Μικτή εικόνα παρουσιάζει η οικοδομική δραστηριότητα στην Ελλάδα, με τον αριθμό των νέων οικοδομικών αδειών να καταγράφει οριακή υποχώρηση τον Μάιο του 2026, αλλά ταυτόχρονα την επιφάνεια των νέων οικοδομών να αυξάνεται.
Σε βάθος 12μήνου, μάλιστα, η εικόνα είναι αισθητά καλύτερη, επιβεβαιώνοντας ότι παρά τα υψηλά κόστη, τις πολεοδομικές εκκρεμότητες και τις ακριβές τιμές των ακινήτων, η κατασκευαστική δραστηριότητα εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους πιο ενεργούς τομείς της ελληνικής οικονομίας.
Η οικοδομή μπορεί να κατέβασε ελαφρώς ταχύτητα τον Μάιο, όμως τα στοιχεία δεν δείχνουν ανατροπή της ανοδικής τάσης.
Αντίθετα, πίσω από τη μικρή μείωση στον αριθμό των αδειών υπάρχει αύξηση της συνολικής επιφάνειας, στοιχείο που δείχνει ότι τα έργα που αδειοδοτούνται είναι σε αρκετές περιπτώσεις μεγαλύτερα.
Μείωση 0,8% στις οικοδομικές άδειες
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τον Μάιο του 2026 εκδόθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα 2.549 οικοδομικές άδειες. Σε σύγκριση με τον Μάιο του 2025, ο αριθμός τους μειώθηκε κατά 0,8%. Η συνολική επιφάνεια των νέων έργων, ωστόσο, κινήθηκε προς την αντίθετη κατεύθυνση. Έφτασε περίπου τα 684.000 τετραγωνικά μέτρα, σημειώνοντας αύξηση 4,2%.
Ο όγκος διαμορφώθηκε περίπου στα 3 εκατ. κυβικά μέτρα, παρουσιάζοντας μικρή μείωση της τάξης του 1,1%.
Λιγότερες άδειες, μεγαλύτερες κατασκευές
Αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη λεπτομέρεια των νέων στοιχείων. Ο αριθμός των αδειών μόνος του δεν δίνει ολόκληρη την εικόνα της οικοδομικής αγοράς.
Μπορεί να εκδίδονται ελαφρώς λιγότερες άδειες, αλλά εάν κάθε άδεια αφορά μεγαλύτερη επιφάνεια, τότε η πραγματική κατασκευαστική δραστηριότητα μπορεί να παραμένει ισχυρή.
Η αύξηση κατά 4,2% της συνολικής επιφάνειας τον Μάιο δείχνει ακριβώς αυτή την τάση.
Θετικό το τελευταίο 12μηνο
Πολύ πιο καθαρή είναι η εικόνα εάν κοιτάξει κανείς το τελευταίο δωδεκάμηνο και όχι έναν μεμονωμένο μήνα. Στην περίοδο Ιουνίου 2025 – Μαΐου 2026, η συνολική οικοδομική δραστηριότητα παρουσίασε αύξηση σε σύγκριση με το προηγούμενο αντίστοιχο δωδεκάμηνο.
Ο αριθμός των οικοδομικών αδειών αυξήθηκε κατά 6,1%. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η άνοδος στην επιφάνεια, η οποία έφτασε το 13,5%, ενώ ο συνολικός όγκος των οικοδομών αυξήθηκε κατά 8,7%.
Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν μια αγορά που, παρά τις μηνιαίες διακυμάνσεις, εξακολουθεί να κινείται ανοδικά.
Μεγάλη ανατροπή σε σχέση με το 2025
Η σύγκριση με την εικόνα που επικρατούσε έναν χρόνο νωρίτερα είναι χαρακτηριστική. Στο πεντάμηνο Ιανουαρίου – Μαΐου 2025 η συνολική οικοδομική δραστηριότητα είχε εμφανίσει πτώση 17,4% στον αριθμό των αδειών, 30,8% στην επιφάνεια και 24,7% στον όγκο.
