Μια σημαντική αλλαγή στο ασφαλιστικό καθεστώς ανοίγει τον δρόμο για χιλιάδες εργαζομένους στο Δημόσιο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα να αποκτήσουν, για πρώτη φορά, δικαίωμα επικουρικής σύνταξης.
Η νέα δυνατότητα αφορά υπαλλήλους οι οποίοι μέχρι σήμερα δεν υπάγονταν σε κανέναν φορέα επικουρικής ασφάλισης και μπορούσαν να προσβλέπουν αποκλειστικά στην κύρια σύνταξή τους. Με τη νέα ρύθμιση, έχουν πλέον τη δυνατότητα να δημιουργήσουν μια δεύτερη συνταξιοδοτική παροχή, καταβάλλοντας τις αντίστοιχες εισφορές.
Η αλλαγή θεσμοθετήθηκε με το άρθρο 41 του πρόσφατου νόμου για την ισότητα των φύλων στις αμοιβές και καλύπτει ένα χρόνιο κενό του ασφαλιστικού συστήματος.
Ποιους αφορά η νέα ρύθμιση
Η διάταξη δεν εφαρμόζεται στο σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων. Αφορά συγκεκριμένα εργαζομένους σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, οργανισμούς, νομικά πρόσωπα και άλλες υπηρεσίες του ευρύτερου δημόσιου τομέα, οι οποίοι, με βάση το προηγούμενο νομοθετικό πλαίσιο, δεν είχαν πρόσβαση σε επικουρική ασφάλιση.
Η υπαγωγή στο νέο καθεστώς είναι προαιρετική. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να εξετάσουν τα οικονομικά και ασφαλιστικά τους δεδομένα και να αποφασίσουν αν τους συμφέρει να καταβάλλουν πρόσθετες εισφορές, με στόχο τη λήψη επικουρικής σύνταξης στο μέλλον.
Ανάλογα με την ηλικία τους, μπορούν να ενταχθούν είτε στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ είτε στο Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης, το ΤΕΚΑ.
Το έτος γέννησης καθορίζει το Ταμείο
Βασικό κριτήριο για την επιλογή ασφαλιστικού φορέα είναι το έτος γέννησης του εργαζομένου.
Όσοι έχουν γεννηθεί έως και τις 31 Δεκεμβρίου 1986 μπορούν να ζητήσουν την προαιρετική υπαγωγή τους στον κλασικό κλάδο επικουρικής ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ. Πρόκειται για το παραδοσιακό διανεμητικό σύστημα, στο οποίο οι τρέχουσες εισφορές χρηματοδοτούν τις σημερινές συντάξεις.
Αντίθετα, όσοι έχουν γεννηθεί από την 1η Ιανουαρίου 1987 και μετά εντάσσονται στο ΤΕΚΑ. Το Ταμείο λειτουργεί με κεφαλαιοποιητικό σύστημα, στο οποίο κάθε ασφαλισμένος διαθέτει ατομικό λογαριασμό, όπου συγκεντρώνονται και επενδύονται οι εισφορές του.
Για τους νεότερους εργαζομένους, η συγκεκριμένη αλλαγή δημιουργεί για πρώτη φορά τη δυνατότητα συγκρότησης ενός προσωπικού αποθεματικού, το οποίο θα αξιοποιηθεί για την καταβολή επικουρικής σύνταξης μετά την αποχώρησή τους από την εργασία.
Η εξαίρεση για όσους έχουν συμπληρώσει τα 47
Ιδιαίτερη σημασία έχει η μεταβατική πρόβλεψη για εργαζομένους που έχουν ήδη συμπληρώσει το 47ο έτος της ηλικίας τους.
Με τη νέα διάταξη καταργείται ο ηλικιακός περιορισμός που ίσχυε έως σήμερα για τη συγκεκριμένη κατηγορία. Οι εργαζόμενοι αυτοί θα μπορούν να επιλέξουν ελεύθερα μεταξύ e-ΕΦΚΑ και ΤΕΚΑ, ανεξάρτητα από το έτος γέννησής τους.
Η πρόβλεψη θεωρείται ιδιαίτερα ευνοϊκή για ασφαλισμένους που βρίσκονται στο μέσο ή προς το τέλος της επαγγελματικής τους διαδρομής, καθώς τους επιτρέπει να επιλέξουν το σύστημα που εκτιμούν ότι ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες τους.
Ποιοι δεν επηρεάζονται
Η νέα ρύθμιση δεν μεταβάλλει το καθεστώς που ισχύει για άλλες κατηγορίες ασφαλισμένων οι οποίες διέθεταν ήδη δικαίωμα προαιρετικής υπαγωγής στην επικουρική ασφάλιση.
Σε αυτές περιλαμβάνονται οι αυτοαπασχολούμενοι υγειονομικοί, οι ασφαλισμένοι του πρώην ΟΓΑ και όσοι εξαιρούνται από την υποχρεωτική επικουρική ασφάλιση βάσει ειδικών ή γενικών διατάξεων.
Οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα να ενταχθούν προαιρετικά στο σύστημα, χωρίς καμία αλλαγή στις προϋποθέσεις που ίσχυαν μέχρι σήμερα.
Τα οφέλη για εργαζομένους και ασφαλιστικό σύστημα
Με τη νομοθετική παρέμβαση, το υπουργείο Εργασίας επιχειρεί να αποκαταστήσει μια άνιση μεταχείριση μεταξύ εργαζομένων του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Μέχρι σήμερα, υπάλληλοι με παρόμοια επαγγελματικά χαρακτηριστικά μπορούσαν να έχουν διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα, ανάλογα με τον φορέα στον οποίο εργάζονταν.
Παράλληλα, η διεύρυνση της επικουρικής ασφάλισης αναμένεται να ενισχύσει τη βάση των ασφαλισμένων και τις εισροές εσόδων προς τον e-ΕΦΚΑ και το ΤΕΚΑ.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η γήρανση του πληθυσμού και η υποχώρηση των γεννήσεων ασκούν πίεση στα ασφαλιστικά συστήματα, η είσοδος νέων ασφαλισμένων θεωρείται ότι μπορεί να συμβάλει στη σταθερότητα και στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους.
Για τους εργαζομένους, πάντως, η επιλογή απαιτεί προσεκτική αξιολόγηση. Η πρόσθετη εισφορά θα μειώνει το διαθέσιμο μηνιαίο εισόδημα κατά τη διάρκεια του εργασιακού βίου, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική ενίσχυση των συνολικών αποδοχών μετά τη συνταξιοδότηση.