Η νέα εκτόξευση των διεθνών τιμών του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, θέτει σε εγρήγορση το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο, ο οποίο είναι έτοιμο να σχεδιάσει μια νέα «γραμμή άμυνας» για την ανακούφιση των καταναλωτών από την «κούρσα» των ανατιμήσεων στην ενέργεια και κατ’ επέκταση στην πλειονότητα προϊόντων και υπηρεσιών.
Η πίεση στην κοινωνία αυξάνεται ενόψει και της διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης τον επόμενο μήνα. Ντίζελ κίνησης και πετρέλαιο θέρμανσης βρίσκονται στο επίκεντρο. Αν ξεκινούσε σήμερα η διάθεση του «θέρμανσης», η μέση πανελλαδική τιμή θα διαμορφωνόταν πάνω από τα 1,90 ευρώ το λίτρο.
Πρόκειται για επίπεδο αρκετά υψηλότερο από τα 1,10 ευρώ, που ήταν η τιμή εκκίνησης τον Οκτώβριο του 2025, αλλά ακόμη και από τα 1,80 ευρώ, με τα οποία έκλεισε η περυσινή περίοδος διάθεσης τον Απρίλιο, όταν η κρίση στη Μέση Ανατολή είχε ήδη προκαλέσει ισχυρούς κλυδωνισμούς στην ενεργειακή αγορά.
Με την τιμή αυξημένη κατά 80 λεπτά το λίτρο, οι ένοικοι μιας πολυκατοικίας με κατανάλωση 1.000 λίτρα το μήνα, θα πλήρωναν σήμερα 1.900 ευρώ όταν πέρυσι κατά την έναρξη της χειμερινής περιόδου πλήρωναν 1.100 ευρώ, βγάζοντας από τις τσέπες τους επιπλέον 800 ευρώ.
Η τιμή του Brent έχει αυξηθεί κατά περίπου 25% από τις αρχές Αυγούστου, καθώς απομακρύνονται οι προσδοκίες για μόνιμη διευθέτηση της εξάμηνης σύγκρουσης στον Περσικό Κόλπο.
Από την έναρξη του πολέμου, στις 28 Φεβρουαρίου, το πετρέλαιο έφθασε να πωλείται στη διεθνή αγορά τα 126,41 δολάρια το βαρέλι, στις 30 Απριλίου. Από την αρχή του έτους, πλέον, καταγράφει άνοδο άνω του 60% και ξεπερνά τα 100 δολάρια για τρίτη περίοδο μέσα στο 2026.
Νέες παρεμβάσεις
Η ταχύτητα με την οποία θα περάσουν οι νέες πιέσεις στην ελληνική αγορά, καθώς και η διάρκεια της αναταραχής, θα αποτελέσουν το «βαρόμετρο» για τις νέες…πυροσβεστικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης, η οποία έχει ακόμα στη διάθεσή της 130 εκατ. ευρώ από το υπερπλεόνασμα του 2025.
Αξίζει να σημειωθεί ότι μόνο η παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης (ντίζελ) για τον Σεπτέμβριο κοστίζει 30 εκατ. ευρώ στον κρατικό προϋπολογισμό.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση αφορά την κρατική ενίσχυση ύψους 10 λεπτών ανά λίτρο (8 λεπτά + ΦΠΑ) απευθείας στην αντλία. Μάλιστα, με την προσθήκη αυτού του ποσού, το συνολικό δημοσιονομικό κόστος για τη συγκράτηση της τιμής του ντίζελ από τον Απρίλιο έχει φτάσει πλέον τα 211 εκατ. ευρώ.
Σε περίπτωση που απαιτηθούν νέες παρεμβάσεις στην αγορά καυσίμων, η κυβέρνηση προσανατολίζεται στην παράταση της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης και τον Οκτώβριο.
Σε κάθε περίπτωση, οι αποφάσεις θα λαμβάνονται «μήνα με τον μήνα», ανάλογα με την πορεία των διεθνών τιμών και τις ανάγκες της αγοράς.
Η παράταση ωστόσο, κρίνεται επιβεβλημένη, καθώς οποιαδήποτε αύξηση στο κόστος μεταφοράς μετακυλίεται άμεσα στις τελικές τιμές των προϊόντων στο ράφι. Η επιδότηση συγκρατεί το μεταφορικό κόστος και φρενάρει τις πληθωριστικές πιέσεις.
Αλλαγές
Για να συγκρατηθεί το κόστος θέρμανσης – αν και απομένουν πέντε εβδομάδες μέχρι την επίσημη έναρξη της περιόδου διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης- πιθανότατα θα υπάρξουν αλλαγές στα κριτήρια χορήγησης του επιδόματος.
Το επίδομα θέρμανσης κυμαίνεται από 100 έως 800 ευρώ, αλλά σε περιοχές με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες, όπου ο κλιματικός συντελεστής είναι ίσος ή μεγαλύτερος της μονάδας, αυξάνεται κατά 25% και φτάνει έως τα 1.000 ευρώ, ενώ στα πιο ψυχρές περιοχές της χώρας μπορεί να αγγίξει τα 1.200 ευρώ.
Εφόσον η τιμή διάθεσης παραμείνει σε υψηλά επίπεδα, η κυβέρνηση θα εξετάσει τα εξής σενάρια:
- Απευθείας επιδότηση στην αντλία. Όπως ζητούν οι παράγοντες της αγοράς, μια τέτοια παρέμβαση θα είχε άμεσο αποτέλεσμα στη λιανική τιμή και θα περιόριζε το ποσό που καλείται να καταβάλει ο καταναλωτής. Η έκταση μιας τέτοιας παρέμβασης θα εξαρτηθεί, πάντως, από τη διάρκεια της κρίσης και το δημοσιονομικό της κόστος.
- Αναπροσαρμογή του επιδόματος θέρμανσης όσον αφορά στα ποσά, τα εισοδηματικά κριτήρια, ή τους συντελεστές που λαμβάνουν υπόψη τις κλιματικές συνθήκες κάθε περιοχής και βάσει των οποίων προκύπτει το ύψος της επιδότησης, ώστε η ενίσχυση να είναι πιο αποτελεσματική για τα νοικοκυριά που επιβαρύνονται περισσότερο.
- Την προσπάθεια ενδέχεται να συνδράμουν και τα διυλιστήρια τα οποία ήδη επιδοτούν το πετρέλαιο κίνησης και την αμόλυβδη. Μάλιστα, δεν αποκλείεται να κάνουν εκπτώσεις και στο πετρέλαιο θέρμανσης.