Η εικόνα αυτή έχει πλέον αλλάξει αισθητά. Η αναθέρμανση των τελευταίων 12 μηνών δείχνει ότι ένα σημαντικό μέρος της προηγούμενης υποχώρησης έχει καλυφθεί.
Γιατί συνεχίζουν να χτίζουν
Υπάρχει ένας βασικός οικονομικός λόγος που κρατά την οικοδομή ενεργή: οι υψηλές τιμές των ακινήτων. Όσο οι τιμές πώλησης των νεόδμητων κατοικιών παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, οι κατασκευαστές έχουν κίνητρο να δημιουργούν νέο απόθεμα.
Ιδιαίτερα σε περιοχές με ισχυρή ζήτηση, ένα σύγχρονο ενεργειακά αποδοτικό διαμέρισμα μπορεί να πωληθεί με σημαντικά υψηλότερη τιμή από ένα παλαιότερο ακίνητο. Αυτό δημιουργεί χώρο για νέες επενδύσεις.
Το στεγαστικό πρόβλημα δημιουργεί ζήτηση
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά της αγοράς. Η Ελλάδα αντιμετωπίζει σημαντική έλλειψη προσιτής κατοικίας. Σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, τουριστικούς προορισμούς και άλλες περιοχές με αυξημένη ζήτηση, η εύρεση κατοικίας σε τιμή συμβατή με τα εισοδήματα ενός μέσου νοικοκυριού έχει γίνει δύσκολη.
Θεωρητικά, η αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας μπορεί να βοηθήσει. Περισσότερες νέες κατοικίες σημαίνουν μεγαλύτερη προσφορά. Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, είναι σε ποια τιμή θα φτάσουν αυτές οι κατοικίες στην αγορά.
Το νεόδμητο παραμένει ακριβό
Η κατασκευή νέας κατοικίας έχει γίνει ακριβότερη τα τελευταία χρόνια. Οικοδομικά υλικά, εργατικά, ενέργεια, οικόπεδα, χρηματοδότηση και σειρά άλλων εξόδων έχουν αυξήσει σημαντικά το συνολικό κόστος ενός νέου έργου. Αυτό μεταφέρεται αναπόφευκτα στην τελική τιμή πώλησης.
Έτσι δημιουργείται ένα παράδοξο: Η χώρα χρειάζεται περισσότερα σπίτια για να αντιμετωπίσει τη στεγαστική πίεση, αλλά ένα μεγάλο μέρος των νέων κατοικιών μπορεί να είναι οικονομικά απρόσιτο για τον μέσο εργαζόμενο.
Το οικόπεδο είναι πλέον μεγάλο μέρος του λογαριασμού
Σε αρκετές περιοχές της Αθήνας και ιδιαίτερα στα νότια προάστια, το κόστος του οικοπέδου αποτελεί πλέον καθοριστικό μέρος της τελικής αξίας μιας νεόδμητης κατοικίας. Όσο αυξάνονται οι αξίες γης, τόσο δυσκολότερο γίνεται να κατασκευαστούν κατοικίες χαμηλότερης τελικής τιμής.
Ο κατασκευαστής πρέπει να καλύψει την αγορά του οικοπέδου, το κόστος κατασκευής, τη χρηματοδότηση, τους φόρους και φυσικά το επιχειρηματικό του κέρδος. Το αποτέλεσμα περνά στον αγοραστή.
Οι πολεοδομικές εκκρεμότητες παραμένουν
Η οικοδομική δραστηριότητα έχει να αντιμετωπίσει και ένα σύνθετο πολεοδομικό περιβάλλον. Οι αλλαγές που έχουν προκύψει γύρω από τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό, οι καθυστερήσεις στις υπηρεσίες δόμησης και η γενικότερη γραφειοκρατία μπορούν να επιβραδύνουν την ωρίμανση νέων επενδύσεων.
