Οι χώρες της Ευρώπης και της Κεντρικής Ασίας θα μπορούσαν να επιταχύνουν την οικονομική ανάπτυξη, να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και να προσελκύσουν περισσότερες ιδιωτικές επενδύσεις μέσω της ανάπτυξης και της καλύτερης σύνδεσης του Δια-Κασπικού Διαδρόμου Μεταφορών, μιας εμπορικής διαδρομής που συνδέει την Ανατολική Ασία, την Κεντρική Ασία, τον Νότιο Καύκασο, την Τουρκία και την υπόλοιπη Ευρώπη, σύμφωνα με μια νέα έκθεση της Ομάδας της Παγκόσμιας Τράπεζας με τίτλο «Ολοκλήρωση: Εμπορική εφοδιαστική παγκόσμιας κλάσης κατά μήκος του Δια-Κασπικού Διαδρόμου Μεταφορών».
Σύμφωνα με την έκθεση, οι στρατηγικές επενδύσεις στον υπό ανάπτυξη Δια-Κασπικό Διάδρομο Μεταφορών (TCTC), γνωστό και ως «Μεσαίος Διάδρομος», θα μπορούσαν να τριπλασιάσουν τον όγκο του εμπορίου κατά μήκος της διαδρομής έως το 2040, να μειώσουν κατά το ήμισυ τους χρόνους διαμετακόμισης, να αυξήσουν το ΑΕΠ κατά 3,3% και να δημιουργήσουν δύο εκατομμύρια επιπλέον θέσεις εργασίας.
Σύμφωνα με την έκθεση, ο συνδυασμός επενδύσεων σε υποδομές με μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του εμπορίου και των μεταφορών θα μπορούσε να τετραπλασιάσει τον όγκο των εμπορευμάτων που διακινούνται μέσω του διαδρόμου έως το 2040, μειώνοντας παράλληλα τους χρόνους διαμετακόμισης κατά τα δύο τρίτα.
Σύμφωνα με την έκθεση, τα αποτελέσματα αυτά θα μπορούσαν να επιτευχθούν στις εννέα χώρες κατά μήκος του διαδρόμου —την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, τη Γεωργία, το Καζακστάν, την Κυργιζική Δημοκρατία, το Τατζικιστάν, την Τουρκία, το Τουρκμενιστάν και το Ουζμπεκιστάν— μέσω της μείωσης των εμποδίων στις μεταφορές, της βελτίωσης της αξιοπιστίας της εφοδιαστικής αλυσίδας και της επέκτασης της πρόσβασης στις αγορές. Για τα σχεδόν 200 εκατομμύρια άτομα που ζουν σε αυτές τις χώρες, αυτό θα σήμαινε επίσης καλύτερη πρόσβαση στις αγορές και σε οικονομικές ευκαιρίες.
Οι σιδηροδρομικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται κατά μήκος του TCTC παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές ως προς το μέγεθος, τις επιδόσεις και τη θεσμική ανάπτυξη, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τη συνολική απόδοση του διαδρόμου. Η Kazakhstan Temir Zholy διαχειρίζεται ένα εκτεταμένο δίκτυο υψηλής πυκνότητας, μήκους περίπου 16.000 χιλιομέτρων, και διακινεί περίπου 303 εκατομμύρια τόνους εμπορευμάτων, γεγονός που την καθιστά τον κύριο στυλοβάτη του διαδρόμου. Διαθέτει σχετικά ισχυρή υποδομή και σημειώνει πρόοδο προς την κατεύθυνση της εμπορικής χρηματοδότησης.
Μικρότερα αλλά στρατηγικά σημαντικά συστήματα, όπως οι Σιδηρόδρομοι της Γεωργίας, οι οποίοι εκμεταλλεύονται περίπου 1.400 χιλιόμετρα σιδηροδρομικών γραμμών και διακινούν 13,7 εκατομμύρια τόνους εμπορευμάτων, παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά αξιοποίησης και σχετικά προηγμένες πρακτικές διακυβέρνησης και χρηματοοικονομικής διαχείρισης.
Τα μεσαίου μεγέθους συστήματα, συμπεριλαμβανομένων των Σιδηροδρόμων του Ουζμπεκιστάν, με περίπου 6.100 χιλιόμετρα σιδηροδρομικών γραμμών και 103 εκατομμύρια τόνους φορτίου, και των Σιδηροδρόμων του Αζερμπαϊτζάν, με περίπου 2.100 χιλιόμετρα και 18,5 εκατομμύρια τόνους, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην περιφερειακή σύνδεση, αλλά παραμένουν σε φάση μετάβασης, με μεταρρυθμίσεις σε εξέλιξη στους τομείς της διακυβέρνησης, των τιμολογίων και των λειτουργιών.
Το κρατικό σιδηροδρομικό σύστημα της Τουρκίας, παρά το γεγονός ότι διαθέτει δίκτυο περίπου 13.000 χιλιομέτρων, μεταφέρει σχετικά μικρό όγκο εμπορευμάτων, περίπου 26 εκατομμύρια τόνους, γεγονός που αντανακλά ένα σύστημα προσανατολισμένο κυρίως στις επιβατικές μεταφορές και υποδηλώνει ανεκμετάλλευτο δυναμικό στον τομέα των εμπορευματικών μεταφορών. Η έκθεση επισημαίνει ότι βρίσκονται σε εξέλιξη μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένου του λειτουργικού διαχωρισμού του σιδηροδρομικού τομέα.
«Αυτή η ποικιλομορφία υπογραμμίζει ότι η απόδοση των διαδρόμων δεν καθορίζεται μόνο από τις υποδομές, αλλά και από τις θεσμικές και επιχειρησιακές ικανότητες των συστημάτων αυτών, ενώ τα αποτελέσματα συχνά περιορίζονται από αδύναμα τμήματα και άνιση πρόοδο στις μεταρρυθμίσεις», αναφέρει η έκθεση.
Σύμφωνα με την έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας, η ανάπτυξη του «Μεσαίου Διαδρόμου» θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση της οικονομίας της Γεωργίας κατά 3,61% μακροπρόθεσμα.