Εκτινάχθηκαν οι τιμές του αργού πετρελαίου καταγράφοντας τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία άνοδο στην ιστορία των συμβολαίων futures καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκαλεί τεράστιες διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά ενέργειας.
Το διεθνές benchmark Brent σημείωσε άνοδο 8,52% ή 7,28 δολάρια, διαμορφούμενο στα 92,69 δολάρια το βαρέλι. Το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate εκτινάχθηκε την Παρασκευή κατά 12,21% ή 9,89 δολάρια, κλείνοντας στα 90,90 δολάρια το βαρέλι.
Σε εβδομαδιαία βάση, το αμερικανικό αργό κατέγραψε άνοδο 35,63%, τη μεγαλύτερη που έχει σημειωθεί ποτέ από την έναρξη διαπραγμάτευσης των σχετικών συμβολαίων το 1983. Το Brent ενισχύθηκε περίπου κατά 28%, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία άνοδο από τον Απρίλιο του 2020.
Η εκτίναξη των τιμών αποδίδεται στην κλιμάκωση του πολέμου μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, ο οποίος έχει ήδη προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στις ενεργειακές ροές παγκοσμίως. Η κατάσταση έχει οδηγήσει σχεδόν σε πλήρη παράλυση τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα περάσματα μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο.
Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε την Παρασκευή «άνευ όρων παράδοση» από το Ιράν, εντείνοντας τις ανησυχίες για έναν παρατεταμένο πόλεμο που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ, Σαάντ αλ-Καάμπι, προειδοποίησε ότι οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να εκτοξευθούν ακόμη και στα 150 δολάρια το βαρέλι μέσα στις επόμενες εβδομάδες, εάν τα δεξαμενόπλοια συνεχίσουν να αδυνατούν να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ.
Όπως τόνισε, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε «να καταρρεύσει τις οικονομίες του κόσμου».
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι, εάν η κρίση συνεχιστεί, οι περισσότερες χώρες του Κόλπου θα αναγκαστούν να επικαλεστούν κατάσταση «ανωτέρας βίας» στις ενεργειακές τους εξαγωγές.
«Όλοι όσοι δεν έχουν ακόμη κηρύξει κατάσταση «ανωτέρας βίας» πιθανότατα θα το κάνουν τις επόμενες ημέρες αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση», δήλωσε, σημειώνοντας ότι οι εξαγωγείς πετρελαίου στην περιοχή αντιμετωπίζουν σοβαρές νομικές και εμπορικές πιέσεις.
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε πρόγραμμα αντασφάλισης ύψους 20 δισ. δολαρίων για τα δεξαμενόπλοια που δραστηριοποιούνται στον Περσικό Κόλπο, σε μια προσπάθεια να αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα στην περιοχή. Ωστόσο, το μέτρο δεν κατάφερε να καθησυχάσει τις αγορές πετρελαίου.
Οι διαταραχές στην παραγωγή ενέργειας γίνονται ήδη εμφανείς. Σύμφωνα με Ιρακινούς αξιωματούχους, το Ιράκ έχει διακόψει παραγωγή περίπου 1,5 εκατομμυρίου βαρελιών ημερησίως. Παράλληλα, το Κουβέιτ έχει επίσης αρχίσει να περιορίζει την παραγωγή, καθώς εξαντλούνται οι διαθέσιμοι αποθηκευτικοί χώροι.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί περαιτέρω εάν η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ δεν αποκατασταθεί σύντομα. Η Natasa Kaneva, επικεφαλής έρευνας παγκόσμιων εμπορευμάτων της JPMorgan, σημείωσε ότι η αγορά μεταβαίνει πλέον από την αποτίμηση γεωπολιτικού κινδύνου στην αντιμετώπιση πραγματικών διαταραχών στην προσφορά.
Όπως ανέφερε σε ενημέρωση προς πελάτες της τράπεζας, οι περικοπές παραγωγής θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και τα 6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μέχρι το τέλος της επόμενης εβδομάδας, εάν παραμείνει κλειστό το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα.
Η JPMorgan εκτιμά επίσης ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα αρχίσουν να αντιμετωπίζουν περιορισμούς στην προσφορά τις επόμενες ημέρες.
Οι συνέπειες της κρίσης έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται αισθητές και στους καταναλωτές. Η μέση τιμή της απλής βενζίνης στις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκε σχεδόν κατά 27 σεντ μέσα σε μία εβδομάδα, φτάνοντας τα 3,25 δολάρια ανά γαλόνι.
Ο πόλεμος μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν εισήλθε την Παρασκευή στην έβδομη ημέρα του. Σε συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «μόλις άρχισαν να πολεμούν».
«Το Ιράν ελπίζει ότι δεν μπορούμε να συνεχίσουμε αυτή την προσπάθεια, κάτι που αποτελεί σοβαρό λάθος υπολογισμό», ανέφερε χαρακτηριστικά.