελλάδα, με εξαίρεση την Κρήτη και την Εύβοια.
Τα νησιά χωρίζονται σε τρεις ομάδες ανάλογα με την έκτασή τους. Στα μεγαλύτερα, άνω των 250 τετραγωνικών χιλιομέτρων, περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων η Ρόδος, η Κέρκυρα, η Νάξος, η Κως, η Λέσβος, η Χίος και η Κεφαλονιά.
Στη δεύτερη ομάδα, από 20 έως 250 τετραγωνικά χιλιόμετρα, βρίσκονται νησιά όπως η Μύκονος, η Πάρος, η Σαντορίνη, η Μήλος, η Σύρος, η Τήνος και η Ίος.
Ο σχεδιασμός συνδέεται με τη φέρουσα ικανότητα, την προστασία του τοπίου και την προσαρμογή των νέων εγκαταστάσεων στην κλίμακα κάθε νησιού. Στα μεγαλύτερα νησιά μπορεί να δημιουργούνται, μέσω του τοπικού σχεδιασμού, ζώνες περιορισμού ή απαγόρευσης της τουριστικής δόμησης για την προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.
Στο επίκεντρο η φέρουσα ικανότητα
Σημαντική αλλαγή αποτελεί η ενισχυμένη παρουσία της έννοιας της φέρουσας ικανότητας. Προβλέπεται η σύνταξη ειδικών Εκθέσεων Εκτίμησης Φέρουσας Ικανότητας, ώστε η ανάπτυξη να συνδέεται με τις πραγματικές δυνατότητες κάθε προορισμού.
Παράλληλα, προβλέπεται ελεύθερη πρόσβαση στις παραλίες, περιορισμός της γραμμικής επέκτασης της δόμησης και των νέων μεταφορικών υποδομών κατά μήκος της ακτής και προσαρμογή των νέων τουριστικών δραστηριοτήτων στη μορφολογία κάθε παράκτιας περιοχής.
Το νέο Χωροταξικό επιχειρεί έτσι να δημιουργήσει περισσότερο έλεγχο στους κορεσμένους προορισμούς και μεγαλύτερα περιθώρια ανάπτυξης στις περιοχές με διαθέσιμο τουριστικό δυναμικό, συνδέοντας κάθε νέα επένδυση με την προστασία του περιβάλλοντος και τη φέρουσα ικανότητα του τόπου.