Το περιεχόμενο της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια, συνολικού ύψους 1 δισ. ευρώ έως το 2028, αναμένεται να παρουσιάσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.
Η ενεργοποίηση της ρήτρας είχε ανακοινωθεί από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρο του Eurogroup, Κυριάκο Πιερρακάκη. Το επόμενο βήμα είναι η εξειδίκευση των μέτρων από το ΥΠΕΝ, χωρίς πάντως ο κ. Παπασταύρου να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για την κατανομή του ποσού, τις παρεμβάσεις που θα χρηματοδοτηθούν ή το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους.
Μιλώντας στο Mega, ο υπουργός τοποθέτησε την εξειδίκευση των μέτρων της ρήτρας μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων του υπουργείου για τους επόμενους μήνες, μαζί με τις αλλαγές στη διαχείριση του νερού και την ψηφιοποίηση των πολεοδομιών.
Οι ΑΠΕ ως ανάχωμα στις αυξήσεις
Αναφερόμενος στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, ο κ. Παπασταύρου επισήμανε ότι από τον Φεβρουάριο καταγράφεται απότομη άνοδος σε ολόκληρη την Ευρώπη, την οποία απέδωσε στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Όπως ανέφερε, η Ελλάδα βρισκόταν μέχρι χθες μεταξύ των δέκα φθηνότερων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τη χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι αυτό δεν σημαίνει πως οι σημερινές τιμές μπορούν να θεωρηθούν ικανοποιητικές.
Ο υπουργός απέδωσε στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ρόλο αναχώματος απέναντι στις διεθνείς ανατιμήσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, σε αρκετές ημέρες οι ΑΠΕ καλύπτουν περισσότερο από το 55% έως 60% της ηλεκτροπαραγωγής, περιορίζοντας το ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η ανάπτυξη των ΑΠΕ δεν συνιστά «λευκή επιταγή» προς τους επενδυτές, υπογραμμίζοντας ότι πρέπει να τηρούνται η περιβαλλοντική νομοθεσία και οι κανόνες ασφαλείας, με την επιβολή κυρώσεων όπου διαπιστώνονται παραβάσεις.
Πού αποκλείονται ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά
Στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, το οποίο παρουσιάστηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο, προβλέπεται η θέσπιση περιοχών αποκλεισμού για ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι δεν προβλέπεται η εγκατάσταση ανεμογεννητριών στην Αττική και στη μητροπολιτική περιοχή της Θεσσαλονίκης, σε υψόμετρα άνω των 1.200 μέτρων και σε συγκεκριμένα μικρότερα νησιά. Για τα φωτοβολταϊκά, έκανε λόγο για αποκλεισμό εγκαταστάσεων σε περιοχές Natura, δάση και δασικές εκτάσεις.
«Θέλουμε ανάπτυξη με κανόνες, με σεβασμό στο περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες», σημείωσε. Στην ίδια λογική ενέταξε και το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, το οποίο επεξεργάστηκε το ΥΠΕΝ σε συνεργασία με το υπουργείο Τουρισμού.
Η απάντηση στις τουρκικές αντιδράσεις
Για τις αντιδράσεις της Τουρκίας στο χωροταξικό πλαίσιο των ΑΠΕ, ο υπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα ασκεί στην πράξη τα κυριαρχικά της δικαιώματα, παράλληλα με τη διατήρηση του διαλόγου.
Αναφέρθηκε ειδικότερα στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, στα δύο θαλάσσια πάρκα στο Νότιο Αιγαίο – Νότιες Κυκλάδες και στο Ιόνιο, στις σεισμικές έρευνες νοτίως της Κρήτης και στην προετοιμασία της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης στο Ιόνιο έπειτα από σχεδόν μισό αιώνα.
Σχολιάζοντας τα θαλάσσια πάρκα που ανακοίνωσε η Άγκυρα, δήλωσε ότι δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα, καθώς, όπως υποστήριξε, αφορούν περιοχές που δεν ανήκουν στην Τουρκία. Παρέπεμψε, μάλιστα, στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, υποστηρίζοντας ότι και αυτό δεν δημιουργεί νόμιμα δικαιώματα.
Νερό και «gov.gr των πολεοδομιών»
Στην κορυφή της ατζέντας του ΥΠΕΝ για το επόμενο διάστημα βρίσκεται και η εφαρμογή της μεταρρύθμισης για το νερό. Ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε το νερό στρατηγικό εθνικό πόρο, επισημαίνοντας ότι η πτώση της στάθμης των ποταμών και η εντεινόμενη λειψυδρία δεν περιορίζονται πλέον στις χώρες που παραδοσιακά αντιμετώπιζαν τέτοια προβλήματα.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι το σημερινό κατακερματισμένο μοντέλο, με 735 οργανισμούς να ασχολούνται με τη διαχείριση του νερού, είναι αναποτελεσματικό και ότι απαιτείται ταχύτερη εφαρμογή της μεταρρύθμισης που ψηφίστηκε στα τέλη Ιουλίου.
Η δεύτερη μεγάλη παρέμβαση αφορά τις πολεοδομίες και τη δημιουργία, όπως το περιέγραψε, ενός «gov.gr των πολεοδομιών». Οι δύο μεταρρυθμίσεις θα προχωρήσουν παράλληλα με την εξειδίκευση των ενεργειακών μέτρων, το ακριβές περιεχόμενο των οποίων αναμένεται να αποσαφηνιστεί στη ΔΕΘ.