Σημαντικές διαστάσεις λαμβάνει ο σακχαρώδης διαβήτης στην Ελλάδα, καθώς περίπου 1.290.000 άνθρωποι ζουν με τη νόσο, ενώ κάθε χρόνο εκτιμάται ότι καταγράφονται σχεδόν 49.000 νέες περιπτώσεις. Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύει ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης και Εκπαίδευσης για τον Σακχαρώδη Διαβήτη (ΕΛΕΜΕΔ), Ομότιμος Καθηγητής Παθολογίας και Σακχαρώδη Διαβήτη Κυριάκος Καζάκος, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη, στις 14 Νοεμβρίου. Η αυξανόμενη συχνότητα της πάθησης δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για τη δημόσια υγεία, καθιστώντας αναγκαία την ενίσχυση των προληπτικών εξετάσεων και τη βελτίωση των υπηρεσιών περίθαλψης.
Η γήρανση του πληθυσμού, η παχυσαρκία, η κληρονομική προδιάθεση και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής αποτελούν σημαντικούς παράγοντες που επηρεάζουν την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2. Παράλληλα, αρκετοί άνθρωποι ενδέχεται να ζουν για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να γνωρίζουν ότι πάσχουν, καθώς στα αρχικά στάδια δεν εμφανίζονται πάντοτε χαρακτηριστικά συμπτώματα. Η καθυστερημένη διάγνωση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο επιπλοκών, γεγονός που αναδεικνύει την αξία του τακτικού ελέγχου, ιδιαίτερα για όσους ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου.
Η πρόληψη στο επίκεντρο
Ο Κυριάκος Καζάκος επισημαίνει τη σημασία της επιστροφής σε υγιεινές καθημερινές συνήθειες, με έμφαση στη μεσογειακή διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα και τη διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους. Η απομάκρυνση από το παραδοσιακό διατροφικό πρότυπο, η αυξημένη κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων και η καθιστική ζωή έχουν συμβάλει στην επιβάρυνση της μεταβολικής υγείας. Η υιοθέτηση ισορροπημένης διατροφής και η συστηματική άσκηση μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου τύπου 2, ενώ οι προληπτικές εξετάσεις επιτρέπουν την έγκαιρη αναγνώριση διαταραχών της γλυκόζης και την εφαρμογή κατάλληλων παρεμβάσεων.
Ανησυχία για τα δημόσια Διαβητολογικά Κέντρα
Στο επίκεντρο της παρέμβασης του προέδρου της ΕΛΕΜΕΔ βρίσκεται και η λειτουργία των δημόσιων Διαβητολογικών Κέντρων και Ιατρείων, τα οποία αντιμετωπίζουν προβλήματα υποστελέχωσης και δυσκολίες στην ανανέωση του εξειδικευμένου προσωπικού. Η αυξανόμενη ζήτηση υπηρεσιών καθιστά αναγκαία την ενίσχυση των δομών με κατάλληλα εκπαιδευμένους γιατρούς, νοσηλευτές και διαιτολόγους, καθώς η ολοκληρωμένη παρακολούθηση των ασθενών απαιτεί συνεργασία διαφορετικών ειδικοτήτων. Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόσβαση σε εξειδικευμένη φροντίδα στην περιφέρεια, καθώς και η υποστήριξη των παιδιατρικών κέντρων, ώστε να περιοριστούν οι ανισότητες στην παροχή υπηρεσιών υγείας.
Το οικονομικό κόστος και οι σύγχρονες θεραπείες
Η μακροχρόνια αντιμετώπιση της νόσου επιβαρύνει σημαντικά το σύστημα υγείας, κυρίως λόγω των επιπλοκών που μπορεί να εμφανιστούν όταν δεν επιτυγχάνεται αποτελεσματική ρύθμιση. Καρδιαγγειακά προβλήματα, νεφρικές βλάβες, διαταραχές της όρασης και παθήσεις των κάτω άκρων συχνά απαιτούν εξειδικευμένη θεραπεία και νοσηλεία, αυξάνοντας τις δαπάνες περίθαλψης και επηρεάζοντας την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η επένδυση στην έγκαιρη διάγνωση και στη συστηματική παρακολούθηση μπορεί να περιορίσει αυτές τις επιπτώσεις, συμβάλλοντας παράλληλα στην αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.
Σημαντικές δυνατότητες προσφέρουν οι νεότερες φαρμακευτικές θεραπείες και οι τεχνολογικές εξελίξεις, όπως τα συστήματα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης και οι σύγχρονες αντλίες ινσουλίνης. Παράλληλα, ορισμένες θεραπευτικές επιλογές για τον διαβήτη τύπου 2 παρέχουν πρόσθετα καρδιαγγειακά και νεφρικά οφέλη σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς. Η αξιοποίηση αυτών των εξελίξεων προϋποθέτει εξατομικευμένη ιατρική καθοδήγηση και πρόσβαση στις κατάλληλες υπηρεσίες υγείας.
Η Θεσσαλονίκη στο επίκεντρο των δράσεων
Η Θεσσαλονίκη φιλοξενεί από τις 11 έως τις 14 Νοεμβρίου 2026 το 39ο Πανελλήνιο Ετήσιο Συνέδριο της ΕΛΕΜΕΔ, στο ξενοδοχείο Makedonia Palace, με τη συμμετοχή επιστημόνων από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Στο πρόγραμμα παρουσιάζονται οι τελευταίες εξελίξεις στη θεραπευτική αντιμετώπιση, στη διαχείριση της παχυσαρκίας και στην πρόληψη των επιπλοκών, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συμμετοχή του καθηγητή Francesco Giorgino, προέδρου της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Μελέτης του Διαβήτη, ο οποίος εξετάζει τη σχέση της παχυσαρκίας με τις μεταβολικές διαταραχές.
Στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας Διαβήτη έχει προγραμματιστεί η συμβολική φωταγώγηση του Λευκού Πύργου με μπλε χρώμα, ενώ στην πλατεία Αριστοτέλους προβλέπεται η λειτουργία ενημερωτικού περιπτέρου για τους πολίτες. Οι δράσεις αυτές στοχεύουν στην ευαισθητοποίηση του κοινού και στην ανάδειξη της σημασίας της έγκαιρης διάγνωσης και της προστασίας της μεταβολικής υγείας.
Το μήνυμα της 14ης Νοεμβρίου
Η Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την ανάδειξη των αναγκών των ασθενών και των προκλήσεων που αντιμετωπίζει το σύστημα υγείας. Η παρέμβαση του Κυριάκου Καζάκου υπογραμμίζει ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου απαιτεί συντονισμένες ενέργειες από την Πολιτεία και την επιστημονική κοινότητα, με στόχο την ενίσχυση της πρόληψης, τη βελτίωση της διαβητολογικής φροντίδας και την αξιοποίηση των σύγχρονων θεραπευτικών δυνατοτήτων.
Με σχεδόν 1,3 εκατομμύρια ανθρώπους να ζουν με διαβήτη στην Ελλάδα, η προστασία της δημόσιας υγείας προϋποθέτει μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και ουσιαστικές παρεμβάσεις. Η έγκαιρη διάγνωση και η οργανωμένη φροντίδα αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για τη μείωση των επιπλοκών και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.