Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε χθες Δευτέρα εκτελεστικό διάταγμα που προβλέπει την επιβολή επιπρόσθετων τελωνειακών δασμών 50% σε σειρά καναδικών προϊόντων, εξαιτίας «της διακριτικής μεταχείρισης από τον Καναδά σε βάρος αμερικανικών προϊόντων», διμερών διενέξεων στους τομείς της αυτοκινητοβιομηχανίας, των γαλακτοκομικών και των αλκοολούχων ποτών.
Οι νέοι δασμοί, οι οποίοι θα τεθούν σε ισχύ σε έναν μήνα, θα εφαρμοστούν σε πολλά και διαφορετικά αγαθά, από τα κρασιά ως τα μπαστούνια του χόκεϊ ή το τσιμέντο. Αφορούν επίσης, αξιοσημείωτα, κάποια προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ στο πλαίσιο της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου της χώρας αυτής με τον Καναδά και με το Μεξικό.
Ωστόσο κάποιοι τομείς που θεωρούνται καίριας σημασίας, όπως αυτοί της ενέργειας, της ποτάσας, των αλιευμάτων και των σπανίων γαιών αντίθετα εξαιρούνται ρητώς από τους νέους επιπρόσθετους δασμούς.
Η πρόσβαση των αμερικανικών γαλακτοκομικών στην καναδική αγορά έχει αποτελέσει αντικείμενο διένεξης στο πλαίσιο της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου Καναδά-ΗΠΑ-Μεξικού, καθώς η Ουάσιγκτον κατηγορεί την Οτάβα ότι αθετεί δεσμεύσεις που είχε αναλάβει.
Όμως απόφαση επιδιαιτητικού μηχανισμού, που προβλέπεται από τη συμφωνία, έδωσε δίκιο στα τέλη του 2023 στην καναδική πλευρά, που περιόρισε ηθελημένα το δασμολογικό καθεστώς στο αμερικανικό γάλα και στα γαλακτοκομικά, με άλλα λόγια επέβαλε ποσόστωση στην ποσότητα που εισάγει αδασμολόγητη.
Η αμερικανική κυβέρνηση κίνησε επανειλημμένα διαδικασίες στο πλαίσιο της συμφωνίας, χωρίς ωστόσο η κατάσταση να αλλάξει.
Σε αυτή τη διένεξη προστίθεται το μποϊκοτάζ από σχεδόν όλες τις καναδικές επαρχίες στα αμερικανικά αλκοολούχα ποτά.
«Αντίθετα με άλλους εταίρους και συμμάχους, ο Καναδάς συνεχίζει να εφαρμόζει αντίποινα εναντίον των ΗΠΑ για τις προσπάθειές τους να επανεξισορροπήσουν το εμπόριο», δήλωσε ο Τζέιμισον Γκριρ, ο αντιπρόσωπος του Λευκού Οίκου για το εμπόριο (USTR), σε δελτίο Τύπου που δημοσιοποιήθηκε από τις υπηρεσίες του την Παρασκευή.
«Ο Καναδάς αποσύρει αμερικανικά αλκοολούχα προϊόντα από τα ράφια, παρέχει καλύτερη πρόσβαση σε ευρωπαϊκά γαλακτομικά προϊόντα κι εφαρμόζει πλαφόν στις εξαγωγές αμερικανικών αυτοκινήτων στον Καναδά από εταιρείες που έχουν επαναφέρει την έδρα τους στις ΗΠΑ», συνέχισε, τονίζοντας πως το διάταγμα θα επιτρέψει «ο Καναδάς να λογοδοτήσει».
Επίμονες διενέξεις για το εμπόριο
Στην πλειονότητα των επαρχιών, είναι δημόσιοι θεσμοί αυτοί που χειρίζονται την εμπορία αλκοολούχων ποτών. Σε πολλές από αυτές αποφασίστηκε να μην αγοράζονται πλέον αμερικανικά προϊόντα όταν ο Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε την πρώτη σειρά δασμών σε βάρος του Καναδά, ύψους 25%, μόλις επέστρεψε στον Λευκό Οίκο το 2025.
Ο ρεπουμπλικάνος κατηγόρησε την εποχή τον βόρειο γείτονα της χώρας του, όπως και το Μεξικό, πως δεν έδινε αποτελεσματικά αγώνα εναντίον της διακίνησης φαιντανύλης και στη μετανάστευση προς τις ΗΠΑ.
Είχε πάντως φροντίσει οι δασμοί να μην εφαρμόζονται σε προϊόντα που εισάγονταν στο πλαίσιο της τριμερούς συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου -- τα οποία αποτελούσαν το 80% των καναδικών εξαγωγών στις ΗΠΑ, σύμφωνα με τους αριθμούς της Οτάβας.
Πάντως εκείνοι οι δασμοί ακυρώθηκαν στα τέλη Φεβρουαρίου, με απόφαση του αμερικανικού ανωτάτου δικαστηρίου, ταυτόχρονα με το σύνολο των μη τομεακών δασμών που είχαν επιβληθεί από τον Λευκό Οίκο: ο κορυφαίος θεσμός της αμερικανικής δικαιοσύνης αποφάνθηκε πως ο πρόεδρος έκανε υπέρβαση εξουσίας.
Έκτοτε ο Ντόναλντ Τραμπ αναζητεί τρόπο να επαναφέρει σε ισχύ τους δασμούς που ακυρώθηκαν και καταρχήν επέβαλε γενικό δασμό 10%, προσωρινού χαρακτήρα, στο σύνολο των εισαγωγών.
Καθώς κι αυτοί οι τελευταίοι λήγουν την Παρασκευή, η αμερικανική προεδρία προεξοφλείται πως θα ανακοινώσει νέα σειρά δασμών, ενώ έρευνες για τις εμπορικές πρακτικές κάπου 60 χωρών, συμπεριλαμβανομένων κορυφαίων εμπορικών εταίρων των ΗΠΑ, είχαν αρχίσει να διενεργούνται για να δικαιολογηθεί η επιβολή τους.
Η Βραζιλία έγινε, την περασμένη Πέμπτη, ο πρώτος στόχος των νέων αμερικανικών τελωνειακών δασμών, που ανέρχονται στο 25% και αφορούν συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων εξαγόμενων στην αμερικανική αγορά. Τίθενται σε εφαρμογή αύριο Τετάρτη.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επέσεισε την Παρασκευή την απειλή πως θα προχωρήσει στην επιβολή νέων τελωνειακών δασμών εξαιτίας των καπνών από τις εκατοντάδες πυρκαγιές στον Καναδά, που επιδείνωσαν δραματικά την ποιότητα του αέρα σε μεγαλουπόλεις των βορειοανατολικών ΗΠΑ. Κατηγόρησε την Οτάβα για «εσκεμμένη αμέλεια», διατεινόμενος ότι δεν ξέρει πως «να διαχειρίζεται σωστά» τα δάση της.