Μια ιδιαίτερα συνηθισμένη πρακτική στους ελληνικούς δρόμους, την οποία αρκετοί πολίτες αντιμετωπίζουν ως έναν απλό και αυτονόητο τρόπο διαφύλαξης του χώρου μπροστά από το σπίτι ή την επιχείρησή τους, αποτελεί στην πραγματικότητα σοβαρή παράβαση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και μπορεί να οδηγήσει στην επιβολή υψηλών χρηματικών προστίμων.
Η αυθαίρετη τοποθέτηση πινακίδων, κώνων, καρεκλών, αλυσίδων ή οποιουδήποτε άλλου εμποδίου πάνω σε δημόσιο οδόστρωμα, χωρίς να έχει προηγηθεί έγκριση από τις αρμόδιες αρχές, απαγορεύεται ρητά από τη νομοθεσία. Οι δημόσιες θέσεις στάθμευσης και το οδόστρωμα έχουν κοινόχρηστο χαρακτήρα και προορίζονται για ισότιμη χρήση από όλους τους πολίτες, επομένως δεν επιτρέπεται να δεσμεύονται ή να ιδιοποιούνται αυθαίρετα από ιδιώτες.
Από τα 350 ευρώ για κώνους έως τα 1.500 ευρώ για παράνομες πινακίδες
Οι παράνομες παρεμβάσεις στους δημόσιους χώρους, τις οποίες καλούνται να αντιμετωπίσουν οι δημοτικές αρχές και η Τροχαία, χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες, ανάλογα με τη σοβαρότητα και την επικινδυνότητα της κάθε ενέργειας.
Στην πρώτη κατηγορία εντάσσεται η αυθαίρετη δέσμευση δημόσιου χώρου. Πρόκειται για τη συνηθισμένη περίπτωση κατά την οποία ιδιοκτήτες κατοικιών ή επιχειρήσεων χρησιμοποιούν διάφορα φυσικά εμπόδια, μεταξύ των οποίων πλαστικούς κώνους, καφάσια, μεταλλικές μπάρες ή αυτοσχέδιες χειρόγραφες πινακίδες, προκειμένου να αποτρέψουν άλλους οδηγούς από το να σταθμεύσουν στο συγκεκριμένο σημείο. Για τέτοιες παραβάσεις οι αρμόδιες αρχές μπορούν να επιβάλουν διοικητικές κυρώσεις και χρηματικά πρόστιμα που αρχίζουν από 350 ευρώ.
Η δεύτερη κατηγορία, η οποία θεωρείται σαφώς σοβαρότερη, σχετίζεται με την εγκατάσταση παραπλανητικών πινακίδων που μοιάζουν με την επίσημη οδική σήμανση του ΚΟΚ. Όταν ένας ιδιώτης τοποθετεί χωρίς την απαιτούμενη άδεια πινακίδα που απαγορεύει τη στάθμευση, όπως το γνωστό σήμα Ρ-40, προκαλεί σύγχυση στους οδηγούς και παρεμβαίνει στην οδική σήμανση. Επειδή μια τέτοια ενέργεια έχει άμεσες επιπτώσεις στην οδική ασφάλεια και στην ομαλή διεξαγωγή της κυκλοφορίας, προβλέπονται αυστηρότερες ποινές, με τα πρόστιμα να μπορούν να ανέλθουν ακόμη και στα 1.500 ευρώ, ενώ ενδέχεται να υπάρξουν και πρόσθετες νομικές συνέπειες.
Ο μύθος ότι «ο χώρος ανήκει στο σπίτι» και οι εντατικοί έλεγχοι
Μία από τις βασικές αιτίες πίσω από τη συγκεκριμένη πρακτική είναι η λανθασμένη αντίληψη ότι το κομμάτι του δρόμου που βρίσκεται ακριβώς μπροστά από ένα ακίνητο αποτελεί κατά κάποιον τρόπο συνέχεια της ιδιοκτησίας, επειδή χρησιμοποιείται σε καθημερινή βάση από τον κάτοικο. Η νομοθεσία, ωστόσο, είναι σαφής και δεν αναγνωρίζει σε κανέναν ιδιώτη αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης του οδοστρώματος.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες των δήμων και τα κλιμάκια της δημοτικής αστυνομίας μπορούν να παρεμβαίνουν άμεσα τόσο στο πλαίσιο προγραμματισμένων ελέγχων όσο και ύστερα από καταγγελίες πολιτών. Έχουν τη δυνατότητα να απομακρύνουν και να κατάσχουν κάθε είδους παράνομο εμπόδιο και παράλληλα να βεβαιώνουν τις αντίστοιχες παραβάσεις σε βάρος των υπευθύνων. Μέσα από την εντατικοποίηση των ελέγχων, επιδιώκεται η απελευθέρωση των δημόσιων θέσεων στάθμευσης και ο περιορισμός των αυθαίρετων πρακτικών στις γειτονιές.
Πώς εξασφαλίζεται νόμιμα η απαγόρευση στάθμευσης
Για τους πολίτες που διαθέτουν νόμιμο χώρο στάθμευσης, είτε πρόκειται για γκαράζ είτε για πυλωτή, και αντιμετωπίζουν προβλήματα επειδή άλλα οχήματα εμποδίζουν την είσοδο ή την έξοδό τους, προβλέπεται συγκεκριμένη θεσμοθετημένη και απολύτως νόμιμη διαδικασία.
Η απαγόρευση στάθμευσης μπροστά από έναν ιδιωτικό χώρο πάρκινγκ μπορεί να εφαρμοστεί μόνο εφόσον έχει προηγηθεί επίσημη έγκριση από τον αρμόδιο Δήμο. Ο πολίτης που ενδιαφέρεται πρέπει να καταθέσει σχετική αίτηση στην τεχνική υπηρεσία του δήμου και να υποβάλει τα απαραίτητα δικαιολογητικά, μεταξύ των οποίων την οικοδομική άδεια που αποδεικνύει τη νόμιμη χρήση του χώρου ως πάρκινγκ, καθώς και σχεδιάγραμμα της περιοχής. Η τοποθέτηση επίσημης σήμανσης και η διαγράμμιση του οδοστρώματος επιτρέπονται μόνο αφού δοθεί θετική γνωμοδότηση και εκδοθεί η σχετική απόφαση, ενώ οποιαδήποτε άλλη αυθαίρετη παρέμβαση θεωρείται παράνομη.