Τον κομβικό ρόλο που καλείται να διαδραματίσει η ελληνική κεφαλαιαγορά στην επόμενη φάση ανάπτυξης της οικονομίας και στην επίτευξη του στόχου για επενδύσεις άνω των €60 δισ. έως το 2030 ανέδειξε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στο «Επετειακό Συμπόσιο 2026» της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
Ο υπουργός χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική την ένταξη του Χρηματιστηρίου Αθηνών στο δίκτυο της Euronext, υπογραμμίζοντας ότι μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για τις ελληνικές επιχειρήσεις, προσφέροντας πρόσβαση σε μεγαλύτερη ρευστότητα, περισσότερους επενδυτές και ουσιαστικά σε μια αγορά χωρίς σύνορα. Όπως επισήμανε, το ΧΑ εντάσσεται πλέον σε ένα δίκτυο με περισσότερες από 1.800 εισηγμένες εταιρείες και συνολική κεφαλαιοποίηση περίπου €7 τρισ., γεγονός που αυξάνει σημαντικά τη διεθνή ορατότητα των ελληνικών εταιρειών και περιορίζει την εικόνα της Αθήνας ως μιας μικρής περιφερειακής αγοράς.
Ο κ. Πιερρακάκης συνέδεσε άμεσα την ανάπτυξη της κεφαλαιαγοράς με τον επενδυτικό στόχο της χώρας για το τέλος της δεκαετίας. Όπως ανέφερε, οι επενδύσεις αντιστοιχούσαν περίπου στο 11% του ΑΕΠ το 2019, ενώ στόχος είναι να φθάσουν στο 20% του ΑΕΠ το 2030, πλησιάζοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 21%. Σε ονομαστικούς όρους, οι επενδύσεις από περίπου €46 δισ. σήμερα θα πρέπει να ξεπεράσουν τα €60 δισ. έως το 2030, με τον υπουργό να χαρακτηρίζει την κεφαλαιαγορά «υπαρξιακό» μέσο για την επίτευξη αυτού του στόχου.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις επιδόσεις της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και συνολικά της αγοράς την περίοδο 2019-2026. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, μέσω 94 ενημερωτικών δελτίων αντλήθηκαν κεφάλαια €25,3 δισ., ενώ το ενεργητικό των αμοιβαίων κεφαλαίων υπερτετραπλασιάστηκε, από €6,1 δισ. το 2019 σε €25,6 δισ. σήμερα. Παράλληλα, μηδενίστηκαν οι εκκρεμείς υποθέσεις ηλικίας άνω των πέντε ετών, προχώρησε η εσωτερική αναδιοργάνωση και ο ψηφιακός μετασχηματισμός της Επιτροπής, ενισχύθηκε η προληπτική εποπτεία και χορηγήθηκαν οι πρώτες άδειες σε παρόχους κρυπτοστοιχείων βάσει του ευρωπαϊκού πλαισίου MiCA. Η Επιτροπή εμφάνισε επίσης πλεόνασμα χρήσης για το 2025 ύψους €11,4 εκατ., χωρίς επιβάρυνση του Δημοσίου.
Ο υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της εποπτείας για την προστασία της εμπιστοσύνης των επενδυτών, τονίζοντας ότι ο ρόλος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς δεν περιορίζεται απλώς στον έλεγχο της αγοράς. Όπως υπογράμμισε, μια αποτελεσματική κεφαλαιαγορά πρέπει να διοχετεύει τις αποταμιεύσεις σε πραγματικές επενδύσεις, να ενισχύει τη διαφάνεια, να προστατεύει τον μικρό αποταμιευτή από καταχρηστικές πρακτικές και χειραγώγηση και να αυξάνει το βάθος και την ανταγωνιστικότητα της αγοράς.
Στο ίδιο πλαίσιο, σημείωσε ότι ενισχύονται θεσμικά και ουσιαστικά οι δυνατότητες της Επιτροπής, μεταξύ άλλων και μέσω επιτόπιων ελέγχων. Κατά τον ίδιο, η προστασία του επενδυτή δεν μπορεί να εξαντλείται σε εγκυκλίους, αλλά απαιτεί πραγματικό έλεγχο των προϊόντων και των υπηρεσιών που διατίθενται στην αγορά. Η εξέλιξη αυτή, όπως είπε, έχει επιτρέψει στην Ελλάδα να περάσει από μια εποχή κατά την οποία το Χρηματιστήριο αποτελούσε σύμβολο κρίσης σε μια νέα περίοδο όπου μπορεί να λειτουργεί ως υποδομή ανάπτυξης.