Για έναν επενδυτή, ο χρόνος έχει άμεσο οικονομικό κόστος. Όσο περισσότερο καθυστερεί η έναρξη ή ολοκλήρωση ενός έργου, τόσο αυξάνονται τα έξοδα χρηματοδότησης και τόσο μεγαλύτερη γίνεται η αβεβαιότητα.
Οι κατασκευές στηρίζουν και άλλους κλάδους
Η σημασία της οικοδομής δεν περιορίζεται στην αγορά ακινήτων. Κάθε νέα οικοδομή ενεργοποιεί μια μεγάλη αλυσίδα οικονομικής δραστηριότητας.
Μηχανικοί, αρχιτέκτονες, ηλεκτρολόγοι, υδραυλικοί, συνεργεία, εταιρείες οικοδομικών υλικών, κουφωμάτων, επίπλων και εξοπλισμού επηρεάζονται άμεσα. Γι' αυτό η εξέλιξη της οικοδομικής δραστηριότητας θεωρείται σημαντικός δείκτης και για την ευρύτερη πορεία της οικονομίας.
Τα στεγαστικά μπορούν να δώσουν νέα ώθηση
Ένας ακόμη παράγοντας που μπορεί να στηρίξει την αγορά είναι η ανάκαμψη των στεγαστικών δανείων. Η επιστροφή περισσότερων νοικοκυριών στην τραπεζική χρηματοδότηση αυξάνει δυνητικά τον αριθμό των αγοραστών που μπορούν να διεκδικήσουν ένα ακίνητο.
Αυτό μπορεί να δημιουργήσει επιπλέον ζήτηση για νέες κατασκευές. Υπάρχει, ωστόσο, και εδώ μια λεπτή ισορροπία. Εάν η χρηματοδότηση αυξάνεται ταχύτερα από την προσφορά νέων κατοικιών, υπάρχει κίνδυνος να δοθεί νέα ώθηση στις τιμές.
Θα πέσουν οι τιμές αν χτιστούν περισσότερα σπίτια;
Αυτό είναι το ερώτημα που ενδιαφέρει περισσότερο τα νοικοκυριά. Οικονομικά, η αύξηση της προσφοράς λειτουργεί προς την κατεύθυνση περιορισμού των πιέσεων στις τιμές. Δεν σημαίνει όμως ότι οι τιμές θα αρχίσουν αυτομάτως να πέφτουν.
Για να συμβεί κάτι τέτοιο θα πρέπει η νέα προσφορά να είναι αρκετά μεγάλη, να αφορά περιοχές όπου υπάρχει πραγματική στεγαστική ανάγκη και κυρίως να δημιουργούνται κατοικίες που απευθύνονται και στη μεσαία εισοδηματική κατηγορία.
Εάν οι περισσότερες νέες κατασκευές κατευθύνονται στο ακριβό κομμάτι της αγοράς, η επίδραση στο στεγαστικό πρόβλημα θα παραμείνει περιορισμένη.
Τι δείχνει τελικά το «φρενάρισμα» του Μαΐου
Η πτώση κατά 0,8% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη αλλαγής πορείας. Τα στοιχεία της επιφάνειας και κυρίως η εικόνα του τελευταίου δωδεκαμήνου δείχνουν ότι η οικοδομική δραστηριότητα εξακολουθεί να έχει δυναμική.
Το ερώτημα για το επόμενο διάστημα είναι εάν αυτή η δυναμική θα συνεχιστεί μέσα σε ένα περιβάλλον υψηλού κατασκευαστικού κόστους και ακριβών ακινήτων. Και κυρίως εάν η νέα οικοδομική παραγωγή θα βοηθήσει να αντιμετωπιστεί το μεγαλύτερο πρόβλημα της αγοράς, να υπάρχουν περισσότερα σπίτια που μπορεί πραγματικά να αγοράσει ή να νοικιάσει η μέση ελληνική οικογένεια.