Ταυτόχρονα, ο κ. Πιερρακάκης έστειλε σαφές μήνυμα προς τις εισηγμένες και τις επιχειρήσεις που επιδιώκουν πρόσβαση στις αγορές κεφαλαίου. Όπως τόνισε, τα φορολογικά και θεσμικά κίνητρα έχουν αξία μόνο όταν συνοδεύονται από αξιόπιστους ισολογισμούς, έγκυρη πληροφόρηση και λογοδοσία των διοικήσεων. Η εισαγωγή στο Χρηματιστήριο, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, δεν αποτελεί «παιχνίδι δημοσίων σχέσεων», αλλά δέσμευση διαφάνειας και ελέγχου.
Σημαντικό σκέλος της στρατηγικής αποτελεί και η καλλιέργεια επενδυτικής κουλτούρας στα ελληνικά νοικοκυριά. Ο υπουργός αναφέρθηκε στον Ειδικό Επενδυτικό Λογαριασμό για τα νεογέννητα παιδιά που ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ, εκφράζοντας την προσδοκία ότι θα συμβάλει ώστε οι οικογένειες να εξοικειωθούν όχι μόνο με την αποταμίευση, αλλά και με τη μακροπρόθεσμη επένδυση.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η ευρωπαϊκή αποταμίευση παραμένει σε μεγάλο βαθμό κατακερματισμένη στα εθνικά συστήματα, περιορίζοντας τη ρευστότητα και τη χρηματοδότηση της καινοτομίας. Όπως σημείωσε, τα αναξιοποίητα ευρωπαϊκά κεφάλαια ξεπερνούν τα €10 τρισ., γι' αυτό και η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (SIU) αποτελεί κρίσιμο εργαλείο ώστε οι αποταμιεύσεις να διοχετεύονται σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, στην πράσινη μετάβαση, στην ψηφιοποίηση και στην καινοτομία.
Ο ίδιος συνέδεσε την εξέλιξη αυτή και με την ανάγκη ολοκλήρωσης της Τραπεζικής Ένωσης, επισημαίνοντας ότι η βαθύτερη ενοποίηση των κεφαλαιαγορών ενισχύει παράλληλα και τη διεθνή θέση του ευρώ. Τόνισε επίσης ότι δεν μπορεί να υπάρξει πραγματικά ενιαία ευρωπαϊκή κεφαλαιαγορά με 27 διαφορετικές εποπτικές προσεγγίσεις, υποστηρίζοντας ότι τα μεγάλα διασυνοριακά σχήματα, όπως οι σημαντικοί πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, χρειάζονται κοινή ευρωπαϊκή εποπτεία όταν ο κίνδυνος αποκτά συστημική διάσταση.
Ταυτόχρονα, ξεκαθάρισε ότι η τεχνολογική καινοτομία δεν πρέπει ούτε να χρησιμοποιείται ως άλλοθι ασυδοσίας ούτε να περιορίζεται από ξεπερασμένους κανόνες, αναδεικνύοντας την ανάγκη ισορροπίας μεταξύ καινοτομίας, εποπτείας και προστασίας του επενδυτή.
Ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα είχε η αναφορά του στην πολιτική σταθερότητα, την οποία χαρακτήρισε θεμελιώδη προϋπόθεση για την προσέλκυση κεφαλαίων. Όπως υπογράμμισε, όταν ενισχύεται η αβεβαιότητα ή ο κίνδυνος ακυβερνησίας, θολώνει η προοπτική για την οικονομία και υπονομεύεται η εμπιστοσύνη του επενδυτή, επηρεάζοντας άμεσα τις οικονομικές συμπεριφορές και τις επενδυτικές αποφάσεις.
Κλείνοντας, ο κ. Πιερρακάκης περιέγραψε μια ισορροπία μεταξύ πολιτικής και εποπτείας: η πολιτική θέτει τις προτεραιότητες, ενώ οι ανεξάρτητες αρχές πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι κανόνες εφαρμόζονται. Όπως υπογράμμισε, αν η πολιτική επιχειρήσει να υποκαταστήσει την εποπτεία, η αγορά χάνει αξιοπιστία, αλλά και αν η εποπτεία λειτουργήσει χωρίς αναπτυξιακό προσανατολισμό, η αγορά κινδυνεύει να στεγνώσει από κεφάλαια. Στόχος, όπως είπε, είναι μια αγορά που λειτουργεί με κανόνες και ένα κράτος που σχεδιάζει στρατηγικά με ορίζοντα πέρα από τον εκλογικό κύκλο.